
冈波巴大师教言集GM5མགོན་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུས་མཛད་པའི་ཚོགས་ཆོས་ལེགས་མཛེས་མ་བཞུགས་སོ།།
1-5-1a
༼ཅ༽
༄༅། །མགོན་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུས་མཛད་པའི་ཚོགས་ཆོས་ལེགས་མཛེས་མ་བཞུགས་སོ།།
༄། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས།
མགོན་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུས་མཛད་པའི་ཚོགས་ཆོས་ལེགས་མཛེས་མ་བཞུགས་སོ།།
1-5-1b
༄༅༅། །ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། འོ་སྐོལ་ད་ལྟ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་མི་ལུས་རིན་ཆེན་ཐོབ། འཕྲད་པར་དཀའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་ཆེན་དང་འཕྲད་པའི་དུས་འདི་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ཡང་འཇུག་པའི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་། བསྡུ་ན་གསུམ་ཡིན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྒོར་ཞུགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྒོར་ཞུགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་སྒོ་ཐེག་པ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་། ད་རེས་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་དེ་མི་སྟོན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་
1-5-2a
པའི་ཐབས་གཅིག་སྟོན། དེ་ལ་ཡང་དབྱེ་ན་གཞུང་ལུགས་མང་དུ་ཡོད་དེ། སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་བདེན་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། རྣམ་པ་རྫུན་པར་འདོད་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་གཉིས། དབུ་མ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའོ། །དེ་ལས་ཟུང་འཇུག་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་གཞུང་དང་། གསང་སྔགས་ལ་ཡང་གསར་མ་དང་། རྙིང་མ། ཕྱི་པ་དང་ནང་པ། ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་ལ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། བསྡུ་ན་གཉིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་། གསང་སྔགས་ཐབས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་དང་པོ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་དུ་འགོར་ཞིང་། སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་བླང་དཀའ་བར་འདུག་པས་ད་རེས་དེ་མི་སྟོན། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་དྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གསང་སྔགས་ཐབས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྒོར་ཞུགས་ནས། སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཐབས་གཅིག་སྟོན། དེ་ལ་ཡང་སྔགས་ཕྱི་པ་དང་ནང་པ། ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་གང་གི་སྒོར་ཞུགས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཀྱང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ལམ་པ་ཡིན་པས། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་ཞིག་གལ་ཆེ། བྱིན་རླབས་མ་ཞུགས་ན་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། བླ་མའི་བྱིན་བརླབས་ཞུགས་ན་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཚེགས་མེད་པར་འགྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་ན་མི་རབས་བདུན་རྒྱུད་དུ། དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་གཏེར་ཆེན་
1-5-2b
གཅིག་ཡོད་ཀྱང་། གཏེར་ཁ་མ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ལ། ཁ་ཕྱེད་ཙ་ན་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ལོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་མི་དབུལ་པོ་དང་འདྲ་བའི་འོ་སྐོལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ། གཏེར་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཉིད་ལྷན་གཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་ཀྱང་། གཏེར་ཁ་མ་ཕྱེད་པ་དང་འདྲ་བའི་བླ་མའི་བྱིན་བརླབས་མ་ཞུགས་ན། དེ་མི་ཟིན་ཅིང་དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་གྲུབ་པའི་ཐབས་མེད། གཏེར་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་འདྲ་བའི་བླ་མའི་བྱིན་བརླབས་ཞུགས་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་ཏེ། དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་ལ་ཚེགས་མེད་དེ། དེས་ན་ད་རེས་ཐུན་མོང་གི་གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཁ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན་ནོ།

冈波巴大师教言集GM5
《贡波月光童子所作的殊胜大众法》
1-5-1a
（嘉）
贡波月光童子所作的殊胜大众法在此。
入佛教之门后应当修行实践。
贡波月光童子所作的殊胜大众法在此。
1-5-1b
顶礼上师！尊贵上师说道：我们现在已获得难得的珍贵人身，遇到了难遇的珍贵佛法，在这个时候，应当入佛法之门并且修行实践。虽然入门的方式有无数种，但归纳起来有三种：入声闻乘之门、入缘觉乘之门、入大乘之门并修行实践。虽然有这三种入门方式，但此次不讲声闻缘觉乘，而是教导入大乘之门修行实践的方法。
1-5-2a
这又可分为多种体系：唯识宗的真实派和虚妄派两种；中观宗的如幻派和究竟无住派。后者又分为双运无住派和断灭无住派的体系；密咒也有新派、旧派、外派和内派、父续母续等多种，但总的来说有两类：波罗蜜多资粮道和密咒方便道。前者需要长时间且实践修行困难，所以此次不讲。而依靠上师加持之暖，认识真实智慧，直接证悟俱生智慧的密咒方便道，我将教导如何入此门并修行实践的方法。
不管是入外密、内密、父续、母续哪一门修行，因为是加持之道，所以上师的加持进入是最重要的。若无加持，即使修行也无法成就殊胜与共同成就；若有上师加持，殊胜与共同的一切成就都将毫无困难地实现。比如，在贫穷人家七代相传的家中，虽然有能消除贫困苦难的大宝藏，但在未开启宝藏之前，仍然伴随着贫困之苦，一旦开启，贫苦即刻消除。
1-5-2b
同样，犹如贫穷人的我们一切众生的相续中，自然具有如同宝藏般的心性俱生智慧，但若如同未开启宝藏一般没有上师加持，则无法认识它，也没有成就二种悉地的方法。若如同开启宝藏般得到上师加持，便能认识俱生智慧，轻易获得二种悉地。因此，此次我将传授如同开启珍宝藏般的共同教授。


། །།
༄། །ཐུན་མོང་གི་གདམ་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཁ་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག
༄། །ན་མོ་གུ་རུ། ཐུན་མོང་གི་གདམ་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཁ་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། གསང་སྔགས་བྱིན་བརླབས་ཀྱི་ལམ་པ་ཡིན་པས། དང་པོ་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་གཅིག་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོངས་ཕྱེད། དེ་ལྷན་གཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཤར་བས། ཕྱི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་པ་སྒྲོ་འདོགས་ནང་ནས་ཆོད་པ་གཅིག་ཡོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཧེ་བཛྲ་ལས། ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་པོ། །གང་དུ་ཡང་ནི་མི་སྙེད་དེ། །བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་པ་ལས། །བདག་གིས་བསོད་ནམས་ལས་ཤེས་བྱ། །ཅེས་གསུངས་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བྱིན་བརླབས་འཇུག་པ་ལ་གར་ཐོད་ཐོད་གཅིག་ལ་བསྟེན་པས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་མི་ཆོག་དེ་དང་པོ། བླ་མ་དམ་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་མདོའམ་རྒྱུད་ནས་མང་དུ་བཤད་ཀྱང་བསྡུ་ན། གསུམ་ལྡན་དུ་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོ་བརྒྱུད་པའི་
1-5-3a
བཀའ་མ་ཆད་པ་དང་གཅིག །ངང་ཚུལ་བཟང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་དང་གཉིས། དམན་པའི་བློ་སྤངས་ཏེ་གུས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་རུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཐུགས་རྒྱུད་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་མ་ཆད་པས། སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེད་ནུས་པ་དང་། སྙན་བརྒྱུད་དམར་ཁྲིད་ཉམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་མ་ཆད་པས་ས་མ་ཏི་ལམ་སྣ་འདྲེན་ནུས་པ་དང་། ནག་ཁྲིད་བཀའི་རྒྱུད་པ་མ་ཆད་པས། བཤད་པ་ལ་ཚིག་གིས་ལྷད་མ་ཞུགས་ཏེ། གང་གིས་ལམ་སྣ་འདྲེན་ནུས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་གོ་སླ། གསུམ་པ་ལ་གཉིས་རང་གུས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། གཞན་གུས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་རུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་དམན་པའི་བློ་ནི་བླ་མ་འདི་གདམས་ངག་ཀྱང་ཆུང་། རྟོགས་པ་ཡང་དམའ། འདི་བས་གདམས་ངག་ཀྱང་ང་རང་ཆེ། བྱིན་རླབས་ཀྱང་ང་རང་ཆེ། རྟོགས་པ་ཡང་ང་རང་མཐོ་སྟེ། འབྲེལ་དོན་གྱིས་སྟོབས་ཀྱིས་བརྟེན་པ་ཡིན་སྙམ་ནས། བླ་མ་ལ་བརྙས་ཤིང་རང་ཉིད་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པས། ཅི་ཙམ་བརྟེན་ཀྱང་བྱིན་རླབས་མི་འཇུག་ཅིང་། རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེའོ། །ཡང་གུས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་རུང་བ་ནི། བླ་མ་འདི་གདམས་པའི་གནད་ཀྱང་ཆེ། བྱིན་རླབས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཡང་ཆེ། རྟོགས་པ་ཡང་མཐོ་དུས་དིང་སང་གི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་འདི་ཡིན་སྙམ་པའི་དད་གུས་ཡོད་ན། བྱིན་རླབས་འབྱུང་ཞིང་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་རླབས་ཅན་གདམས་ངག་ཅན་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྲགས་པ་གཅིག་བརྟེན་ནོ། །དེ་ལ་དགོས་པ་གཉིས། གསང་མི་དགོས་པས་རང་རྒྱུད་སྒྲིབ་པ་མི་སོག་པའི་དགོས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་ཡིད་རང་བྱས་པས་གཞན་རྒྱུད་ཚོགས་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པའོ། །བྱིན་རླབས་གུས་པ་ལས་འབྱུང་བས་གསོལ་བ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འདེབས་པ་གཅིག་དགོས།
1-5-3b
མཆན་བུ། དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། དེ་ཡང་གུས་པས་གང་ལ་བསྒོམ་ཞིང་གསོལ་བ་འདེབས་ན། བླ་མ་ལ་གུས་པ་བསྒོམ་ཞིང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱིར་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བདེ་མཆོག་ལས། བདེ་གཤེགས་སྐྱེད་པ་བླ་མའི་རྒྱུད། །རྡོ་རྗེ་སེམས་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཡིན། །ཞེས་གསུང་སོ།

如同开启共同珍贵教授宝藏般的教言
顶礼上师！如同开启珍贵宝藏般的共同教授包含四个内容：由于密咒是加持之道，首先最重要的是上师加持的进入。上师加持进入后，智慧之眼开启，从而生起俱生智慧的证悟，对外在一切所知法自然解脱，内在智慧的觉性断除一切增益。如《黑瓦扎》所言："真实智慧的显现者，无论何处都不可得，依靠上师方便时机，我以福德而了知。"
那么，接受加持是否可以随便依靠任何人呢？不可以。首先，必须依靠一位殊胜上师。虽然经续中详细描述了上师的特征，总的来说，需具备三个条件：一是传承教法不中断；二是性格善良且大悲心；三是舍弃卑微心态，堪为生起恭敬心的所依。
第一点又分三：心相续加持传承不中断，能在弟子相续中生起证悟；耳传直指体验传承不中断，能引导三摩地的道路；口传教法传承不中断，解释无词语混杂，能指引道路。第二点容易理解。第三点分两方面：能生起自己的恭敬心和能生起他人恭敬心的对象。
关于第一方面，卑微心态指认为："这位上师教授少、证悟低，相比之下我的教授更大、加持更大、证悟更高，只是因缘关系才依靠他。"怀着轻视上师且自我傲慢的态度，无论依靠多久，加持不会进入，证悟也不会在相续中生起。能生起恭敬心的所依是指："这位上师教授要点深广、加持与悲心巨大、证悟高深，他就是现今的金刚持本尊。"若有如此信心恭敬，加持将流入，证悟会在相续中生起。
第二方面是指依靠一位众所周知有加持、有教授、具证悟的上师。这有两个目的：一是不必隐藏，不积累自心障碍；二是他人随喜，圆满他们相续中的资粮。因加持从恭敬中生起，所以需要不间断地祈请。
注：仅仅依靠具备这些特征的上师是不够的。如果恭敬地修持并祈请，就是对上师恭敬修持并祈请。一般而言，所有上师都是三世诸佛的化现，为利益众生而来。如《胜乐》所说："善逝生起上师相续，是金刚萨埵的化现。"


 །དེ་བས་ན་བླ་མ་གཅིག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། ཀུན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁྱད་མེད་པས་རང་ག་ང་ལ་མོས་པའི་བླ་མ་གཅིག་ལ། བླ་མ་འདི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་གསོལ་བ་བཏབ་པས། དེ་ཡང་ཁ་ཙམ་མེན་ཚིག་ཙམ་མེན་གུས་པ་སིང་སིང་བ་བསྒོམ་ཞིང་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་གདབ། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གདབ། མོས་གུས་བྱས་གདུང་བའི་ཤུགས་སྐྱེད་ལ་གདབ་པོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བླ་མ་དང་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ཐ་དད་པར་ཡང་མི་བསམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གུས་པས་བསྒོམས་ན་བྱིན་རླབས་འབྱུང་བར་བླ་མ་ནཱ་རོ་པས། ཏཻ་ལོ་པ་ལ་ལོ་བཅུ་གཉིས་སུ་མོས་གུས་བྱས་པས་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའམ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧ་པ་ལ་མོས་གུས་བྱས་པས་ཐུན་གཅིག་གིས་གྲོལ་བ་དང་། ཏོག་རྩེ་བས་བཟང་པོའི་ཞབས་ལ་ནུབ་གཅིག་དུ་མོས་གུས་མཐར་ཐུག་པ་བྱས་པས། མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱིར་ཡང་གུས་པ་ལ་གཉིས། བསྒོམས་པའི་མོས་གུས་དང་། སྐྱེས་པའི་མོས་གུས་སོ། །དང་པོ་ནི་ལས་དང་པོ་པས་མོས་གུས་བཅོས་མ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོམས་པས་ཀྱང་བླ་མའི་སྤྱོད་ལམ་མ་དག་པ་བག་ཙམ་མཐོང་བས་ཀྱང་གུས་པ་ལྡོག་སྟེ་མི་བརྟེན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་མོས་གུས་མ་བསྒོམ་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་
1-5-4a
བའོ། །དེ་ལ་ནི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་ལམ་མ་དག་པ་ཅི་མཐོང་ཡང་། མོས་གུས་མི་ལྡོག་སྟེ་རང་སྐྱོན་དུ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི།། །།རྩ་བ། གུས་པ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པ་ལས་འབྱུང་བས།། མཆན་བུ། མ་བཅོས་པ་འབྱུང་སྟེ་རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་ན་དགེ་སྦྱོར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ་ནང་དུ་རང་ལ་དགེ་སྦྱོར་སྐྱེས་ཙ་ན། བླ་མ་དང་མཆེད་གྲོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དགེ་སྦྱོར་བཟང་པོ་ཡོད་ངེས་སྙམ་ནས་གུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་། རང་ལ་དགེ་སྦྱོར་མ་སྐྱེས་ན། བསྒོམ་འདི་བླ་མ་དང་མཆེད་གྲོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེད་ངེས་སྙམ་ནས་མོས་གུས་མི་འབྱུང་བ་ཡིན། འོ་ན་མོས་གུས་དགེ་སྦྱོར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལས་བྱུང་ན། དགེ་སྦྱོར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་ཅི་དགོས་སྙམ་ན།། རྩ་བ། གདམ་ངག་གི་གནད་དུ་ཐེམས་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ།། མཆན་བུ། གསོལ་བ་འདེབས་པའི་མཁན་པོ་ཡང་རང་གི་སེམས། གདམས་པ་གནད་དུ་ཐེབས་ན་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྟོག་དག །དེ་ཀ་དག་ཙ་ན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་པའོ། །ཡང་ན་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཡུལ་བླ་མར་སྣང་བ་ཡང་སེམས། གསོལ་བ་འདེབས་པའི་མཁན་པོ་ཡང་རང་གི་སེམས། གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡང་སེམས། དེས་ན་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། སེམས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་དག་ཙ་ན། གསོལ་བ་ཐེབས་ཤིང་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།། །།རྩ་བ། གདམས་པ་བླ་མ་ལས་འབྱུང་བས།། མཆན་བུ། ཟབ་མོ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་། གཞན་གནས་ཀྱང་མི་འབྱུང་གདམས་པ་སྟེ།། རྩ་བ། བླ་མ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་བསྟེན་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ།། མཆན་བུ། དེ་ཡང་བླ་མ་དང་གཡག་འགྲོགས་བྱས་པས་མི་ཆོག །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་མ་དག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ནོ།

因此，祈请一位上师与祈请所有上师没有差别，对于自己有信心的一位上师，应想"这位上师是佛陀本尊"，并向其祈请。祈请不能仅仅口头上、言词上，而是要修持真诚恭敬，猛烈祈请，持续不断地祈请，怀着恭敬心和强烈渴望来祈请。如经中所说："上师与金刚持，不应认为有差别。"
如此恭敬修持会生起加持，就如上师那若巴对帝洛巴恭敬十二年而获得殊胜与共同悉地的究竟成就；或如大师龙树对大婆罗门萨拉哈恭敬而在一座中解脱；或如托策巴在一夜中对善足极度恭敬，获得了殊胜与共同悉地的究竟成就。
一般来说，恭敬分两种：修持的恭敬心和自然生起的恭敬心。第一种是初学者刻意修持的假造恭敬，即使修持，只要看到上师稍许不清净的行为，恭敬心就会退失而不再依止。第二种是不需刻意修持而自然生起的恭敬。对于这种恭敬，即使看到身语的不清净行为，恭敬心也不会退失，反而会认识到这是自己的过失。
【根本文】恭敬心从确信中生起，
【注释】自然生起，其因源于修行在相续中生起时，内心生起修行后，会自然认为上师和道友们一定都有良好的修行，因此自然生起恭敬。若自己未生起修行，就会认为上师和所有道友也一定没有修行，因此不会生起恭敬心。那么，如果恭敬心来自于修行在相续中的生起，对已生起修行的人还需要什么呢？
【根本文】需要掌握教授的要点，
【注释】祈请者也是自己的心，若教授要点得到领悟，心的迷乱念头就会净化，一旦净化，所有迷乱显相都自然净化。或者说，祈请对象显为上师的也是心，祈请者也是自己的心，祈请本身也是心，因此是心向心祈请，当心在心性中净化时，祈请即生效，上师加持即入心。
【根本文】因为教授来源于上师，
【注释】获得甚深教法也不会从其他地方产生，
【根本文】需要长期依止上师，
【注释】这不仅仅是与上师如牦牛般相处，而是要舍弃身语意一切不清净行为，以身语意恭敬的方式依止上师。


 །འོ་ན་བརྟེན་པ་ཙམ་
1-5-4b
གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། རྩ་བ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ནན་ཏན་བྱ་བ་གཅིག་དགོས་ན། མཆན་བུ། གདམས་པ་མཐའ་དག་རྩད་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པ་གེགས་སེལ་གྱི་གདམས་པ་དང་བོགས་འདོན་གྱི་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པ་གཅིག་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་། རྩ་བ། ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས་སྤྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་དེས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་བས། རྒྱུ་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གཅིག་བསྟན་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་རྒྱུ་ཐ་དད་དུ་འདུག་པ་ཐ་དད་སྒྲུབ་ཏུ་བཅད་བཏུབ་པམ་སྙམ་ན། སྤྱིར་ཐ་དད་པ་ལ་གསུམ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་དང་། གཅིག་པ་བཀག་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་རྟ་དང་བ་གླང་ལྟ་བུ་ཡང་མིན། ཡིན་ན་རྟས་བ་གླང་སྒྲུབ་ཏུ་མི་ཏུབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡིན་ན་ངོ་བོ་གང་དུ་གཅིག །ངོ་བོ་སེམས་སུ་གཅིག་སྟེ་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཡང་སེམས། བུདྡྷ་ཡང་སེམས་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་རྣམས་མེད་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ན་བུདྡྷ་སྒྲུབ་མི་དགོས་སམ་སྙམ་ན། ངོ་བོ་གཅིག་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པས་སྒྲུབ་དགོས་ཏེ། ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་ན། བུདྡྷ་ནི་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་འདའ་བཀའ་ཡེ་ཤེས་ལས། སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་
1-5-5a
ཤེས་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་མི་ཚོལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་ནི་རིགས་ལྔའམ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བསྒྲིབས་ནས། སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་གཏོགས་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་ཞིང་རིགས་དྲུག་ཏུ་འཁྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་བློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་དགོས། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དག་དགོས། བློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐབས་ཤེས་རབ་བཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས། ཐབས་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་པི་ཝང་གི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་སྟོན། དེ་ཡང་ཐབས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས། སྒྲིབ་པ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག་ནས། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ། དེ་པི་ཝང་གི་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་པི་ཝང་གི་སྒྲ་དེ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་། ཁོག་པ་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་། སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དག་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་། ཐབས་རྐྱང་བསྒོམས་པ་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་། ཤེས་རབ་རྐྱང་པ་བསྒོམས་པ་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

那么，仅仅依止还不够，
【根本文】需要一再勤勉精进，
【注释】应对所有教授彻底无疑并深信，必须对障碍消除的教授和提升进展的教授等一切完整教法都勤勉修习。
【根本文】顶礼上师！尊贵上师说道：一般而言，正等正觉佛陀大悲心与善巧方便宣说了八万四千法门，所有这些法门的内容综合起来，都是教导依靠众生因而获得佛果的一种方法。若想，众生和佛陀二者作为不同的因，是否能截然分开修证？一般来说，"不同"有三种：事物的不同、否定同一的不同和本质相同而反体不同三种。在这三种中，众生和佛陀不是如马和牛那样的事物不同，如果是这样，就像用马无法成就牛一样。也不是否定同一的不同。那么是什么呢？是本质相同而反体不同。若本质相同，在什么本质上相同？在心的本质上相同，众生的显现也是心，佛陀也是心，实际上除了心外没有任何法，如经中所言："除心外无有诸法。"
如果本质相同，是否无需修证佛陀？虽然本质相同，但由于反体不同所以需要修证。反体如何不同？佛陀是通过证悟心性无生的义理而特别化的。如《甚深明智经》所言："若证悟心即是智慧，应当修持不从他处寻找佛陀的观念。"众生是指被五类或六类所摄的一切。这一切的相续中本自具有自然清净的心性，但被烦恼障和所知障所遮蔽，因不了知心性的义理而迷惑，于三界轮回、六道流浪。如《喜金刚》所说："众生本是佛陀性，只因客尘障所覆。"
因此，为了获得佛果，需要证悟心性无生的义理。要证悟这点，需要净化客尘障碍。为了净化客尘障碍，必须修持方便与智慧双运，所以我传授如琵琶声般的方便智慧双运教授。方便是修持慈爱、悲悯和菩提心，智慧是修持一切法甚深空性，将这两者双运地修持，净化二障及习气，获得无住涅槃。这如同琵琶声，例如，琵琶声既不是单从琴弦发出，也不是单从琴身发出，也不是单从人的努力发出，而是所有这些因缘和合而产生的。同样，净化二障获得涅槃也不是单独修持方便而得，也不是单独修持智慧而得，而是通过方便与智慧双运修持而获得的。
;


 །དེ་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ། པི་ཝང་གི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་
1-5-5b
བཞི། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱེར་ཤེས་པ་གཅིག་གལ་ཆེ།། མཆན་བུ། དེ་ལྟར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་པར་འཁོར་བ་ལ་བློ་མི་ལྡོག་ཅིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུན་ཅིང་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བས་དང་པོ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ། དེ་ལ་གཉིས་སྤྱིར་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམ་པ་དང་། ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི་དམྱལ་བ་ན་ཚ་གྲང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་པ་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད། ཡི་དགས་ལ་བཀྲེས་སྐོམ། བྱོལ་སོང་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ། ལྷ་ལ་འཆི་འཕོ་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ། མི་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་མམ་བརྒྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་སྐད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། གཉིས་པ་ནི་མི་རང་ལ་ཡང་ནང་བཟར་མེད། ནུབ་གོན་པ་མེད་པ་དང་། ན་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོམས་དང་། བསམས་ན་དེ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལས་བདེ་བ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་འདི་མེ་དོང་དང་འདྲ། བཙོན་ར་དང་འདྲ། གཤེད་མའི་རལ་གྲི་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལས་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཅིག་བྱུང་ཙ་ན་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ། སྡུག་བསྔལ་ལམ་དུ་ཁྱེར་ཤེས་པ་ཅིག་གལ་ཆེ།། མཆན་བུ། སྡུག་བསྔལ་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་ལ་གཉིས། ཁྱེར་བ་དངོས་དང་། ལམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དུ་ཁྱེར་བའོ། །དང་པོ་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས། དེ་ལྟར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས། ཉན་ཐོས་ལྟར་སྤོང་ངམ་སྙམ་ན་མི་
1-5-6a
སྤོང་སྟེ། བོ་དྷི་སཏྭ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལམ་དུ་འཁྱེར་དགོས་པས་ན། བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀ་རང་རྒྱུད་པར་བྱས་ནས། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། གཉིས་པ་ནི་རྒྱུད་ལ་ན་ཚ་དང་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བའི་དུས་སུ། སྡུག་བསྔལ་འདི་དགེ་སྦྱོར་གྱིས་བསྐུལ་མ་ཡིན། དད་པའི་གསལ་འདེབས་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལྕག་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་འདི་དགོས་པ་ཡིན། སྐུ་དྲིན་ཆེ་བ་ཡིན། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་རྟེན་ལ་ཡོན་ཏན་གོང་མ་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་ངེས་འབྱུང་མེད་བྱ་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ལྷ་གསེར་གྱི་རྔ་སྤྲིན་གྱིས་སྙིང་པོ་ཅན་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ།། རྩ་བ། དེ་ལྟར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པས་གང་ལ་གཏད་ཀྱང་གཏད་དུ་བཏུབ་སྟེ། སིང་སིང་སྐྱེ་ཞིང་འདུག་ན་ཐབས་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་མཐར་ཐོན་པ་ཡིན་པས། དེས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་མི་ཆོག་སྟེ། ལམ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བློ་དང་བྲལ་བ་ཅིག་གལ་ཆེ། ཞེས་པ་ནི་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས། འདས་པ་འགགས་ཏེ་མ་དམིགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་ཏེ་མ་དམིགས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་བལྟས་ན། སྡུག་བསྔལ་བ་པོ་རང་གྲུབ་པ་མེད་དོ།

关于方便与智慧双运修持，如琵琶声般的教授有四个要点：
首先，理解轮回是苦的本性非常重要。
【注释】如果不了解轮回是苦的本性，就不会对轮回生起厌离，也不会对涅槃生起向往和渴求，因此首先要修持轮回的过患。这分两种：一是针对整个轮回修持，二是针对富足圆满的苦修持。
第一种：思维地狱中除了寒热之苦外没有片刻快乐的机会；饿鬼有饥渴之苦；旁生有役使之苦；天神有死堕之苦；阿修罗有斗争之苦；人也有三苦或八苦，没有片刻快乐的机会。
第二种：即使是人，也会面临早上无食、晚上无衣，以及疾病等苦的威胁，这些众生的本性都是痛苦的。现在思考自己的幸福圆满，如果仔细想想，这些中只有苦没有乐。这样修持后，会感觉轮回如同火坑、牢狱、屠夫的刀剑，无论如何都只有苦，这时就了解了轮回是苦的本性。
【根本文】能将苦转为道路非常重要。
【注释】将苦转为道路有两种：实际转化和将其作为道路的助缘。第一种是缘念如虚空边际般无量的一切众生的痛苦。了解轮回是苦的本性后，是否应该像声闻那样舍弃呢？不舍弃，因为菩萨应将苦转为道路，修持慈、悲、菩提心。这样将众生和痛苦都视为实有后，修持慈、悲和菩提心。悲心是缘众生的悲心，菩提心是世俗菩提心。
第二种是当自己相续中生起疾病和痛苦时，认为：此苦是修行的激励，是信心的明示，是精进的鞭策，这苦是必要的，是值得感恩的。北俱卢洲的众生不能生起高尚品质，正是因为没有苦的侵扰所致的缺点。没有苦就没有出离心。这就像天上的金鼓云藏一样。
【根本文】如此修习慈、悲和菩提心，无论对什么都能安住，若生起真诚的感受，则表明方便的慈、悲和菩提心修持已经成就。这样就足够了吗？不够，还要离开对道的实体和特征的执著心非常重要。这是指观察大悲心方便的本性时，过去已灭而不可得，未来未生而不可得，现在的意识中实体和特征都不成立。观察悲心生起的对象时，受苦者本身也不成立。
;


 །སྡུག་བསྔལ་ལུས་ལ་མེད་དེ། ལུས་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྲུབ་པའི་བེམ་པོ་ཡིན། སེམས་ལ་མེད་དེ་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་ཏེ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་
1-5-6b
ཅིག་ཏུ་ཐག་ཆོད་ཙ་ན། དེ་ཀའི་ངང་ལ་ཡིན་མིན་ལ་སོགས་པ་བློ་བྲལ་གྱི་ངང་ལ་བཞག་གོ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མཉམ་གཞག་གི་དུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཀྱང་། རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བདེ་སྡུག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་མཐོང་ལ། རྗེས་ཀྱི་དུས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའོ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་སྔར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡང་ཞེན་པ་མེད་པར་འཆར་ཏེ། དེ་ཀ་ལ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་སྣང་བ་ཙམ་འདི་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་ན་ལུས་ངག་གི་དགེ་སྦྱོར་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཞེན་པ་མེད་པར་གཞན་དོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་། ཕུང་པོ་འདི་དག་གདོད་ནས་སྟོང་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ཅེས། །མཉམ་པར་མ་བཞག་སེམས་ཅན་ཁམས་ལ་སྙིང་རྗེ་འཇུག །བར་སྐབས་དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལས་ཡོངས་མི་མཉམ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། བློ་བྲལ་དེ་ཀ་ལ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེའོ། ཅེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་བློ་བྲལ་གྱི་དོན་དང་མ་བྲལ་བར་ཉམས་སུ་བླངས་པས། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཏེ།མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་མེད་པར་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ། ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་དེ་ཀ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར། གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་ཤར་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་དོ། །མཛད་ཀྱང་ཀུན་སློང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཆ་ནས་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ལ་རྒྱུའི་མིང་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱར་ཏེ་
1-5-7a
བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དོ་ཧ་ལས། སྙིང་རྗེའི་མེ་ཏོག་གཞན་ཕན་འབྲས་བུ་འཛིན། །མིང་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའོ། །ཅེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།
༄། །རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། བཀའ་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ། རྒྱུད་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་བཞི། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གདམས་ངག་དང་བཅས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཅིག་གསུངས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་བརྗོད་བྱའི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་རང་འབྱུང་བའི་གནས་ལུགས་སམ་ཡིན་ལུགས་གཅིག་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་བླང་དོར་གྱིས་བྱེ་བྲག་ཤེས་པའི་དགོས་པ་ཡོད། དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས། དེ་ལ་གཉིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སོ།

苦不在身体中，身体是由四大形成的物质；苦也不在心中，因为心如虚空般空性。苦的本性也离开生住灭三相而不成立。当确定生住灭三相无论在何种实体或特征中都不成立时，就安住在那种离开是非等分别的状态中。
如此修持后，虽然在入定时了悟一切法如虚空，但在后得时一切乐苦显相如幻象。如经中所说："菩萨在等持时见一切法如虚空，在后得时见一切法如梦幻。"
此时，由于先前修持的力量，慈悲也无执着地显现，这就是所谓的"缘法悲心"，因为它是缘于仅仅显现的法而生起的。此时，身语的善行也像梦幻一样无执着地为利他而行。如《摄颂》所说："蕴体本空无生灭，非入定时悲入众生界，彼间亦不离佛法。"
了知离分别那个状态就是究竟果位法身非常重要。也就是说，不离开无执着实体和特征的离分别义理而修持，始终不动摇于此境界，无分别入定后得，完全进入水流般的瑜伽，这就是获得究竟果位法身。
在法身境界不动摇的同时，所化众生的显相生起，自然成就利益众生的事业。虽然成办事业，却无任何动机和分别念，就像如意宝珠一样。虽然无分别，但从利益众生的角度称为"无缘大悲"，实际上是将因的名称安立于果上。如《道歌》所说："悲心之花持利他果，名为利益他人。"
需要了解因果的真实性
顶礼上师！尊贵上师说道：虽然宣说了三宝藏、四续部以及无量解释和教授，但从所有这些中所表达的是因果缘起自生的真实性或本来面目。宣说这些的目的是为了了知取舍的差别。因此，需要了解因果的真实性。这分为两种：轮回的因果和涅槃的因果。
;


 །དང་པོ་ལ་སྤྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་མེད་པ་བཞིན་དུ། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་། བསྡུ་ན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་འདུས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ལས་དགེ་མི་དགེ་སྤྱད་པས། འབྲས་བུ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་སྐལ་དུ་རྩི་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡི་དགས། གཏི་མུག་གིས་དུད་འགྲོ། ཕྲག་དོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་ན། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐྱེ་སྟེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་མིར་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཉིས། ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་བདག་མེད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། རྐྱེན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་གསོག་གོ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་འཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་
1-5-7b
འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱུ་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། རྐྱེན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གམ། ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འབྲས་བུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བདེན་ངེས་མི་སླུ་བས་སོ། །ད་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱོན་དང་བཅས། ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དོར་བར་བྱ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒྱུ་འབྲས་ནི་དམན་པར་འདུག་པས་དོར་བར་བྱ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒྱུ་འབྲས་དང་བཅས་པ་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་ཡིན་གསུང་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་ངེས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་ཞིང་། བྱ་བའི་ཆ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་ཡིན་ལུགས་ཤེས་དགོས། དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མི་སླུ་བ་ས་ལུ་ལྗང་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་སྟོན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དཔེར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ས་ལུ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངེས་པར་འདུག་པས། ས་ལུའི་སོ་ནམས་གྱི་རྩོལ་བ་བྱེད་ཅིང་། བྲ་བོའི་སོ་ནམས་མི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་པོ་སྤོང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་མི་སླུ་བ་ས་ལུ་ལྗང་པ་ལྟ་བུའོ་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། སྔ་མའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལས་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། ད་ལྟར་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་ལས་དགེ་མི་དགེ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མདོ་ལས། འགྲོ་འདི་ཐམས་ཅད་ལས་ལས་བྱུང་། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཐུ་ཡོད་པས། །
1-5-8a
ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱིད་སྡུག་འདི། །ལས་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཅེས་གསུངས་སོ།

第一种，一般来说，就像虚空无边际一样，轮回众生也无边际，但总结起来归纳为六道众生。这一切众生皆由因——五毒烦恼所引发，行善恶业，而感果投生六道，体验轮回中各种苦乐。若按照因果对应来算：由嗔恨烦恼引发，行十不善业，结果投生地狱；由贪欲（引发十不善业）投生饿鬼；由愚痴（引发十不善业）投生畜生；由嫉妒引发行十不善业，投生天神和非天；由傲慢（引发十不善业）投生为人。
第二，涅槃有两种：寂静涅槃和无住涅槃。获得寂静涅槃的因是修持人无我和部分了悟法无我的自性空性，缘是十二头陀功德等，依靠三宝积累资粮。依靠因缘二者聚合而获得寂静涅槃果。
第二种（无住涅槃）的因是了悟二无我的智慧，缘是修持四摄法或六波罗蜜多或四无量心等，依靠因缘聚合而获得无住涅槃的果。如此，一切法的因果真实性是确定不虚的。
现在，了知轮回因果有过患和过失后应当舍弃；了知涅槃因果具功德后应当修持。在这两种中，寂静涅槃因果是低劣的，应当舍弃；无住涅槃及其因果应当修持。由于因果确定，故应舍弃不当行为，修持应行之事。
为了如此修持，需要了解业因果的真实性或本来面目。为了了解这点，传授如禾苗般不虚诳的因果教授。譬如，因果如禾苗般必定产生涅槃，就像从事水稻农耕而不从事荞麦农耕一样，了解一切法的因果真实性后，舍弃轮回两种因果，修持获得涅槃的因果。
因此，不虚诳的因果如禾苗般的教授有四个要点：通过观察思维前世的因果业而生起定解，即：现在所体验的苦乐感受是前世所行善恶业的果报。如经中所说："此一切众生皆从业而生，一切业皆有力量，有身众生的安乐痛苦，应当了知都是业。"
;


 །རིགས་པས་དཔྱད་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་ངེས་ཏེ། བསོད་ནམས་བསགས་པའི་བརྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལ་གཞན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོ་ཉེས་ཡང་དེའི་ལོ་ལེགས་ནས་འོང་། གཞན་གྱི་ཕྱུགས་ཉེས་ཀྱང་དེའི་ལེགས་པ་ལ་སོགས་པ་འོང་། བསོད་ནམས་མ་བསགས་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ལ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོ་ལེགས་ཀྱང་། དེའི་ཉེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསོད་ནམས་སྔ་མ་ཕན་ཆད་དུ་ལས་དགེ་མི་དགེ། སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚེ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་དུ་མི་བཏུབ་ལ། བདེ་བ་སྒྲུབ་ཏུ་ཡང་མི་བཏུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱུ་ས་བོན་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འབྲས་བུ་དགག་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་ངེས་མི་སླུ་ངེས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་བསམས་པས་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་ངེས་མི་སླུ་ངེས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་སྔ་མའི་རྒྱུ་འབྲས་ལས། ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་ད་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བླང་དོར་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབས་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་བ་དང་། ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་གཉིས། འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པའི་དུས་དང་། རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པའི་དུས་སོ། །དང་པོ་ནི་ད་ལྟ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ཕྱི་མ་བདེ་སྡུག་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ད་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་དུ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་དགེ་བ་སྤངས་ན་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་བྱ་ལ་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཆོས་འཕྲ་མོ་ཡང་ཁྱད་དུ་མི་བསད་པར། སྡིག་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་སྤངས་ཤིང་།
1-5-8b
དགེ་བ་ཕྲ་བ་ནས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། ད་ལྟ་དགེ་བའི་ལས་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་འདུག་ལ། མི་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་ཡང་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་ལ། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ་ད་ལྟ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་དགེ་མི་དགེ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ད་ལྟ་དགེ་བའི་ལས་སྤྱད་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་ཕན་ཆད་ཀྱང་འདག་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ལ་གཉིས། ས་བོན་དང་། རྣམས་སྨིན་ནོ། །དང་པོ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པའི་ས་བོན། ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་འགག་ཏེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ད་ལྟ་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པ། འདི་ནི་སྤང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་ཡང་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ས་བོན་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་ཡིན་ལ། གཉེན་པོ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ས་བོན་གསོས་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྡིག་པ་སྤང་ཞིང་དགེ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། གཉིས་མེད་དུ་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱི་བར་དུ། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ཡིན། དེ་ལ་ཡང་དབྱེ་ན་གཉིས། འདུས་བྱས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་། འདུས་མ་བྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སོ།

以理性观察，因果确实无欺：积累福德的人即使在他人遇到年成歉收时，自己也会收成良好；即使他人牲畜受损，自己的也会良好等等。未积累福德的人即使在他人年成好时，自己也会遭受各种不如意之事，这一切都是前世所行善恶业的果报。
因此，今生的痛苦无法舍弃，快乐也无法获得，因为这两者的因已经先行存在了。就像已经播下种子的果实无法阻止生长一样。因此，应当思维因果真实可靠，绝不虚妄。
如此思考后，确信因果真实不虚，从前世因果生起定解，进而在现世因果中通过取舍而修行实践。
一般来说，因果所摄的一切法可分两类：受用果报的时期和受用因的时期。第一类是指现在正在体验的苦乐感受，由于因先行存在的力量，果报无法阻止。第二类是指现在行善恶业是未来苦乐的因，所以希望获得未来幸福就应修持善业，希望远离痛苦就应舍弃罪业不善。如果舍弃不善业，未来就不可能产生痛苦的果报，因为无因之果在所知中不可能产生。
因此，对于善恶业即使是微小的也不应忽视，应从微小处断除恶业，从微小处修持善业。有人说："这也不确定，有人只行善业却也受苦，有人只行不善业却也快乐幸福。"这不是问题，因为现在体验的各种苦乐都是前世业的果报，而现在行善恶业的果报会在来世产生。
那么，现在行善业是否能消除前世所作的不善业呢？这分两种情况：种子和成熟果报。第一，前世所行不善罪业的种子存在阿赖耶识中会消失，因为尚未产生果报。第二，成熟的果报即现在正在体验的苦乐无法舍弃，因为已经在体验中。一般而言，所有断除所断都是对种子造成损害，所有依靠对治都是培养种子。
如此舍恶行善时，应以不二见解决定一切因果义理。这是指一般来说，轮回和涅槃的一切法，只要迷乱显现未停止，都是以因果缘起方式存在。这又分两种：有为轮回的因果和无为涅槃的因果两种。
;


 །དང་པོ་ནི་རྒྱུ་དགེ་མི་དགེ་སྤྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླང་། གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དོན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་
1-5-9a
རོ་མཉམ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་འཐོབ་པའོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པས། རྒྱུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་སྙམ་ན། དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་ཤིང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་མ་དག་གི་རིང་ལ་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་ངེས་པས། སྡིག་པ་སྤང་ཤིང་དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླང་། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དག་པའི་དུས་སུ། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་ཏེ་རང་དག་གོ། དེ་ཙམ་ན་སྡིག་པ་སྤང་དུ་མེད། དེ་མེད་ན་དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླང་དུ་ཡང་མེད་དེ་བླང་དོར་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་བླང་དོར་དང་བྲལ་ན་འབྲས་བུ་རེ་དོགས་དང་བྲལ་ཏེ། རེ་དོགས་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ཅིས་ཏེ་སྙམ་ན། རྒྱུ་ལས་དགེ་མི་དགེ་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱད་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །སེམས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཙ་ན། རྒྱུ་ལ་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་མེད། གཉིས་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་ཤེས་པ་རང་སར་ཁྲེས་སེ་བཞག་པ་ལས་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་པ་ལ་དཔྱད་པས་སེམས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཅིག་ཏུ་ཐག་བཅད། དེ་ལྟར་ཐག་བཅད་པས་ཐག་ཆོད་པའི་དོན་བློ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་བསྐྱལ་བའོ། །ཅེས་པ་ནི། རྒྱུ་དགེ་སྡིག་གཉིས་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་པས། དེར་དགེ་བ་སྤེལ་བའི་བློ་དང་ཡང་བྲལ་ལ། སྡིག་པ་སྤོང་བའི་བློ་དང་ཡང་བྲལ་བའོ། །འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་སེམས་སུ་རོ་གཅིག་པར་གོ་ལ། སེམས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་
1-5-9b
གོ་བས་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བའི་བློ་དང་བྲལ་ལ་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་བློ་དང་ཡང་བྲལ་ལོ། །ལར་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་བས་རྒྱུ་ལ་བླང་དོར་གྱི་བློ་དང་བྲལ་ལ། འབྲས་བུ་ལ་རེ་དོགས་ཀྱི་བློ་དང་བྲལ་ནས། དེ་ལྟར་བློ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས། ད་བློ་བྲལ་གྱི་དོན་དང་བྲལ་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་གསུང་ངོ་།། །།
༄། །གདུལ་བྱ་གང་ཟག་གི་སྣོད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཅིག་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གདུལ་བྱ་གང་ཟག་གི་སྣོད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་བསྡུས་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཚུལ་གྱིས། །འགྲོ་བའི་དོན་ལ་རྟོགས་པ་པོ། །ཅེས་གསུངས་སོ།

第一种是依靠行善恶业之因，而感受苦乐之果，所以希望远离痛苦、获得快乐的人们应舍弃不善业而修持善业。第二种是依靠修持一切法甚深空性、离一切戏论边际的义理之因，而获得三身平等一味大乐之身的果。
因此，希望获得正等正觉佛果者，必须修持一切法甚深空性。在修持时，应如何修持轮回的因果呢？在未了悟实相义理、迷乱显相未净化期间，因果确实真实，应舍罪行善；在了悟实相义理、迷乱显相净化时，因果自性解脱而自然清净。此时，无罪可断，若无罪可断，也无善可修，离开取舍。
如此在因上离开取舍，果上也就离开希望和恐惧，不可能产生希望和恐惧。为什么呢？因为所有善恶业的因都是自心所行，所有苦乐果报的体验也都是自己所体验，外在并无实体。心中无任何实体和特征可成立，如同虚空。如此了悟时，因上无善恶二元，因与果无二元，只需在无二的状态中让觉知自然安住，别无他法。
如此观察思维，确定一切皆为自心后，再观察心也无任何实体和特征可成立，决定为法身如虚空之境界。通过这样决定，将决定的义理送入超越心识的境界中。
这意味着：确定善恶因皆为心性后，既离开增长善业的念头，也离开断除恶业的念头。了解显为苦乐二果也是心性一味，且心无任何实体和特征可成立，如同虚空，因此离开断苦求乐的心念。总而言之，因上离开取舍的心念，果上离开希望恐惧的心念，如此离开一切心念后，应不离开离心念的义理而修持。
结合所化机根器次第而宣说
顶礼上师！尊贵上师说道：一般而言，正等正觉佛陀宣说了不可思议的乘次第，这一切都是结合所化机根器次第而宣说的。如《摄续》所言："以种种乘方便，为众生利益而了悟。"
;


 །དེས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲུབ་མཐའ་བཟང་ངན་དང་། བདེ་མི་བདེ་ལེགས་མི་ལེགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མི་དབྱེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་མི་ལེགས་པ་དང་། ནོར་ས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད། ཐེག་པ་མཐོ་དམན་གྱི་རིམ་པ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་ཡིན། དབང་པོ་དམན་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བསྟན་པའི་དུས་སུ། བདེ་ཡང་དེ་ཀ་བདེ་ལེགས་ཀྱང་དེ་ཀ་ལེགས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། རང་གིས་གྲུབ་མཐའི་ཁ་གཟུང་ནས། གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལ་སྨད་དུ་མི་རུང་། སྒྲོ་གདགས་སུ་མི་རུང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཉེས་དམིགས་ཆེ་ཏེ། མདོ་དང་བསྟུན་ན་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་སོག །རྒྱུད་སྡེ་དང་བསྟུན་ན་རང་ངམ་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་སྨད་པའི་ཉེས་པའོ། །དེས་ན། ཆོས་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མི་བཅད། འོ་ན་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་བློ་ཁྱད་ཀྱིས། །གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད། །ཅེས་གསུངས་ནས། ཐེག་པ་གོང་མས་འོག་མ་སུན་དབྱུང་བར་བཤད་པ་སྙམ་ན། ཐེག་པ་འོག་མ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་སྟེ། ཐེག་པ་གོང་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་སུན་དབྱུང་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད། དེ་མ་ཡིན་པ་གྲུབ་
1-5-10a
མཐའ་གང་ལ་ཡང་སྒྲོ་གདགས་པ་དང་། བཀུར་པ་གདབ་ཏུ་མི་རུང་། དེ་ལྟར་ཐེག་པའི་རིམ་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ལམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཅིག་གིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ། དང་པོ་ལྟ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་དོན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཅིག་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམས་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་རང་གིས་རྒྱུད་ལ་བཀལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་དང་པོ་རང་ནས་འཛུགས་ཚུགས་སུ་བསྒོམས་པས་མི་ཡོང་། ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རིམས་ཀྱིས་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་པས། ད་བདག་མེད་པའི་དོན་རིམ་ཀྱིས་བསྒོམ་པ། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ཤི་བ་ལ་བརྡ་རིམས་ཀྱིས་སྤྲོད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་སྟོན། བདག་མེད་པའི་དོན་རིམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ཤི་བ་ལ་བརྡ་རིམས་ཀྱིས་སྤྲོད་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། དང་པོ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། སྤྱིར་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་མི་འདོད་པ་ཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། འགྲོ་བ་འདི་དག་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། དེས་ན་བདག་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་པ་ལ། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་དུ་བདག་གི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་མི་སྒྲུབ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ །བདེ་བ་འདོད་དུ་མཚུངས་པ་ལས། །བདག་གཞན་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་བདག་གི་བདེ་བ་བརྩོན། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་
1-5-10b
བསལ་བ་ཡང་སེམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ །སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཚུངས་པ་ལས། །བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་གཞན་མིན་བདག་བསྲུང་བྱེད། །དེ་ཕྱིན་ཆད་བདག་གི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་བདག་གིས་སྒྲུབ་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདག་གིས་བསལ་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་མོ།

因此，对于所有这些不应区分宗派的好坏、乐与不乐、善与不善的差别。佛陀所说的法不可能有不善或错误之处。所有高低乘次第的出现都是结合根器次第而宣说的。
对于根器下劣的声闻和独觉种性的根机人，在为他们宣说声闻乘和独觉乘时，那对他们来说确实是快乐的、确实是善的。自己持守宗派见解时，不应贬低其他宗派，不应诽谤。若如此做将有极大过患：若按经典来说，就是造作舍弃佛法的业；若按密续来说，就是贬低自宗或他宗的过错。因此，不应对法分派系偏袒。
那么，《入行论》中说："瑜伽士亦由智解不同，上者能破下者义。"好像是说上乘能破斥下乘？这是为了让处于下乘的补特伽罗进入上乘而破斥，这没有过错。除此之外，不应诽谤或轻视任何宗派。
虽然乘次第很多，但其中最殊胜的道路就是唯此大乘。因此，现在作为具有大乘种姓的根机补特伽罗，进入大乘门修持实践时，首先应以见解确定一切法甚深空性无我、离一切戏论边际的义理，然后修持实践时，将见解所确定的义理应用于自心而修持。
如此修持无我义理也不能一开始就直接修习，需要依靠方便逐渐修持。现在传授如王妃死亡时逐渐传达消息般的无我义理渐修教授。如王妃死亡时逐渐传达消息般的无我义理渐修教授有四要点：
第一，修持自他平等。一般而言，如虚空边际般无量的一切众生都希望获得快乐、不希望遭受痛苦，没有一个例外。如经中所说："众生皆希求安乐。"因此，正如自己希望获得快乐一样，一切众生也希望获得快乐，而过去至今我只求自乐不求他乐，这是为什么呢？如《入行论》所说："若时自与他，同欲求安乐，自他有何异，何故独求乐？"
同样，消除痛苦也是如此，如同论中所说："若时自与他，不欲诸痛苦，自他有何异，何故但护己？"从今以后，应当如同追求自己的快乐一样，思维我也应当成办一切众生的快乐；如同消除自己的痛苦一样，思维我也应当消除一切众生的痛苦。


 །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་རང་གི་རྟོག་པ་ལ་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་རང་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་གང་ཡང་མི་འདུག་ལ་རང་ལ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བག་ཙམ་བྱུང་བས་ཀྱང་ཕན་གནོད་དངོས་སུ་འབྱུང་གིན་འདུག་པས། སྔོན་ལ་རང་གི་བདེ་བ་གཅིག་སྒྲུབ་དུ་ཁ་ཅིག་སེལ་མཉམ་པའི་རྟོག་པ་བྱུང་ན། དེ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར། བདག་པས་གཞན་གཅེས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་ཏེ། བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེ་བ་འདོད་ཕྱིར་གཏི་མུག་པས། །རང་གི་བདེ་བ་དགྲ་ལྟར་འཇོམས། །ཞེས་པའོ། །དེས་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་དགོས་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྤང་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ། སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ན་རང་དོན་བྱེད་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་ཅིང་སྟོང་མཐའ་མེད་པར་འཁྱམས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་དོན་བྱས་པས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། བུདྡྷ་དང་བོ་དྷི་ས་ཏྭའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རང་དོན་བྱས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ལས། མང་དུ་བཤད་ལྟ་ཅི་ཞིག་དགོས། །བྱིས་པ་རང་གི་དོན་བྱེད་དང་། །ཐུབ་
1-5-11a
པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ། །འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་བལྟོས། །ཤེས་སོ། །དེར་མ་ཟད་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་དོན་བྱས་པ་ལས་བྱུང་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རང་དོན་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པས་སོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྡུག་ཏུ་འཇུག་པ། བདག་གཅེས་པར་འཛིན་ཅིང་རང་དོན་བྱེད་པ་འདི་ཁོ་ནར་འདུག་མཉམ་དུ་བསམ། བདེ་བ་འཇུག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་སྨན་གཞན་དོན་བྱེད་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ཡང་བདག་གིས་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། གཞན་དོན་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ལྟར་བསམ་ཅིང་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱའོ། །བདག་མ་གྲུབ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསམས་པས་རང་གི་རྟོག་པ་ལ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡང་གལ་ཆེ་བར་འདུག་སྟེ། རང་གི་དོན་ཅིག་ཀྱང་མ་བྱས་ན་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ན་ངས་མི་བཟོད་སྙམ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་མ་བསམས་པའི་སྐྱོན་ཡིན། བསམས་ན་བདག་གི་དོན་བྱེད་པ་ལ་དོན་བྱ་བའི་ཡུལ་བདག་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་པ་ལ། བདག་རང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་བདག་མ་གྲུབ་པ་ཅིས་ཤེས་ན། རིག་པས་རྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ཤེས་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་བདག་ཏུ་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་འཛིན་ནམ། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ནམ། ཡང་ན་དེ་གཉིས་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གཅིག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ནམ། དང་པོ་ལ་
1-5-11b
འཛིན་ན་དེ་ལ་ཡང་བདག་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ན་དེ་ལ་ཡང་བདག་མེད་དེ། ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྔ་མ་འགགས་ཏེ་མི་དམིགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་ཏེ་མི་དམིགས། ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་དོ།

如此修持后，在自己的思维中会认识到：无论他人有何苦乐，对自己并无益害，而自己即使有一点点苦乐，却会直接感受到益害。若有"应先成就自乐"的念头生起，为对治这种想法，应修持珍爱他人胜过自己。过去由于被业因果无明所蒙蔽，不知道获得快乐和消除痛苦的方法。如《入行论》所说："为求乐愚者，反而毁自乐如敌。"
因此，希望获得快乐就必须成办快乐的因，希望远离痛苦就必须断除痛苦的因。痛苦的因是什么？就是自利行为。在无始无终、漫无边际的轮回中流转，体验各种轮回痛苦，这一切都是因为自利而产生；而佛和菩萨的一切圆满功德都是从利他而产生的。一切痛苦都源于自利，如《入行论》所说："何须繁多言？凡愚为自利，能仁为他利，且观此二别。"
不仅如此，今生的一切快乐也源于利他，一切痛苦源于自利，如该论所说："世间所有乐，悉从利他生；世间所有苦，咸由自利成。"
因此，苦的根本——无始轮回中的苦恼根源，就是执着自我、追求自利，应当如此思维。导致快乐和消除痛苦的药就是利他，所以应当思维唯一利益众生。从现在开始直到获得无上佛果之前，身语意一切行为都应为了利益其他众生而做，思维将利他所得的福德也回向给其他众生。应如此思维并使一切行为都为了利益其他众生。
修持无我：如此思考后，在自己的思维中会认识到：利益其他众生确实重要，但若完全不顾自己，当自己遭受痛苦时会无法忍受。这些都是未经思考的过失。若思考，则为自利时必须有一个真实存在的"我"作为所利益的对象，然而这个"我"并非真实存在。
那么，如何知道"我"不存在呢？通过理性观察思维可以了知：我执是执着五蕴为我，还是执着能执我的心识为我，或者执着二者之外的其他什么为我？若执着第一种，其实它也无我，一切如梦如幻。若执着第二种，其实它也无我，因为心识是刹那无常的：过去的已灭而不可得，未来的未生而不可得，现在的心识在任何实体或特征中都不成立，如同虚空，所以也无我执。


 །གསུམ་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ན་དེ་གཉིས་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་མོ་ཤམ་གྱི་བུ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཡང་མེད་ལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ལུས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ནམ། སེམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན། ལུས་ལ་འཛིན་ན་ལུས་ཆ་ཤས་ཕྱེ་ལ་གང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོམས་དང་། བསམས་ན་ལུས་ལ་ཡང་བདག་མེད། སེམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ན། སེམས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན་བདག་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བསམས་པས་བདག་ཏུ་གྲུབ་པ་མི་འདུག་པས། ད་གཞན་དོན་ཁོ་ན་བྱའོ་སྙམ་ན། གཞན་མ་གྲུབ་པར་བསྒོམ་པའོ། །བདག་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཙ་ན། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་གཞན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་། གཉིད་སད་པའི་དུས་སུ་རྨི་ལམ་གྱི་བདག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། གཞན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཙ་ན་སྣང་བ་དེ་གཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས། རང་གི་སེམས་འཁྲུལ་ནས་བདག་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་མི་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཏེ། ཡོད་མ་མྱོང་བར་ཤེས་ཙ་ན། དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡང་མི་སྲིད་པས། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལ་བྱར་མེད། འཛིན་མེད་དུ་བཞག་གོ། །།
1-5-12a
༄། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དོན་མཐའ་དག་བསྡུ་བ།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དོན་མཐའ་དག་བསྡུ་ན། ལུང་གིས་ཆོས་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཅེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་ལུང་གི་ཆོས་ནི་གཞན་ལས་རྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་དོན་གྱིས་ན་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ལས་ཐོས་པའི་ཚིག་དང་། དོན་བློ་ལ་བཟུང་བ་མ་བརྗེད་པར་བྱས་ནས། ཕྱི་རབས་ཀྱི་སློབ་མ་སྣོད་དང་ལྡན་པ་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གོ་བ་ནི། ཐོས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཕུག་དབེན་པར་ཕྱིན་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་འཛིན་བྱེད་པ་སྨྲ་བྱེད་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་ལ་ཕབ་ནས། གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ན། དང་པོ་བླ་མ་དམ་པ་གཅིག་ལ་བསྟེན་ནས་ལུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། །བཟོད་བྱ་ཐོས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །ཅེས་པའོ། །འོ་ན་དུས་རྟག་ཏུ་ཐོས་བསམ་བྱའམ་སྙམ་ན། དེས་མི་ཆོག་སྟེ་ཐོས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་རི་ཁྲོད་དམ་དགོན་པ་དབེན་པར་ཕྱིན་ལ་བསྒོམ་དགོས། མ་བསྒོམས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ནས་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །མཉམ་པར་གཞག་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །མི་སྡུག་ལ་སོགས་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཅེས་པ་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིས། །མུན་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་བསྒོམ་མི་བྱེད། །ཅེས་པས་སོ། །དེས་ན་བསྒོམ་པ་ཁོ་ན་གལ་ཆེའོ། །བསྒོམ་པ་ལ་གཉིས། ལམ་དང་ལམ་གྱི་ཆས་རྐྱེན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཐབས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་
1-5-12b
ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ཆ་རྐྱེན་ནི། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་སོ།

若执着第三种，即执着五蕴和心识之外的其他对象为我，在所知范围内也不可能存在，就像石女之子既无可执着为我的对象，也无可执着为我的心识一样。
或者说，我执是执着身体为我，还是执着心为我？若执着身体为我，将身体分解为各个部分后思考哪一部分是我，思考后就会发现身体也无我；若执着心为我，由于心在任何实体或特征中都不成立，所以也无我。
如此思考后，既然我不成立，那么只应利他？这时应修持他亦不成立。当了悟无我时，相对于我的"他"也不可能在任何方面成立。例如在梦中虽然显现有自他二者，但在醒来时，无论梦中显现的"我"还是"他"都不成立。这时会了解那些显现只是因睡眠力量使自心迷乱而显现为自他的。
如此了悟自他二者都不成立、理解从未存在后，由于没有所依也就不会有能依，所以应远离一切有无等念头，无作无执而安住。
总摄佛陀所教导的一切义理
顶礼上师！尊贵上师说道：一般而言，总摄佛陀所教导的一切义理，可归纳为教法和证法两种，如所说："导师正法有二种，即是教法与证法。"
其中，教法是指从他人那里相续而来的意义，即从上师处听闻的文字和义理，牢记不忘，然后传授给后代具器的弟子。第二，证法的含义是：将所听闻的义理带到僻静处修持实践，在相续中生起现证。如所说："持之者、说之者、唯修行者也。"
如此将教法落实于修持，一个人在实践时如何修持？首先依止一位殊胜上师，对教法进行闻思，如《入行论》所说："为修忍辱当求闻。"
那么，是否应当一直闻思呢？这是不够的，应当将所听闻的义理带到山间或寂静处修持。若不修持，就无法对治烦恼，如《入行论》所说："尔后住林间，专修三摩地，勤修不净观。"又说："烦恼所知障，黑暗之对治，空性何不修？"
因此，修持是最重要的。修持有两种：道与道的条件。第一种是修持方便——慈爱、悲悯、菩提心，以及一切法甚深空性无我的义理。第二种条件是信心和精进。
;


 །དེ་ལྟར་གཉིས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དད་པ་མེད་ན་ཆོས་ལ་མི་ཚུད་ཅིང་། ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐྱོན། བརྩོན་འགྲུས་མེད་ན་དགེ་སྦྱོར་ཕྱི་ཤོལ་དུ་ལུས་པས་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན། སྐྱོན་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ལ་གཞི་དད་པ། གྲོགས་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ལམ་གྱི་ཆས་རྐྱེན་དུ་མེད་ཐབས་མེད། དང་པོ་དད་པ་ལ་གསུམ། དང་བའི་དད་པ་དང་། འདོད་པའི་དད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པའོ། །དང་བའི་དད་པས་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས། འདོད་པའི་དད་པ་ཡོད་པས་ལམ་ལ་འཇུག །ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཡོད་པས་ལམ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་ཡིན་གསུང་། གྲོགས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གསུམ། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དང་པོ་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པས། བསྒོམ་པར་བློས་ཐག་བཅད་པ་ཡིན། གཉིས་པ། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པས་བསྒོམ་ཕྱི་ཤོལ་དུ་མི་འཇོག་སྟེ། ད་ལྟ་ཉིད་ནས་བསྒོམ་པ་ཡིན། གསུམ་པ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པས་བསྒོམ་པ་འཕྲོ་མི་གཅོད་པས་དུས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བསྒོམ་པའོ།

如此二者之所以必要的原因：若无信心，则无法进入佛法，会对道和果产生怀疑的过失；若无精进，则善行会被拖延，功德无法在相续中生起的过失。希望远离这两种过失，基础信心和助伴精进二者作为道的条件是不可缺少的。
首先，信心有三种：净信、欲信和胜解信。有净信则相信果报，有欲信则趋入道路，有胜解信则不会对道和果产生怀疑。
助伴精进有三种：铠甲精进、加行精进和不知足精进。首先，有铠甲精进则心下决定要修持；第二，有加行精进则不会拖延修持，会立即开始修持；第三，有不知足精进则不会中断修持，会持续不断地修持。


 །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལམ་སྲང་སུ་བཅུག་ནས། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ལེ་ལོའི་དྲི་མས་གོས་ཏེ་བསྒོམ་ལ་ཡེངས་ནས་ལུས་ངག་ཐ་མལ་དུ་སོང་བའི་དུས་སུ། དད་པའི་གསོས་འདེབས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལྕག་འདེབས་པ་ལ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་དང་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ། དལ་འབྱོར་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པའི་དུས་འདི་ལ་མ་བསྒོམས་ན། ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་དུ་མི་ཁོམས་པའི་
1-5-13a
གནས་བརྒྱད་དུ་སྐྱེས་ན། བསྒོམ་པའི་བློ་ཡང་མི་འབྱུང་ལ། བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཀྱང་མེད་པས། ད་ལྟ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པའི་དུས་ཡིན་པ་ལ་བསྒོམ་དགོས་འདུག་སྙམ་པ་ཅིག་བྱུང་ན་སྨན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། ལེ་ལོའི་དྲི་མ་དང་། སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོའི་དྲི་མ་འདག །འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམས་པའི་དུས་སུ། འཆི་ངེས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད། འཆི་བ་ལ་ཆོས་མིན་པ་གཞན་གྱིས་མི་སྟོངས། ཆོས་ལ་བསྒོམ་པ་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བར་འདུག །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་བསྒོམ་དགོས་སྙམ་པའི་གོ་བ་གཅིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ། སྙོམ་ལས་ཀྱི་ལེ་ལོའི་དྲི་མ་འདག །དེ་ལྟར་དྲི་མ་ལེ་ལོ་གསུམ་པོ་སྟེ་དག་ཙ་ན། བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་བཟང་པོ་ལ་ལྕག་གིས་བྲབས་པས་བང་ཚར་ཆོད་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་བར་སྐབས་སུ་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པས་དེས་གྲོགས་བྱས་ནས། དགེ་སྦྱོར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱེད་པ་ལ་རྟ་བཟང་པོ་ལ་ལྕག་གིས་བྲབས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ཅིག་སྟོན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱེད་པ་ལ་རྟ་བཟང་པོ་ལ་ལྕག་གིས་བྲབས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། སྤྱིར་མི་ལུས་རྙེད་པར་དཀའ། ཅེས་པའི་གོ་བ་ནི། སྤྱིར་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དྲངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ། བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལོང་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་མེད་པ་བདེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ལ་ཡང་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ལྔའམ་དྲུག །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན། དེ་རྣམས་ལ་མང་ཉུང་དུ་བྱས་ན། ལྷ་ཁོ་ན་མང་སྟེ། ལྷ་ལ་ཁམས་ཕྱེ་དང་གསུམ་ཡོད། འགྲོ་བ་རིགས་ལྔ་པོ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་ལས་
1-5-13b
མེད་པས་ན་ཉུང་། ལྔ་པོ་ལ་དམྱལ་བ་ཁོ་ན་མང་། དེ་བས་ཡི་དགས་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་ཉུང་། དེ་བས་དུད་འགྲོ་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་ཉུང་། དུད་འགྲོ་ལ་བལྟོས་ན་མིའི་འགྲོ་བ་ཉུང་ཟད་ལས་མེད་པས་ན། རྙེད་པར་དཀའོ། །མི་ལུས་ཐོབ་པ་དེ་ལས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ། ཅེས་པ་འདི་ལ་གཉིས། དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། འབྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །དང་པོ་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ནི། དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། ཡུལ་མཐའ་ཁོབ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་། ཀླ་ཀློ་དང་། ལོག་ལྟ་ཅན་དང་། དེ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ན་ཆོས་བྱ་བའི་བློ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། ཆོས་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱང་མེད་པས་ན། མི་ཁོམ་པར་འདུག་པ་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་སུ་མ་སྐྱེས་པས་ན་དལ་བའོ། །གཉིས་པ་འབྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་འབྱོར་བ་ལྔ་དང་རང་གིས་འབྱོར་བ་ལྔའོ།

如此以三种精进进入道路，在修持道路时，这三种精进有其对立面——懒惰的垢染，当修持时心散乱、身语处于平常状态时，以信心滋养，以精进鞭策，应修持暇满难得和死亡无常。
修持暇满难得时应思维：若在获得暇满珍贵人身的此时不修行，来世若生于八无暇处，既不会生起修行的念头，也没有修行的方法，因此现在正是修行的时机，必须修行。若生起这样的念头，就是对治疾病，能洗去懒惰和怯懦的垢染。
修持死亡无常时应思维：必定会死，死期不定，死时除佛法外什么都带不走，修行佛法最为重要，必须立即修行。当在心中生起这样的领悟时，懈怠的懒惰垢染就会被洗去。
如此洗去三种懒惰垢染后，会生起以猛烈精进修行的实践，就像用鞭子打好马能使其全速奔驰一样。同样，在修行过程中，间或修持暇满难得和死亡无常，这会助力使精进不间断，以猛烈精进进行修行。
以精进为助伴如同鞭打良马的教授有四个要点：
首先，"一般而言，人身难得"的含义是：广大如虚空边际般的众生数量不可思议，无法言说，就像虚空无边一样，众生也无边际。从种类角度分为五种或六种，从处所角度分为三界众生，就数量而言，天人最多，占据了三界和欲界的一半，五道众生只占欲界的一半，故少。五道中地狱众生最多，饿鬼比地狱少千倍，畜生比饿鬼少千倍，相比畜生，人道众生极少，因此难得。
其次，"尤其暇满难得"分为两点：暇满圆满难得和资具圆满难得。首先，暇满圆满难得是指远离八无暇处：地狱、饿鬼、畜生、长寿天、边地、诸根不全、未开化地区和邪见者。生于这些地方既不会生起行持佛法的念头，也没有行持佛法的机会，所以称为无暇。远离这八种不利条件，就称为有暇。第二，资具圆满难得分为：他缘五种圆满资具和自缘五种圆满资具。


 །དང་པོ་གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ཡང་དཀའ་བ་དང་། དེས་ཆོས་གསུངས་པ་ཡང་དཀའ་བ་དང་། བསྟན་པ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་ཡང་དཀོན། རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་ཡང་དཀོན། རྩེ་བས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་དཀོན། །གཉིས་པ་རང་གིས་འབྱོར་བ་ལྔ་ནི། བསྟན་པ་དང་ཁ་ཐུག་པར་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དབང་པོ་ཚང་བ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གནས་ལ་དད་པ། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་སྤངས་པས་ན་དལ་བ། རང་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་བཅུ་ཚང་བའི་མི་ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཡན་ཆད་དུ་ཚོགས་དཔག་
1-5-14a
ཏུ་མེད་པ་བསགས། དཀའ་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རྙེད་པའི་དལ་འབྱོར་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུན་རིང་པོ་ཅིག་བསྡད་པའི་ལོང་མེད། འོ་སྐོལ་ལ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་འོང་ངེས། དེ་ལ་འབྲོས་ས་གཞན་མེད། ཐར་ས་གཞན་མེད་དེ། དེ་ལྟར་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། ས་འམ་འོན་ཏེ་མཐོ་རིས་ན། །སྐྱེས་ནས་ལ་ལ་མ་ཤི་བ། །གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའམ། །འོན་ཏེ་ཐོས་སམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་པ་ཡང་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས། ནམ་འཆི་ཆ་མེད་འཇིགས་པ་འོང་ནི་འོང་ངེས། བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཉི་མ་རྒས་ལ་ཕག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བས། སྨན་དང་སྔགས་དང་། རིག་པ་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་མི་ནུས། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་ཉེ་དུ་དང་འབྲེལ་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་སྟོངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཅིང་། །ཡུན་རིངས་བར་དུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང་། །ཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ། ཅེས་པ་དང་། འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །བུ་རྣམས་སྐྱབས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། །ཕ་མ་མ་ཡིན་གཉེན་འདུན་ནི། །སུ་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དུས་དེ་ཙ་ན་ཆོས་མིན་པ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་འདུག་པས། ཆོས་ཁོ་ན་བྱེད་དགོས་གསུང་། མི་རྟག་པ་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་ཁྱེར་ཤེས་པར་བྱ། ཅེས་པ་ནི་སྤྱིར་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་ལ་གཉིས། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་དང་། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ལམ་དུ་ཁྱེར་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཚེ་འདི་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད། དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པར་ཚེ་འདི་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་། རྟག་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བརྟག་པས། འདས་པ་འགགས་ཏེ་མི་དམིགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་ཏེ་མ་དམིགས།
1-5-14b
ད་ལྟར་བ་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐབས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རང་གིས་ངོ་བོ་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ཀྱང་། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེ་ཀའི་ས་ལ་རང་སར་བཞག་ཅིང་བསྒོམ། རྗེས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་ཞེན་པ་མེད་པར་བྱ། དེ་ལྟར་ཡང་། གཞན་ཕན་ཞེན་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་འདི། །ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བཙིར་གྱིས་གཟུང་། །ཅེས་གསུངས་སོ།། །།
༄། །སྙིང་ནས་ཆོས་ཅིག་བྱེད་དགོས།
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སྐྱེས་བུས་དོན་སྒྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་སྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་ནི་ཡང་དག་འབྱོར་བར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

第一，他缘五种圆满资具是：佛陀降临世间也难，佛陀宣说教法也难，佛法长久住世也稀有，随后修行证悟的补特伽罗也稀有，悲心摄受的补特伽罗也稀有。第二，自缘五种圆满资具是：获得直接遇到佛法的人身，生于中土，诸根具足，信仰正法，未造极端恶业。
如此，由于远离八无暇处故称为有暇，具足自他十种圆满资具的人身极为难得，如《入行论》所说："暇满极难得。"
依靠前生积累无量资粮、经历无量艰难才获得的暇满也是无常的，没有长久逗留的余地。我们必定会面临死亡的恐惧，无处可逃，无处可解脱。如佛陀曾说："无论地上或天上，是否有人生而不死？何人曾见或曾闻？或仅怀疑？"
这样的恐惧由于寿命无定，死亡时间不定，恐惧必定会来。当死亡来临时，就像太阳西沉入山一样，任何药物、咒语或智慧都无法阻止，任何财物、用品、亲友关系也带不走。如《入行论》所说："纵使获得多财富，长时享受诸安乐，如被盗贼所掠夺，赤裸空手而离去。"又说："当临命终时，子女不能作救护，父母及亲友，无有谁能救护。"
在那时刻，除了佛法外，其他一切都无益处，因此必须修持佛法。
"应当知道如何将无常转为道用"的含义是：一般而言，转为道用有两种：将方便慈悲转为道用和将智慧空性转为道用。
第一，由于今生是有为法，刹那不住，无常，对于不了解这点而只追求今生、执着为常的众生，应修持慈爱、悲悯和菩提心。
第二，考察无常的自性：过去的已灭而不可得，未来的未生而不可得，现在的在任何实体或特征中都不成立。如所说："无生不灭如虚空本性，各别自证智慧之境界。"
通过观察思维方便慈悲的自性，了知其远离生灭住三相，就在那境界中自然安住修持。在后续一切行为中也应修持方便与智慧双运，无所执着。如所说："无执著的利他悲心，应紧紧执持为方便之最。"
应当从内心真正修持佛法
尊贵上师说道：《入菩萨行论》中说："此暇满极难获得，既得能办人生利，若于此生不修善，后世云何获暇满？"
;


 །དེ་ཡང་དལ་བ་ནི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་སྤངས་པས་ན་དལ། རང་དང་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་བཅུ་ཚང་བའི་མི་ལུས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན། ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོ་བསྡད་པའི་དབང་མེད་དེ། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ཅིག་འོང་ངེས། དེ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱས་ཆེན་པོ་ནི་འདེགས། སྨན་དང་སྔགས་དང་རིགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མཐུ་བརླག །ཉི་མ་ལའི་ཕག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བར། ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་སུ། སྐྱབས་མགོན་ཆོས་མིན་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་སྟོངས་པར་འདུག་པས། ཆོས་ལ་མི་བྱ་བའི་ཐབས་མེད། ཆོས་བྱེད་པ་ལ་ཡ་ཆད་ཁ་འགགས་པ་འདྲ་བའི་ཆོས་འདིས་མི་ཕན། སྙིང་ནས་ཆོས་ཅིག་བྱེད་དགོས། སྙིང་ནས་ཆོས་བྱེད་པ་ལ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ཤེས་པའི་འཁྱོག་ལམ་བསྲང་ནས་ཤེས་པ་བསྲངས་སུ་
1-5-15a
བཅུག་ནས། དགེ་སྦྱོར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ཡིན་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པས་དགེ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པས་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བ་ནི། སྤྱིར་ཆོས་ལ་མང་ཡང་བསྡུ་ན་བཞི་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པར་མ་ཤེས་པས། དགེ་སྦྱོར་ཅི་དང་ཅི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཚེ་འདིའི་རྟོག་པས་ཁྱེར་བས་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བ་ཡིན། གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་མ་ཤེས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའམ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། ཕ་མ་ཡིན་ཞིང་ཕ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་མ་ཤེས་པའི་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་དུ་མ་ཤེས་པའི་ཆགས་མེད་ཞེན་མེད་ཀྱང་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པས་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་དགེ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་གདམ་ངག་འདི་ལ་བཞི། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མ་བསྒོམས་ཤིང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ན་ཆོས་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་དུ་སོང་བ་ཡིན། ཞེས་པའི་དོན་ནི། སྤྱིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་ཐར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་དགོས་ཆོས་བྱེད་པ་ལ་ཡང་
1-5-15b
ལྟར་སྣང་དུ་མ་སོང་ན། ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཅིག་དགོས། ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བྱེད་ལོ་བསྒོམ་ལོ།

所谓"有暇"，是因为远离了八无暇处；具足自他十种圆满资具的人身极为难得。获得后也无法长久停留，必定会面临死亡的恐惧。当死亡来临时，将前往后世，任何药物、咒语或智慧都无法阻止。如同太阳西沉入山，无论用什么方法都无法阻挡的时候，除了佛法外，任何皈依处都带不走，因此别无选择，只能修持佛法。
修持佛法不能像无头苍蝇一样，这样的佛法无益。必须从内心真正修持佛法。要从内心修持佛法，必须了解一切法的特性，纠正错误认识，使心正直，实践善行。由于不了解一切法的特性，所有善行都变成表面功夫，如同幻化之人，因此教授如何将特性转为道用的教授。
解释特性的含义：由于不了解一切法的特性而成为表面功夫，一般而言佛法虽多，归纳起来有四种：由于不了解一切有为法无常的特性，所有善行都被今生杂念带走，变成表面功夫；第二，由于不了解因果法则都是相互依存的，所有持戒也变成表面功夫；第三，由于不了解五道或六道所摄的一切众生都是父母，而且所有父母都具有痛苦，所以心中未生悲心，一切利他行为也变成表面功夫；第四，由于不了解一切显现和声音的实相本来无生是法身的本性，所以无贪无执也变成表面功夫。
因此，由于不了解一切法的特性而成为表面功夫，如同幻化之人，将特性转为道用的教授有四点：所有不了解一切法特性的善行都变成表面功夫，如同幻化之人的教授有四点：若不修持死亡无常、未在心中生起，修持佛法就会变成表面功夫。这句话的含义是：一般而言，要想从轮回苦中解脱、获得涅槃之乐，必须修持正法，修持时若不要变成表面功夫，就需要成为道路，要成为道路就必须修持无常，这就是修持佛法之年、修行之年。


 །དེ་ལ་བསྒོམ་གྱི་ཆོས་ཚེ་འདིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་འཕགས་མི་སྲིད་པ་ཡིན། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་ཐར་པར་འདོད་པས། དགེ་བ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་མི་རྟག་པ་ཐུན་རེ་བསྒོམ་དགོས། དེ་བསྒོམས་ནས་ཆོས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ན་ཚེ་འདིའི་བྱ་བྱེད་དམ་ལས་གང་ལ་ཡང་བློ་མི་འཇུག་ཅིང་དགོས་མེད་ཀྱི་བློ་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། བློས་སྣ་དེ་བྱུང་ཙ་ན་ཆོས་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་དེ། དགེ་སྦྱོར་ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་པར་འོང་བ་ཡིན་གསུང་། སྤྱིར་ཆོས་བྱེད་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྲུང་དགོས། དེ་བསྲུང་བ་ལ་སྔོན་དུ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བསྒོམས་པའི་བསྒོམ་ཡང་། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྲུངས་པ་ཡང་ལྟར་སྣང་ཡིན། ཞེས་པའི་དོན་ནི། དེ་ཚུལ་འཆོས་སུ་སོང་བ་ཡིན། རེ་ཤིག་བསྲུང་ལོར་སོང་བས་ལྐོག་ཏུ་མི་ཐུབ། བསྲུངས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན། དེས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྲུང་བར་འདོད་པ་ལ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསྒོམ་དགོས། དེ་བསྒོམས་པས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྲུང་བ་ཞིག་གདོད་འོང་བ་ཡིན། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚན་ཉིད་པ་ཅིག་འོང་བ་ཡིན་གསུང་། སྔོན་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ན། གཞན་དོན་བྱེད་པའང་ལྟར་སྣང་ཡིན། ཞེས་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་
1-5-16a
བོ་དྷི་སྭ་ཏྭ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་དུས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་གཞན་དོན་བྱེད་དགོས། དེ་ལ་སྔོན་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་བསྒོམས་པས། དེ་གསུམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས། རང་འདོད་ཕུགས་སུ་བཅུག་པའི་གཞན་དོན་ཅི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ལམ་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་དེ། གཞན་དོན་ལྟར་སྣང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པས། སྔོན་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་རྒྱུད་ལ་བློ་སྦྱོང་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསུམ་ལ་བློ་སྦྱོངས་ན་རང་ལ་མ་འཁྲིས་པའི་གཞན་དོན་མཚན་ཉིད་པ་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་དུས་སུ། ཞེན་པའམ། ཆགས་པའམ་འཛིན་པ་མེད་པར་བྱེད་དགོས། དེ་ལ་སྔོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཏུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས། རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་དགོས། སྔོན་དུ་མ་བསྒོམས་པའམ། མཉམ་བཞག་གི་དུས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒོམས་ཀྱང་། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མར་མ་ཤེས་ན་ཆགས་ཞེན་མེད་པ་སྐད་ཟེར་བ་ཐམས་ཅད་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ཐལ་བས་གཡོགས་པའི་མེ་དང་འདྲ་སྟེ། བདག་འཛིན་གྱིས་མདུད་པ་དམ་པོ་གཏིང་ན་ཡོད་པས། དེ་ལམ་དུ་མི་འགྲོ། དངོས་འཛིན་གྱི་མདུད་པ་དམ་པོ་ཏིང་ནས་གྲོལ་བདེན་འཛིན་གྱི་འཁྲི་བ་ཆོད་དེ། རྒྱུད་ལ་ཞེན་ཆགས་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་མེད་པའམ། ལྟོས་པ་མེད་པ་གཅིག་བྱུང་ན་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ།

对于以今生分别念所发起的任何修持，无论修持多少，都不可能超越轮回。希望从轮回痛苦中解脱，在做任何善业之前，都必须先修持一座无常。修持后佛法生起于相续中时，对今生的一切行为或事业都不再感兴趣，会生起一种无需之心。当这种心态生起时，佛法不成为道路是不可能的，一切所修善行都会成为真实修行。
一般而言，修持佛法需要守持清净戒律。守持戒律之前，需要通过修持业因果获得对因果的信心。若对业因果不相信，即使守持清净戒律也只是表面功夫。这意味着这已变成伪善，暂时守持也无法长久，即使守持也无法超越轮回，因为出离心的戒律不会在相续中生起。因此，希望守持清净戒律，必须修持业因果。修持后在相续中生起，若相信业因果，才能真正守持清净戒律，真正出离心的戒律才会生起。
若事先没有在相续中生起慈、悲、菩提心三者，即使利他也只是表面功夫。这是指：为获得圆满正等正觉佛果，菩萨们在道位时必须利益众生。为此，需要先修持慈、悲、菩提心三者，使它们在相续中生起。无论做多少以自利为根本的利他行为，都不可能成为道路，只是表面上的利他。因此，希望利他者，必须先在相续中修习慈、悲、菩提心三者。若修习这三者，则会生起不以自我为中心的真实利他，这才是无误的道路。
如此，菩萨们在利他时，必须无执著、无贪着、无执取地行事。为此，菩萨们在入定时先修持一切法甚深空性，然后在后得位时应当将一切显现视为如幻。若事先未修持，或虽然在入定时修持空性义理，但在后得位时不了知显现如幻，那么所谓的无贪无执都只是表面功夫，如同被灰覆盖的火，因为内心深处仍有牢固的我执结，这不能成为道路。唯有从根本上解开实执的结，切断实执的系缚，在相续中生起无执著、无贪着，或对果无期待、无依赖之心，才是真实的道路。


། །།
༄། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཀའ་སྩལ་པ།
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས་སྤྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་པས་དེའི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་
1-5-16b
དུ་འདུས་པ་ལས། ད་རེས་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་མི་སྟོན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་བྱ་བ་འཆད། དེ་ལ་གཉིས། ངེས་དོན་ལྟ་བསྒོམ་གྱི་གདམས་ངག་དང་། དྲང་དོན་སྤྱོང་པའི་གདམས་ངག་གོ། དེ་ལྟར་ལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཡ་མ་བྲལ་བར་བྱས་ནས། དེ་ཡང་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་ཤོལ་དུ་བཞག་པས་མི་ཡོང་། དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པ་འདི་ལ་འབད་དགོས། མི་ལུས་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཚེ་འདི་མི་རྟག་སྟེ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་གཅིག་འོང་ངེས། དེ་ཡང་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་ནམ་འོང་ཆ་མེད་པར་འདུག་པས་ན་ཡང་། དགེ་སྦྱོར་ཕྱི་ཤོལ་དུ་མ་ལུས་པར་བྱས་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་བླངས་སྟེ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ན་བདེན་པའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་མེད། རང་གིས་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན། དཔེར་ན་མདངས་སུམ་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་རྒྱུ་འབྲས་མི་བསླུ་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་ངེས་ཡིན་པས། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤང་ཞིང་དགེ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། སྡིག་པ་མི་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པའི་ཆོས་པས་མི་བཏུབ། རང་དོན་ཁོ་ན་བྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤང་དགོས། གཞན་དོན་བྱེད་པའི་ཐབས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་སྒྲུབ་དགོས། སྤྱིར་ཆོས་མི་བྱེད་ན་མི་བྱེད་བྱེད་ན་དེ་ཕན་ཆད་རྒྱུ་འབྲས་ལ་འཛེམ་པ་གཅིག་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། ཐོབ་པའི་མི་ལུས་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱ་ཞིང་། མི་ལུས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་དགེ་བ་སྤང་། དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླང་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་པར་ལེགས་
1-5-17a
ཀྱིས་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། དང་པོ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་བསྒོམ་པ་ནི། མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དལ་བ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ལྟ་དབང་པོ་ལྔ་ལ་སྐྱོན་མ་ཞུགས། སྡོམ་པ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་རྟེན་དུ་རུང་བའི་མི་ལུས་ཐོབ་པ་འདི་ལ་ཡང་། ཁ་རྗེ་དང་སྟབས་ཁ་ཡགས་ནས་ཐོབ་པ་མིན། སྔ་མ་ཕན་ཆད་དུ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་དཀའ་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པའི་དུས་འདི་ལ། དམ་པའི་ཆོས་མ་བྱས་ན་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་དུ་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཆོས་བྱ་བའི་སྐབས་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་སྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་ནས་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་ཤོལ་དུ་བཞག་པས་མི་ཡོང་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ཅི་སྟེ་སྙམ་ན་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་ནས་ཀྱང་མི་ཚེ་ལ་ལོང་མེད་དོ། །གཉིས་པ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་ནི། ཡུན་རིངས་མི་སྡོད་དེ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ཞིག་འོང་ངེས། འོང་བ་དེ་ཡང་ནམ་འོང་ཆ་མེད་དོ།

佛陀宣说八万四千法门
尊贵上师说道：一般而言，由于众生相续中有八万四千烦恼，为对治这些烦恼，圆满正等正觉佛陀宣说了八万四千法门。这些法门归纳起来，可摄为三乘，其中此次不讲声闻乘和缘觉乘，而讲解大乘教授。大乘教授分为两种：了义见修的教授和不了义行为的教授。
见、修、行三者在修道时不应分离，应当融合修持。这种修持不能推迟，应当在获得暇满人身时精进。获得人身后，由于生命无常，必定会面临死亡的恐惧。又因为寿命无定，死亡何时来临不确定，所以不应推迟善行，而应立即修持。
应了解：一切显现都不是外在真实存在的法，而是自心迷乱的显现。就像昨晚睡眠时的梦境显现没有差别，然而在世俗谛中，梦幻如幻，但因果不虚，因果确定无误，所以应当远离罪恶不善业，实践善法。不断恶行、不修善法的修行者是不合格的。
即使是追求自利的声闻和缘觉乘的根机者，也必须断除恶行不善业。进入利他方便、波罗蜜多门的修行者，也必须断恶修善。一般而言，若不修持佛法就不修持，若修持就此后谨慎因果至关重要。
如此修持因果义理时，应珍惜所获得的人身，依靠这个人身断除不善业，修持善法，成就增上生和决定胜的所愿，如同如意宝珠般的教授有四点：
首先，修持暇满难得：远离八无暇处自然具足闲暇，自他圆满资具极难获得，如《入行论》所说："暇满极难得。"如今五根无损，适合三种戒律所依的人身获得，不是偶然或侥幸而得，而是依靠前世积累无量资粮、历经无量艰难而获得。如此难得的暇满珍贵人身获得后，若不修持正法，来世无论生于八无暇处何处，都没有修法的机会。如《入行论》所说："若于此生不修善，后世云何获暇满？"
修持佛法也不能推迟，必须立即实践。为何如此？因为即使获得暇满人身，人生也没有余地。第二，修持死亡无常的要诀是：不会长久停留，必定会面临死亡的恐惧，而且何时来临不确定。


 །དེ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་མིན་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་སྟོངས་པ་ཡིན། ཤི་ནས་ཀྱང་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཅང་མེད་དུ་མི་འགྲོ། ལས་དགེ་མི་དགེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་མཐོ་དམན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་ངེས་ཏེ། ད་ལྟ་རང་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བསགས་ན། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བསགས་ན་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ། མི་གཡོ་བའི་ལས་བསགས་ན།
1-5-17b
གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་ལྷར་སྐྱེ་བ་ལེན་ནོ། །ད་ལྟ་ཡང་འགྲོ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ལས་བྱུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་ནི། ཕྱི་མར་སྐྱེ་གནས་གར་སྐྱེ་ལས་བདེ་བ་རྣམས་དབང་ཁོ་ན་ཆེ་ཏེ། ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཐུ་ཡོད་པས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱིད་སྡུག་ནི། །ལས་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྤང་དགོས། བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་སོག་དགོས་པས་བསོད་ནམས་བསག་པ་ཁོ་ན་ལ་བསླབ་གསུང་ངོ་། །བཞི་པ་ལ་ལམ་ཐབས་ཤེས་ནི། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐབས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་དགོས། དེ་ལྟར་ལམ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ཉམས་སུ་བླངས་པས། མཐར་ཐུག་འབྲས་བུ་གནས་སྐབས་སུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དམ། སྐུ་གསུམ་མམ་ལྔའི་རང་བཞིན་སྐུ་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ་ཐོབ་པར་འདུག་པས། དེས་ན་ད་ལྟ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་གཙོར་བྱས་ལ། ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཉེས་སྐྱོན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྤངས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཕན་ཡོན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་བུདྡྷའི་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས། དམ་པའི་ཆོས་མི་བྱེད་ན་མ་གཏོགས། བྱེད་ཕན་ཆད་མི་དགེ་བ་མ་སྤངས་པའི་ཆོས་པས་མི་བཏུབ་པས། མི་དགེ་བ་སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དགེ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ་གྱིས་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་། ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བས་དགེ་བ་ཉམས་
1-5-18a
སུ་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པར་བྱས་ལ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ།། །།
༄། །སྤྱིར་རྒྱུ་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་རྒྱུ་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། ལམ་གདམ་ངག་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན། ལམ་ཅིག་ཆར་བའི་གདམ་ངག་དང་། ལམ་རིམས་གྱིས་པའི་གདམ་ངག་གོ། དང་པོ་ལམ་ཅིག་ཅར་བའི་གདམ་ངག་ནི། གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ བླ་མའི་གདམ་ངག་གིས་ངོ་སྤྲད་ནས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ཅིག་ཡིན་ཏེ། ད་རེས་དེ་མི་འཆད། གཉིས་པ། ལམ་རིམས་ཀྱིས་པའི་གདམ་པའི་མན་ངག་འཆད་པས། དེ་ལ་གཉིས། ཐབས་ཀྱི་ལམ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་མོ།

当死亡来临时，除了正法外，无论什么都带不走。死后也不会如断见论者所说的那样变成虚无。由善恶业力必定会转生轮回高低的生处：现在积累福德业，将转生为欲界天人或人；积累非福德业，来世将转生三恶趣；积累不动业，则转生为色界和无色界天人。现在一切众生也都是由这样的业而产生的。
第三，修持业因果的要诀是：后世转生何处完全取决于业，如所说："一切业皆有力，应知一切有情的苦乐，皆是诸业。"因此，希望远离痛苦者必须断除痛苦之因——非福德；希望获得快乐者必须积累快乐之因——福德，所以应当专注于积累福德。
第四，道的方便智慧是：希望获得不住涅槃者，在道位时必须修持方便慈、悲、菩提心，以及智慧——一切法的甚深空性、无我义理。如此在道位时实践方便与智慧双运，最终果位时将获得身语意五智的本体，或三身或五身的自性——五身五智的本体。
因此，现在道位时应以业因果为主要实践：了知恶行不善业的过患而断除，了知善业的利益而修持。一般而言，若不修持佛法则另当别论，但既入佛门修持正法，就不能成为不断恶行的修行者，必须断恶修善。修善时，若没有前行、正行、后行三者摄持的善行，即使修持也不能成为道路，因此一切修善都应以三殊胜摄持而实践。
一般而言，依靠因众生而成就果佛
顶礼上师！尊贵上师说道：一般而言，依靠因众生而成就果佛，有两种道教授。顿入道教授和渐次道教授。首先，顿入道教授是：通过上师教授指认基础实相实际安住方式而纳入道路，此次不讲解。第二，讲解渐次道的教授，分为两种：方便道和智慧道。
;


 །དང་པོ་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པའི་དུས་སུ། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ངོ་སྤྲད་ནས། དེ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་ལམ་འཁྱེར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལམ་དུ་འཁྱེར་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱམས་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་དུས་སུ་འགྲོ་དྲུག་ཕ་མར་ངོ་སྤྲད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ངོ་སྤྲད་ན་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་དུས་སུ། རྒྱུ་འབྲས་བརྟེན་འབྲེལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས། དེས་ན་ལམ་འཁྱེར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ངོ་སྤྲོད་པ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལམ་ལ་ཁྲིད་ནས་ཤེས་རབ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་ལ། དང་པོར་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་སྣང་གྲགས་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་གས་མི་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ལམ་འཁྱེར་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ་
1-5-18b
ངོ་སྤྲོད་བཞིའི་སྒོ་ནས་ངོ་སྤྲད་ནས། ངོ་སྤྲད་པའི་དོན་དེ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ། དབུལ་པོ་གཏེར་དང་ཕྲད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟོན། ངོ་སྤྲད་པའི་དོན་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དབུལ་པོ་གཏེར་དང་ཕྲད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་ཏེ། འགྲོ་དྲུག་ཕ་མ་རུ་ངོ་སྤྲོད་པ་ལ། ཞེས་པ་ནི། ཕ་མ་བྱས་པའམ་མ་བྱས་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལ། སྐྱེ་བ་མང་པོས་བར་དུ་ཆོད་པས་ཕ་མས་ཀྱང་རང་ཅག་ཚུར་ངོ་མ་ཤེས། རང་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཕ་མར་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ཏེ། སྡང་བའི་དགྲ་དང་གནོད་པའི་བགེགས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཤར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། དེ་ལྟར་ངོ་མ་ཤེས་ཤིང་འཁྲུལ་པ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མ་མཇལ་ཞིང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱ། དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་བྱས་པའི་དུས་སུ། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཀྱང་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའམ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་ངོ་སྤྲད་པ། བྱམས་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གདམ་ངག་དང་། ཞེས་པ་ནི། འདི་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་ངོ་སྤྲད་པའི་དུས་སུ་སྤྱིར་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་ཕ་མ་བྱས་པའམ་ཕ་མ་མ་བྱས་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་དྲིན་ཆེན་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཡང་རྒྱུ་མཚན་བཞིའི་སྒོ་ནས་ངོ་སྤྲད་པར་བྱས་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མཐའི་མུ་བཟུང་དུ་མེད་པས་ན། ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕ་མ་མ་བྱས་པ་མེད་དེ། ཚེ་འདི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། རང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་རྙིང་པ་འབོར་ཞིང་། གསར་པ་ལེན་པའི་འདོར་ལེན་རྒྱུན་མི་ཆད་
1-5-19a
བར་བྱས་ངེས་པར་འདུག་པས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕ་མ་བྱས་པར་ངེས། ལས་ཀྱིས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་སྣ་ཚོགས་པ་བླངས་ངེས་པར་འདུག་པས་ཀྱང་། ཕ་མ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ངེས། གནས་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་གནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ངེས་པར་འདུག་པས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕ་མ་བྱས་པའམ། ཕ་མ་མ་བྱས་པ་མེད་ངེས་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་བས་སེམས་ཅན་ཅིག་གིས་ཕ་མ་བྱས་པའི་གྲངས་ཀྱང་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡི་ཐོག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚིག་གུ་ཙམ། །རིལ་བུར་བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའོ།

 །དང་པོ་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པའི་དུས་སུ། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ངོ་སྤྲད་ནས། དེ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་ལམ་འཁྱེར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལམ་དུ་འཁྱེར་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱམས་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་དུས་སུ་འགྲོ་དྲུག་ཕ་མར་ངོ་སྤྲད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ངོ་སྤྲད་ན་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་དུས་སུ། རྒྱུ་འབྲས་བརྟེན་འབྲེལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས། དེས་ན་ལམ་འཁྱེར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ངོ་སྤྲོད་པ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལམ་ལ་ཁྲིད་ནས་ཤེས་རབ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་ལ། དང་པོར་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་སྣང་གྲགས་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་གས་མི་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ལམ་འཁྱེར་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ་
1-5-18b
ངོ་སྤྲོད་བཞིའི་སྒོ་ནས་ངོ་སྤྲད་ནས། ངོ་སྤྲད་པའི་དོན་དེ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ། དབུལ་པོ་གཏེར་དང་ཕྲད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟོན། ངོ་སྤྲད་པའི་དོན་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དབུལ་པོ་གཏེར་དང་ཕྲད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་ཏེ། འགྲོ་དྲུག་ཕ་མ་རུ་ངོ་སྤྲོད་པ་ལ། ཞེས་པ་ནི། ཕ་མ་བྱས་པའམ་མ་བྱས་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལ། སྐྱེ་བ་མང་པོས་བར་དུ་ཆོད་པས་ཕ་མས་ཀྱང་རང་ཅག་ཚུར་ངོ་མ་ཤེས། རང་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཕ་མར་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ཏེ། སྡང་བའི་དགྲ་དང་གནོད་པའི་བགེགས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཤར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། དེ་ལྟར་ངོ་མ་ཤེས་ཤིང་འཁྲུལ་པ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མ་མཇལ་ཞིང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱ། དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་བྱས་པའི་དུས་སུ། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཀྱང་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔའམ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་ངོ་སྤྲད་པ། བྱམས་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གདམ་ངག་དང་། ཞེས་པ་ནི། འདི་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་ངོ་སྤྲད་པའི་དུས་སུ་སྤྱིར་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་ཕ་མ་བྱས་པའམ་ཕ་མ་མ་བྱས་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་དྲིན་ཆེན་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཡང་རྒྱུ་མཚན་བཞིའི་སྒོ་ནས་ངོ་སྤྲད་པར་བྱས་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མཐའི་མུ་བཟུང་དུ་མེད་པས་ན། ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕ་མ་མ་བྱས་པ་མེད་དེ། ཚེ་འདི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། རང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་རྙིང་པ་འབོར་ཞིང་། གསར་པ་ལེན་པའི་འདོར་ལེན་རྒྱུན་མི་ཆད་
1-5-19a
བར་བྱས་ངེས་པར་འདུག་པས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕ་མ་བྱས་པར་ངེས། ལས་ཀྱིས་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་སྣ་ཚོགས་པ་བླངས་ངེས་པར་འདུག་པས་ཀྱང་། ཕ་མ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ངེས། གནས་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་གནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ངེས་པར་འདུག་པས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕ་མ་བྱས་པའམ། ཕ་མ་མ་བྱས་པ་མེད་ངེས་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་བས་སེམས་ཅན་ཅིག་གིས་ཕ་མ་བྱས་པའི་གྲངས་ཀྱང་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡི་ཐོག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚིག་གུ་ཙམ། །རིལ་བུར་བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
下面是对藏文的完整直译：
首先，方便之道，在引导进入方便之道的时候，通过三种介绍进行介绍后，在理解的基础上需要通过三种道路修持来行持。其中，当将慈爱用于修道时，需要认识六道众生为父母。若能认识到这点，则悲心必定会在心中生起。当将菩提心二者用于修道时，需要介绍因果缘起。若不能理解这点，则菩提心不可能在心中生起。因此，通过三种道路修持来行持时，需要用三种介绍来引导。
第二，通过智慧引导道路，修持智慧法门一切甚深空性无生之义时，首先需要由具相的上师将显现与声音介绍为法身。若不能理解这点，则不可能明白一切法的甚深空性无生之义。如此通过四种道路修持来行持时，需要通过四种介绍来引导，并将所介绍的义理用于修道。此贫者遇宝藏般的教授有四个要点。
将所介绍的义理用于修道，如贫者遇宝藏般的教授有四个要点：关于将六道众生介绍为父母，是因为不存在未曾为父母或已为父母的众生，所有众生皆是恩重如山的父母。因被多生累世阻隔，父母不认识我们，我们也不认识众生父母，从而产生迷惑，显现为仇敌与障碍等，经历各种痛苦，这都是因不能认识而迷惑所致的过失。因未遇大乘善知识，未闻思大乘法，所以有此过失。为了认识这点，应亲近大乘善知识，闻思大乘法。当这样闻思时，上师善知识会向你介绍，五道或六道所摄的一切众生都是自己的恩重父母。
关于"慈爱用于修道的教授"：应当如此修持，首先在介绍时，应思维一般而言，等同虚空边际的一切众生无不曾为我父母，不存在未曾为父母者。一切众生都是恩重父母。通过四种理由来介绍这一点：轮回无始无终，故一切众生无不曾为父母；此生刹那无常，必定舍弃旧的业报身而不断获取新身，故确定一切众生曾为父母；由业力所致必定获取各种身体，故确定无一众生未曾为父母；无定所在而转生于各种处所，故确定一切众生无不曾为父母。因此，一个众生为父母的次数多不胜数，如经中所说："母亲的始终如杨树子般细小，即使造成丸状来计数，地上也装不下。"


 །དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསམས་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་ངེས་པར་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་ཕ་མ་རུ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། དགྲར་སྣང་དང་འདྲེར་སྣང་ལ་སོགས་པ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་དག་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྩ་བའི་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་གིས་སྣང་བ་འཆར། དེ་ལྟར་ཤར་ཙ་ན། མ་རྒན་དྲིན་ཅན་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་བྱམས་པ། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་དེས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་དེས་མི་ཆོག་ཏེ། སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འཁོར་བ་འདི་སྡུག་བསྔལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་ལ། སྤྱིར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན། དུ་ཁའི་རྦ་ཀློང་འཁྲུག་པ་ལྟ་བུའམ། མེ་ཚོགས་དཔུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པར་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལྡོག་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཡོད་པས། དེ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་པའི་གདམས་ངག་བསྟན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་མན་ངག་དང་། ཞེས་པའི་དོན་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱས་ཏེ།
1-5-19b
དེ་ཡང་དང་པོ་ངོ་སྤྲོད་པའི་དུས་སུ། སྤྱིར་འཁོར་བ་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་དུ་ངོ་མ་ཤེས་དེ་ལྟར་ངོ་མ་ཤེས་པ་སྟེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངོ་སྤྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་གསུམ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་མེ་དོང་དུ་ལྷུང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལས་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན། མཐོ་རིས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་དུས་སུ་ཡང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་ལ། བདེ་བ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱིན་ངེས་པས། དཔེར་ན་བུ་གཅིག་པོ་ཤི་བའི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་ཡང་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན།དགྲས་ཉེན་པ་དང་། འདྲེས་ཉེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་དུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་སུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ན་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡི་ནི་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ལྟར་བསམས་པའི་དུས་ན་འཁོར་བ་འདི་ན་བདེ་བའི་དུས་སྐད་ཅིག་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་དུ་ངོ་སྤྲད་དེ། ངོ་ཤེས་པ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལ། དྲིན་ཅན་འདི་རྣམས་འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་བར་འདུག་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ།

通过这样通过经典和推理来思考，确认一切众生确实都是恩重如山的父母，从而认识众生为父母，敌人和鬼怪等有害的显现自然消失，一切众生皆显现为根本恩重父母。当这样显现时，应当持续不断地修持希望这些年迈恩重的母亲们都能遇到快乐的慈爱。
那么，如此修持慈爱并在心相续中生起后是否就足够了呢？这是不够的，还需要修持悲心。这是通过介绍轮回为苦来教导的。一般而言，轮回本质是痛苦，如同汹涌的波涛或聚集的火焰，没有任何快乐的时刻。但由于不了解这点，而执着为真实，产生颠倒错乱的心。为了断除这种执着，具相的大乘善知识会传授修持轮回过患的教授，即"悲心用于修道的口诀"。
应当修持这一义理，首先在介绍阶段，要认识轮回本质是痛苦，但因不能辨认痛苦而不了解。为了让人了解，通过三个理由进行介绍：所有处于三恶道的众生如同坠入火坑，唯有痛苦而无丝毫快乐的机会。即使是居住在善趣的众生，在安乐幸福时也伴随着变化之苦，快乐本身自带痛苦的果实，且这快乐正是痛苦的因，必定产生巨大的痛苦果报，就像失去独子的母亲一样，因此也没有快乐的机会。受敌人威胁、鬼怪侵扰等痛苦发生时是苦，任何时候都只有痛苦；在平静时也有行苦的痛苦，没有快乐的机会，应当这样思考。
如此思考时，会认识到在轮回中没有哪怕一刹那的快乐，对此有了认识后，应缘于这些众生的苦而修持悲心。三界一切众生都是恩重父母，而这些恩人在轮回中受苦，对此应生起悲心，并且持续不断地修持希望他们脱离痛苦的悲心。


 །རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ངོ་སྤྲད་ལ། དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པས་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན། དེས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་མི་ཆོག་སྟེ་བོ་དྷིའི་སེམས་བསྐྱེད་དགོས་ཞེས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་གྱི་གང་
1-5-20a
ཟག་ཅིག་གིས། འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གནས་ལུགས་དེ་ངོ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་པ་ལ། དེ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ཏེ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པས། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གནས་ལུགས་དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་ལམ་དུ་འཁྱེར་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་གདམ་ངག་དང་། ཞེས་པ་ནི། འདི་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་ངོ་སྤྲད་པའི་དུས་སུ། སྤྱིར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་འབྲེལ་ཡིན། དཔེར་ན་རྒྱུ་ས་བོན་དྲུང་པོ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ། རྒྱུའི་ས་བོན་དྲུང་པོ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པར། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པས། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པས་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས་འདིས་ནི་ཚད་མེད་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །བདེ་མཆོག་བདེ་རླག་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འདུག་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ན། དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་ཞིང་བྱམས་པ་ལ་བློ་སྦྱང་དགོས་པ་ཡིན། དེ་འབྱོངས་ཙ་ན་བོ་དྷིའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །ཅེས་པས་སོ། དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཅིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས། དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སྔོན་
1-5-20b
དུ་བྱམས་པ་བསྒོམས་ཞིང་བྱམས་པ་ལ་བློ་སྦྱངས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་བྱམས་པ་སྟེ། །ཞེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་བྱམས་པ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཙ་ན། དེའི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། དེས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་བརྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ངེས་སོ།

将因果诸法介绍为缘起，这样修持悲心后，悲心在相续中生起，是否就足够了？并不足够，还需要生起菩提心。具有大乘种姓的所依补特伽罗，为了获得无上菩提果位，需要了解因果缘起的实相。由于不了解这点而迷惑，在轮回中流转，经历各种轮回的痛苦。为了了解因果缘起的实相，应依靠具相的大乘善知识，这位善知识会传授将发心用于修道，为一切众生行利他的教授。
应当修持这一点，首先在介绍阶段，一般而言，因果诸法皆是缘起。例如，若无青色种子这一因先行，则不可能产生青色嫩芽这一果，同样，若不生起菩提心这一因种，也不可能获得圆满正觉佛果。因此，欲迅速成就圆满正等正觉，必须生起最主要的因——菩提心。如《入行论》中所说："无量众生群，依此得最乐，最胜安乐果。"
要获得佛果，必须以菩提心为先导因。那么菩提心依何而生？在相续中生起菩提心，必须修持悲心并训练慈爱。当熟练时，菩提心必定会在相续中生起。如《经庄严论》中说："彼之根本为悲心。"因此，需要在相续中生起非造作的悲心。要在相续中生起这种悲心，必须先修持慈爱并训练慈爱之心。如所说："悲心小者为慈爱。"如是修持后，当非造作的慈爱在相续中生起时，非造作的悲心也必定会在相续中生起。因此，所有这些都是因果缘起，必定相随而生。


 །ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བྱམས་པ་མ་བསྒོམས་ཤིང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ན། འབྲས་བུ་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་མ་སྐྱེས་པས་སེམས་སྐྱེད་བྱས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ། དེ་མ་སྐྱེས་ཤིང་བོ་དྷིའི་སེམས་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དོན་ལ་བསམས་པས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གནས་ལུགས་དེ་ངོས་ཟིན་ཅིང་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་བསྒོམས། སྤྱོད་པ་ཅི་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས། རང་ལ་མ་མཁྲིས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་དོན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དེ་ཡང་རང་ལ་མ་འཁྲིས་པར་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་ཞིང་མི་དམིགས་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །སྣང་གྲགས་ཆོས་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད་ལ་དེ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་སྣང་གྲགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ཅིག་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་མ་གོ་བའི་སྒྲུབ་པ་པོ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། སྣང་གྲགས་འདི་བཀག་པའམ་བསལ་བའི་ཕ་རོལ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙལ་ཀྱང་རྙེད་མི་སྲིད་དོ། །དཔེར་ན་འཁྱག་པ་
1-5-21a
སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ནས་ཆུ་རྙེད་མི་སྲིད་པ་བཞིན། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པ་དེ་གང་གིས་སྐྱོན་ཡིན་ན། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་མ་ཤེས་ཤིང་། གནས་ལུགས་མ་གོ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བླ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ། སློབ་མ་སྣོད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་བསྟེན་དགོས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གདམ་ངག་གོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི། འདི་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་སྤྲོད་པའི་དུས་སུ་སྤྱིར་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རང་ཡིན། གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྣང་གྲགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ངོས་ཟིན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ཙ་ན། སྣང་བ་འདི་གསལ་ཞིང་དགག་ཏུ་ཡང་མེད་ལ། ཆོས་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་སྒོམ་པའམ་སྒྲུབ་ཏུ་ཡང་མེད། དོན་ལ་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་ལ་སོགས་པ། གང་དུ་ཡང་བློས་བསམ་དུ་མེད་ཅིང་། ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་།། །།
༄། །འོས་སྐོལ་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་འདི་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་དགོས།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ད་ལྟ་སྙིགས་མ་ལྔ་ནི་བསྡོ། ཚེ་ལ་རང་དབང་ནི་མ་ཐོབ། ན་སོ་དར་ལ་བབ་པ་རྣམས་ཀྱང་མར་མེ་རླུང་གིས་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཚེགས་མེད། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མང་པོ་བསགས་ཀྱང་རང་ལ་ཕན་པའི་ངེས་པ་མེད། དུས་རྟག་ཏུ་ཉེ་དུ་དང་འབྲེལ་བའི་གཙིས་བྱས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་ལ་མི་སྟོངས། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཅིང་། །ཡུན་རིང་བར་དུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང་། །ཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ། ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གཉེན་བཤེས་ཚོགས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ཀྱང་། །
1-5-21b
སྲོག་གཅོད་པ་ཡི་ཚོར་བ་དག །བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

 །ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བྱམས་པ་མ་བསྒོམས་ཤིང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ན། འབྲས་བུ་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་མ་སྐྱེས་པས་སེམས་སྐྱེད་བྱས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ། དེ་མ་སྐྱེས་ཤིང་བོ་དྷིའི་སེམས་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དོན་ལ་བསམས་པས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གནས་ལུགས་དེ་ངོས་ཟིན་ཅིང་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་བསྒོམས། སྤྱོད་པ་ཅི་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས། རང་ལ་མ་མཁྲིས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་དོན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དེ་ཡང་རང་ལ་མ་འཁྲིས་པར་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་ཞིང་མི་དམིགས་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །སྣང་གྲགས་ཆོས་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད་ལ་དེ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་སྣང་གྲགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ཅིག་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་མ་གོ་བའི་སྒྲུབ་པ་པོ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། སྣང་གྲགས་འདི་བཀག་པའམ་བསལ་བའི་ཕ་རོལ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙལ་ཀྱང་རྙེད་མི་སྲིད་དོ། །དཔེར་ན་འཁྱག་པ་
1-5-21a
སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ནས་ཆུ་རྙེད་མི་སྲིད་པ་བཞིན། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པ་དེ་གང་གིས་སྐྱོན་ཡིན་ན། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་མ་ཤེས་ཤིང་། གནས་ལུགས་མ་གོ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བླ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ། སློབ་མ་སྣོད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་བསྟེན་དགོས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གདམ་ངག་གོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི། འདི་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་སྤྲོད་པའི་དུས་སུ་སྤྱིར་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རང་ཡིན། གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྣང་གྲགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ངོས་ཟིན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ཙ་ན། སྣང་བ་འདི་གསལ་ཞིང་དགག་ཏུ་ཡང་མེད་ལ། ཆོས་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་སྒོམ་པའམ་སྒྲུབ་ཏུ་ཡང་མེད། དོན་ལ་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་ལ་སོགས་པ། གང་དུ་ཡང་བློས་བསམ་དུ་མེད་ཅིང་། ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་།། །།
༄། །འོས་སྐོལ་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་འདི་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་དགོས།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ད་ལྟ་སྙིགས་མ་ལྔ་ནི་བསྡོ། ཚེ་ལ་རང་དབང་ནི་མ་ཐོབ། ན་སོ་དར་ལ་བབ་པ་རྣམས་ཀྱང་མར་མེ་རླུང་གིས་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཚེགས་མེད། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མང་པོ་བསགས་ཀྱང་རང་ལ་ཕན་པའི་ངེས་པ་མེད། དུས་རྟག་ཏུ་ཉེ་དུ་དང་འབྲེལ་བའི་གཙིས་བྱས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་ལ་མི་སྟོངས། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཅིང་། །ཡུན་རིང་བར་དུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང་། །ཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ། ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གཉེན་བཤེས་ཚོགས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ཀྱང་། །
1-5-21b
སྲོག་གཅོད་པ་ཡི་ཚོར་བ་དག །བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

 །ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བྱམས་པ་མ་བསྒོམས་ཤིང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ན། འབྲས་བུ་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་མ་སྐྱེས་པས་སེམས་སྐྱེད་བྱས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ། དེ་མ་སྐྱེས་ཤིང་བོ་དྷིའི་སེམས་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་མི་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དོན་ལ་བསམས་པས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གནས་ལུགས་དེ་ངོས་ཟིན་ཅིང་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་བསྒོམས། སྤྱོད་པ་ཅི་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས། རང་ལ་མ་མཁྲིས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་དོན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དེ་ཡང་རང་ལ་མ་འཁྲིས་པར་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་ཞིང་མི་དམིགས་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །སྣང་གྲགས་ཆོས་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད་ལ་དེ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་སྣང་གྲགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ཅིག་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་མ་གོ་བའི་སྒྲུབ་པ་པོ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། སྣང་གྲགས་འདི་བཀག་པའམ་བསལ་བའི་ཕ་རོལ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙལ་ཀྱང་རྙེད་མི་སྲིད་དོ། །དཔེར་ན་འཁྱག་པ་
1-5-21a
སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ནས་ཆུ་རྙེད་མི་སྲིད་པ་བཞིན། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པ་དེ་གང་གིས་སྐྱོན་ཡིན་ན། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་མ་ཤེས་ཤིང་། གནས་ལུགས་མ་གོ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བླ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ། སློབ་མ་སྣོད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་བསྟེན་དགོས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གདམ་ངག་གོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི། འདི་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་སྤྲོད་པའི་དུས་སུ་སྤྱིར་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རང་ཡིན། གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྣང་གྲགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ངོས་ཟིན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ཙ་ན། སྣང་བ་འདི་གསལ་ཞིང་དགག་ཏུ་ཡང་མེད་ལ། ཆོས་སྐུའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་སྒོམ་པའམ་སྒྲུབ་ཏུ་ཡང་མེད། དོན་ལ་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་ལ་སོགས་པ། གང་དུ་ཡང་བློས་བསམ་དུ་མེད་ཅིང་། ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་།། །།
༄། །འོས་སྐོལ་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་འདི་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་དགོས།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ད་ལྟ་སྙིགས་མ་ལྔ་ནི་བསྡོ། ཚེ་ལ་རང་དབང་ནི་མ་ཐོབ། ན་སོ་དར་ལ་བབ་པ་རྣམས་ཀྱང་མར་མེ་རླུང་གིས་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཚེགས་མེད། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མང་པོ་བསགས་ཀྱང་རང་ལ་ཕན་པའི་ངེས་པ་མེད། དུས་རྟག་ཏུ་ཉེ་དུ་དང་འབྲེལ་བའི་གཙིས་བྱས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་ལ་མི་སྟོངས། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཅིང་། །ཡུན་རིང་བར་དུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང་། །ཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ། ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གཉེན་བཤེས་ཚོགས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ཀྱང་། །
1-5-21b
སྲོག་གཅོད་པ་ཡི་ཚོར་བ་དག །བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
正确理解因果关系
决定性的逆序是：如果之前没有修习慈心且未在心相续中生起，则不可能在心相续中生起悲心这一果。由于未生起悲心，即使发起菩提心，也不会在心相续中生起。若未生起此心且未被菩提心所摄持而修习善法，也不可能获得不住涅槃的安乐。
如此思考因果之义，就能认识并了解因果缘起的实相。若欲获得佛果，则在道的阶段应当修习慈、悲、菩提心三者。一切行为都应由菩提心所引发，不为自己而为其他众生实践，并将由此产生的善根不为自己而为他人回向，无所执着地修行。
所谓"将显现和声音指认为法身"是指：一般而言，一切显现和声音从本初以来无生，是法身的本性，本来清净，远离一切戏论边际，是不可言说的义理。然而，不了解这一点的无知修行者们试图在排除或消除显现和声音之外寻找法身或不可言说的义理，但这是不可能找到的，就像离开冰寻找水是不可能的一样。
这种不了解的过错在于不知显现和声音的法性以及不理解实相，因此为了认识这一点，具足证悟的上师和具备法器的弟子需要相会。这是将不可言说义理作为道路的教言。
意思是应当如此修习：当指认时，一般这一切显现和声音的诸法，其本性就是法身或不可言说的义理。法性法身或不可言说的义理正是显现为各种各样的显现和声音。当认识这一点并断除增益时，显现是清晰的且不可否定，而法身或不可言说的义理也无须修习或实现。实际上，无法用意识思考或用语言表达的是一种不存在断、取，否定、成立，有、无等任何概念的状态，因此应当不离开这种不可思议、不可言说的义理而修习。
当获得暇满人身时应当行持正法
顶礼上师！
尊贵上师说道：现今五浊已聚集，对生命没有自主权。即使是年轻力壮的人也如被风吹动的灯火一样容易熄灭。即使积累了许多财物和受用，对自己是否有益也没有确定性。虽然一直以亲友关系为重，但他们都不会替你承担（死亡）。正如《入菩萨行论》中所说："即使获得众多财物，长久享受安乐，也会像被强盗掠夺一样，赤裸空手而去。"又说："即使被亲友围绕，也只能独自一人体验被夺命的感受。"


 །འཆི་བའི་ནད་ཀྱིས་ནི་ཐེབས། སྨན་དང་སྔགས་དང་རིག་པ་གང་གིས་ཀྱང་མཐུ་གདུགས་པའི་དུས་སུ་སྐྱབས་ཆེན་དམ་པའི་ཆོས་མིན་པ་གཞན་མེད་པས། འོས་སྐོལ་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་འདི་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་དགོས་གསུང་། འོ་ན་ཆོས་བྱེད་ན་བྱེད་ལུགས་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་ན། ཆོས་བྱེད་པའི་དུས་དང་པོ་བླ་མ་དམ་པ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འམ་རྒྱུད་དམ་བལྟོས་ལ་ཐོས་པ་བྱ། ཐོས་པ་མ་བྱས་ན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་བློ་ལ་མི་ཟིན་ཅིང་། བརྗོད་བྱའི་དོན་མི་གོ་བས་དང་པོ་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས། འོ་ན་དུས་རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་བྱའམ་སྙམ་ན། དུས་རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་མི་བྱ་བར། ཚིག་དང་དོན་བསམ་བྱུང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསམས། མ་བསམས་ན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བར། དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་བསམ་དགོས། དེ་ཡང་དུས་རྟག་ཏུ་བསམས་པས་ཀྱང་མི་འོང་། བསམ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བསྒོམ་དགོས། མ་བསྒོམས་ན་ཉམས་ཀྱི་དྲོད་རྟགས་འཆར་དུ་མི་བཏུབ། དེ་མ་ཤར་ན་དགེ་སྦྱོར་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་ལ། སྐྱེས་ཀྱང་དྲོད་ཚད་ངོས་མི་ཟིན། དེ་མི་ཟིན་ན་གདམས་ངག་གདབ་པའི་དུས་ཚོད་མི་རིག་པས། དྲོད་ཚད་ངོས་འཛིན་པར་སྨན་པ་མཁས་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དེ་ཡང་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགེ་སྦྱོར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ངོས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཏེ་དཔེར་ན། སྨན་པ་མཁས་པ་ཅིག་གིས་ནད་པ་གཅེས་པ་ཅིག་འཆོས་པའི་དུས་སུ་དང་པོ་ནད་པ་དེ་ལ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པའི་དུས་སུ། ནད་གང་ཡིན་པཱི་རྟགས་མི་ཡོང་མི་སྲིད་པས། རྟགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ཟིན་པ་ཡིན། ནད་ངོས་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པའི་བཅོས་བྱས་པས་ནད་སེལ་བ་ལ་ཚེགས་མེད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་པ་མཁས་པ་དང་འདྲ་
1-5-22a
བའི་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས། ནད་པ་ཅེས་པ་དང་འདྲ་བའི་སློབ་མ་སྣོད་ལྡན་ཅིག་ལམ་སྣ་ཁྲིད་པའི་དུས་སུ། དང་པོ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ནས་རིམས་ཀྱིས་ཁྲིད་ནས་བསྒོམ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བསྒོམ་དུ་བཅུག་པས་ནད་ཀྱི་རྟགས་དང་འདྲ་བ། ཉམས་མྱོང་ཚེ་འདི་ལ་བློ་སྣ་འགྱུར། རྟགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངེས། དེ་མ་བྱུང་ན་མ་བསྒོམས་པ་ཡིན། ཡང་ན་བསྒོམས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས། ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྡད་ཀྱིན་བསྒོམ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་དེའི་ཉམས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་པའི་གདམ་ངག་བཏབ་ནས། ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་འཛིན་ཀྱིན་ཁྲིད་བསྐྱངས་ན། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚེགས་མེད་པས་སྨན་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དྲོད་ཚད་ངོས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྨན་པ་མཁས་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་བློ་སྣ་འགྱུར་ནས་འོང་། ཞེས་པ། འདི་ལ་དོན་གསུམ། བསྒོམ་རྒྱུ་དང་། དགོས་པ་དང་། དྲོད་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ནས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་འཆི་ངེས། ནམ་འཆི་ཆ་མེད། འཆི་བ་ལ་ཅིས་ཀྱང་མི་སྟོང་སྙམ་དུ་ལུང་དང་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ལ་བསྒོམས་པས་མི་རྟག་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཙ་ན། དགོས་པ་ཚེ་འདི་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་དང་བྲལ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དཔེར་ན་གནད་གཅོད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པའི་དུས་སུ། ཚེ་འདི་ལ་རེ་ཐག་ཆད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་བློ་དང་བྲལ་བ་དུས་མཉམ་པ་བཞིན་ནོ།

生死疾病的降临与正法的修行
当死亡的疾病降临时，无论药物、咒语还是各种明咒，在它们失去效力的时刻，除了殊胜正法之外别无救护。因此，当我们获得暇满人身之时，应当行持正法。
若问如何行持正法，修法之初应当依止具足德相的殊胜上师，听闻大乘经典或密续。若不闻法，则无法记住言辞，也无法理解所表达的意义，因此首先需要听闻。
若问是否应当一直听闻，答案是不应当一直只听闻。应当以思考而来的智慧思维文字和意义。若不思维，证悟的智慧就不会在心相续中生起，为了在心相续中生起它，必须思维。但也不能一直只思维，还需要修习所思维的义理。若不修习，则无法显现修行经验的暖相。若未显现暖相，善行就不会在心相续中生起，即使生起，也无法辨别暖相的程度。若不能辨别，则不知何时给予口诀，因此提供此如同善巧医师般的教授来辨认暖相。
通过修行体验来辨识善行是否在心相续中生起的暖相，就像一位善巧医师治疗珍视的病人时，首先当病人患上风、胆、痰等疾病时，病症必然会显现，医师依靠这些征兆来识别。一旦认清疾病，对症下药就能轻易去除病痛。同样地，具足德相的上师如同善巧医师，引导如同病人的具器弟子时，首先从无常死亡开始逐步引导他修行。
如此修习后，就像疾病的症状一样，会产生今生心态转变的体验。征兆如平等看待世间八法等必然出现。若未出现，说明未曾修习，或虽修习但未在心相续中生起，因此应当反复安住修行。通过这样的修习，当其体验圆满后，传授轮回过患的口诀，并依据修证的暖相程度指引，就能毫不费力地获得圆满正等觉的果位，因此传授如医师般的口诀。
辨认暖相的这种如善巧医师般的口诀有四个要点，首先是"心态转变于今生"。这有三方面内容：修习的对象、必要性和暖相。
首先，修习无常死亡，即确定会死，不知何时会死，死亡无法避免。通过经教和推理确立这一点并修习，当无常在心相续中生起时，就会产生不再追求今生的必要性，应当远离世间八法。就像被致命疾病击中时，对今生绝望并同时远离世间八法的心态一样。


 །དེས་ན་ཚེ་འདི་ལས་བློ་སྣ་འགྱུར་ཟེར་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་དང་མ་བྲལ་བར་འདུག་ན་ཚེ་འདི་ལས་བློ་འགྱུར་ཟེར་ཀྱང་མི་འགྱུར་བས། ཡང་དང་ཡང་དུ་ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ།
1-5-22b
ཀྱིན་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་གསུང་ངོ་། །འཁོར་བ་ལས་བློ་སྣ་འགྱུར་ན་འདོད་ཡོན་གྱི་བདེ་བ་ལ་རོ་མི་མྱང་བ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི། བསྒོམ་རྒྱུ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དགོས་པ་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལས་བློ་སྣ་འགྱུར་ནས། འཁོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བསམ་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ་དེའི་དྲོད་ཚད་ནི། དཔེར་ན་སྐྱུགས་ནད་ཅན་ཟས་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོ་ཧ་ལས། བརྟུལ་ཤུགས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་སེམས། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཇུག་ཅིང་བུ་མོ་དག་དང་རྩེ་བ་ཡང་སྔར་ཟོས་པའི་སྐྱུར་བ་མཐོང་བ་བཞིན། །ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདོད་ཡོན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བར་འདུག་ན། འཁོར་བ་ལ་བློ་སྣ་འགྱུར་ཟེར་ཡང་མ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། ད་རུང་དུ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྒོམ་གསུང་ངོ་། །རང་དོན་ལས་བློ་སྣ་འགྱུར་ན། གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་རྒྱུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པས། དེ་ལ་བློ་འབྱོངས་ཙ་ན། དགོས་པ་རང་དོན་བྱ་བར་འདོད་པའི་བློ་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་དྲོད་ཚད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་བུ་ཅིག་པའི་མ་བཞིན་ནོ། །རང་དོན་ལ་བློ་སྣ་འགྱུར་ཟེར་ཡང་གཞན་དོན་མི་བྱེད་པར་འདུག་ན་བློ་སྣ་མ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་གསུང་ངོ་། །འཁྲུལ་པའི་གཞི་རྩ་ཆོད་ན་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི། བསྒོམ་རྒྱུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས། དགོས་པ་འཁྲུལ་པཱི་གཞི་རྩ་ཆོད་པའི་དགོས་པ་ཡོད། དེའི་དྲོད་ཚད་ནི། དེ་ཡང་དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་རྟ་གླང་མཚན་ཉིད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དུས་མཉམ་པ་བཞིན་ནོ། །འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་
1-5-23a
ཆོད་ཟེར་ཡང་དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་འདུག་ན། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་མ་ཆོད་པ་ཡིན་པས། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱིན་བསྒོམས་གསུང་ངོ་།། །།
༄། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་བསྡུ་ན་གསུམ།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་བསྡུ་ན་གསུམ། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལམ་དེ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་དུ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་ཡང་། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་འཇུག་པ་ལ་བྲོད་པ་སྐྱེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་བསྟན། འབྲས་བུ་བཟང་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སམ་སྙམ་པ་ལ་ལམ་བསྟན། སྒྲུབས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དམན་ནམ་སྙམ་པ་ལ། ལམ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་རོ་མཉམ་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཐོབ་པའོ། དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་བསྡུ་ན་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་ལ། དེ་བས་རང་དོན་དུ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་ལ། གཞན་དོན་དུ་ཐོབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་སུ་འོང་བ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལས་ལོངས་སྐུ་འབྱུང་ལ། ཐུགས་རྗེ་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་འཆར་བའོ།

修行的转变与暖相
因此，虽说今生心态转变，但若未远离世间八法，即使说心态已转变却并未真正转变，所以应当反复通过经教和推理加以确定，不断修习无常。
当心态远离轮回时，应当不再品味欲望的快乐。这是指：修习对象是轮回的过患，通过这种修习，目的是使心态完全转离轮回，不可能生起追求轮回的念头。其暖相如同患呕吐病者见到食物的反应。如《道歌》中说："具足苦行的瑜伽士进入城市、王宫，与少女嬉戏，如同看到先前吃过的酸食，了知一切境界皆是如此性。"若仍然贪著爱恋欲乐而未远离，即使说已心转轮回却未真正转变，因此应当再三修习轮回的过患。
当心态远离自利时，应当以利他为主。修习的对象是慈悲菩提心，当修习成熟时，其作用是绝不可能生起希求自利的念头。其暖相如同独子之母。虽说已心转自利，但如果不行利他，说明心态未转，因此应当再三修习慈悲菩提心。
当迷惑的根本断除时，应当解脱一切实体和相的执著。这是指：修习的对象是一切法的甚深空性，目的是断除迷惑的根本。其暖相就像知道是幻术的同时，立即远离将马牛执为实有的分别念。虽说已断除迷惑根本，但若未远离执著事物和相，说明迷惑的根本未断，因此应当再三确立一切法的甚深空性并加以修习。
佛陀所说一切法的内容总结为三方面
顶礼上师！
尊贵上师说道：一般而言，正等觉佛陀所说一切法的内容总结为三方面：一、所缘对境——圆满果位的阐述；二、成就此果的圆满道路；三、修持此道成就彼果的方法阐述。
如此分为三个方面的必要性在于：为了使依止的补特伽罗生起趣入的勇气而阐述果位；为了打消"虽果位殊胜但无力成就"的疑虑而阐述道路；为了消除"虽修行但果位低劣"的疑惧，说明通过修持彼道可获得三身平等一味的大乐身果位。
这样的果位总结来说，包含三身五智。由此，为自利获得圆满断除的法身，为利他获得圆满证得的两种色身。之所以有两种（色身），是因为智慧显现为报身，大悲显现为化身。
;


 །དེ་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་སྨིན་པའི་དགོས་པ་གདུལ་བྱའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤར་བ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེས་ན་ཡང་མི་སྣང་བ་ལ་ཞེན་པ་ཡང་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་སྟོན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མདོ་ལས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་ལ། །དོན་ཀུན་སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །ཅེས་གསུངས་པས་ན། དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་
1-5-23b
པ་ཙམ་ལ་བྱའོ། །སྣང་ནི་སྣང་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་དུ་སྟོན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་གདུལ་བྱ། སྣང་ཡང་སྣང་ལ་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་མ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་དགའ་ལྡན་ནམ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་དང་། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སྟོན་པ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་སྟོན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ལྔར་གྲུབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ལས། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། བླ་མ་དམ་པ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས། ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་བས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་རོ་མཉམ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གནད་ཀས་དེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་གཞི་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་སྟོན། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་བླ་མ་དམ་པ་ཞིག་ལ་བསྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དཔེར་ན་ས་གཞི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་འབྲས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། བླ་མ་ལ་བསྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་
1-5-24a
ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླངས་པས། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ནང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ས་གཞི་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ་བརྟེན་དགོས། ཤེས་པ་ནི་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་བརྒྱུད་པའི་བཀའ་མ་ཆད་པ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་དང་། བྱིན་བརླབས་དང་ལྡན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་རྩ་བའི་བླ་མ་ཡན་ཆད་དུ། མཚོན་པའི་ཚིག་ལ་མང་ཉུང་མེད་པ། རྟོགས་པའི་དོན་ལ་མི་འདྲ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱོ་བ་བཞིན་དུ། བླ་མས་བསྟན་པ་དང་། སློབ་མས་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྤྱིར་ཆོས་གང་དང་གང་འཆད་པའི་ཚེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་ལོག་པའི་དོན་དུ་མི་འཆད་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་དག་གི་དོན་དུ་མི་འཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་མ་བལྟ་བར་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཐམས་ཅད་དང་དུ་བླངས་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་ནི་ནད་སྤོང་བ་དང་གདོན་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྲིད་ཀྱང་། འདི་རང་ལ་ཡོད་པའི་རྟོགས་པ་དེ་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཇི་བཞིན་སྐྱེད་ནུས་པའོ།

三身成熟的必要性与所化众生
三身成熟的必要性是由所化众生的根器而显现的。若问以何种方式，则对不显现也无执著者，示现智慧界，这是法身的所化众生。如经中所说："无分别智慧运行时，一切义相皆不现，应当证悟此义理。"因此，仅是法界如是性与证悟它的智慧不可分离而已。
对于显现而无执著的清净世间界，从初地到十二地示现圆满受用身的所化众生；对于显现且有执著的不清净世间界，在兜率天或三十三天以及瞻部洲示现的是化身教主。
五智是：镜像智慧、平等性智慧、妙观察智慧、成所作智慧和法界智慧，这五种虽然在概念上有差别，但实体上并无不同。
为了获得如此圆满的果位，应当依止具足德相的殊胜上师，通过圆满业行——大乘法的闻思修三门来实修。如此修持，将获得三身等味大乐之身的果位。
因其要义是能生起一切功德法，所以传授此如基础般的教授。若解释其特征含义，则依法身的功德有三十二种远离功德，依色身的功德有三十二种异熟功德等一切功德法，这些都是依止殊胜上师，通过闻思修三门修持大乘法而产生的，就像大地一样。如同依靠大地能生长草木、森林等一切果实，同样，依止上师，通过闻思修三门修持大乘法，能生起正等觉佛相续中所有不可思议的一切功德。
内在功德法生起之因如大地般的教授有四个要点：需要依止具足德相的上师。这意味着必须依止具足德相的上师，即传承教法不断、少欲知足、大悲心强、具足加持力的上师。
首先，从正等觉金刚持直至根本上师，在表达词句上无多寡差异，在证悟义理上也无差别，就像从一个瓶子注入另一个瓶子一样，上师所教与弟子所悟无有差别。
其次，一般而言，无论讲授何种法，都不为获得、供养、眷属和受用等错误目的而讲授，特别是不为这些目的而讲授大手印。
第三，不顾一切，忍受众生难以忍受的一切痛苦，为利他而行。
第四，虽然也能消除疾病、平息魔障等，但最重要的是能如实地将自己所具有的证悟生起在弟子相续中。


 །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་དེ་མི་ཚང་བའི་ཁ་མེད་དེ། བརྒྱུད་པ་དང་མི་ལྡན་ན་གདམ་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་མི་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །འདོད་པ་ཆེ་ན་གདམ་ངག་ལ་ལྷག་ཆད་དང་བསྲེ་སླད་འོང་བའི་སྐྱོན་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆུང་ན་འགྲོ་བའི་དོན་མི་འགྲུབ། བྱིན་བརླབས་དང་མི་ལྡན་ན་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་
1-5-24b
པ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་མི་ཆོག་སྟེ། བླ་མ་དེ་ལ་ཐོས་པ་མ་བྱས་ན། དེ་ལ་དང་པོར་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས། ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་དེ་མ་བྱས་ན་ཤེས་བྱ་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པས་དང་པོར་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་བླ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་སློབ་མ་གུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ། ངེས་དོན་གྱི་གདམ་ངག་བསྟན་པའི་དུས་སུ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་བྱས་ནས་གདམས་ངག་བསྟན་པས། སློབ་མས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐོས་ཏེ་རྟོགས་ཏེ་འོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། །དེ་རིང་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་མགོན་པོས་བསྟན་པས་རྟོགས། །ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་གོ་མ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གཙང་བུ་བསྒོམ་ཆུང་གི་འཕྲིན་ཡིག་ལས་ཀྱང་། གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་བར་དུ་ཐོས་པ་དགོས་པས་དམ་པའི་གདམ་ངག་ཉོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བར་དུ་སེམས་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་ཐོས་པ་བྱས་པས་དོན་གོ་ན་དེས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་མི་ཆོག་སྟེ། གོ་བའི་དོན་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དགོས་པས་ན་རང་གིས་སེམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་སྟོང་དགོས། བསམས་ཤིང་རྟགས་དཔྱད་གཏང་བས་སྒྲོ་འདོགས་ནང་ནས་ཆོད་པ་ཅིག་འོང་བ་ཡིན། རྟགས་དཔྱད་འདི་ལྟར་སྟོང་ན་དང་པོ་དཔེ་ལ་སྟོང་བ་ཡིན་པས། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་དང་པོ་གང་ནས་འོངས་ཐ་མ་གང་དུ་སོང་ན། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ཤིང་། གང་དུ་ཡང་མ་སོང་སྟེ། སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་རང་བཞིན་མེད་དེ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟའི་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་དཀར་དམར་གྱིས་སྣང་བའི་དུས་ཉིད། སྣང་བ་
1-5-25a
འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ཤིང་། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་ལ། སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་ཁོ་ན་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་ངོས་ཟིན་པ་དེ་ཀ །སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངོས་ཟིན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྤྲུལ་འཁོར་ལས། དཔེ་དོན་བསྲེས་ཀྱིས་དཔེ་ལ་སྤྱོད། །དཔྱད་པ་ཉིད་ན་ངོས་བཟུངས་བྲལ། །བྲལ་བ་དེ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ལ་རང་གིས་དཔྱད་བྱས་ན། །སྐད་ཅིག་གྲོལ་བ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ། །གྲོལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་ན། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་མི་ཐད་ཅེས་ན། མི་ཐད་པ་མེད་དེ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་མ་ལས། ཆོས་རྣམས་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །སེམས་ལས་མ་རྟོགས་ཆོས་རྣམས་མེད། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། སྣང་བ་འདི་དག་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། །འོ་ན་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདུག །མེད་སྣང་དུ་འདུག་ན། སེམས་རང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་ན། རང་གི་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་། བལྟས་ན་སེམས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བཟུང་བྱ་སྟེ། །གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །བལྟས་ཤིང་བལྟས་ཤིང་མཐོང་བ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

 །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་དེ་མི་ཚང་བའི་ཁ་མེད་དེ། བརྒྱུད་པ་དང་མི་ལྡན་ན་གདམ་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་མི་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །འདོད་པ་ཆེ་ན་གདམ་ངག་ལ་ལྷག་ཆད་དང་བསྲེ་སླད་འོང་བའི་སྐྱོན་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆུང་ན་འགྲོ་བའི་དོན་མི་འགྲུབ། བྱིན་བརླབས་དང་མི་ལྡན་ན་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་
1-5-24b
པ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་མི་ཆོག་སྟེ། བླ་མ་དེ་ལ་ཐོས་པ་མ་བྱས་ན། དེ་ལ་དང་པོར་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས། ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་དེ་མ་བྱས་ན་ཤེས་བྱ་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པས་དང་པོར་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་བླ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་གིས་སློབ་མ་གུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ། ངེས་དོན་གྱི་གདམ་ངག་བསྟན་པའི་དུས་སུ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་བྱས་ནས་གདམས་ངག་བསྟན་པས། སློབ་མས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐོས་ཏེ་རྟོགས་ཏེ་འོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། །དེ་རིང་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་མགོན་པོས་བསྟན་པས་རྟོགས། །ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་གོ་མ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གཙང་བུ་བསྒོམ་ཆུང་གི་འཕྲིན་ཡིག་ལས་ཀྱང་། གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་བར་དུ་ཐོས་པ་དགོས་པས་དམ་པའི་གདམ་ངག་ཉོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བར་དུ་སེམས་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་ཐོས་པ་བྱས་པས་དོན་གོ་ན་དེས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་མི་ཆོག་སྟེ། གོ་བའི་དོན་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དགོས་པས་ན་རང་གིས་སེམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་སྟོང་དགོས། བསམས་ཤིང་རྟགས་དཔྱད་གཏང་བས་སྒྲོ་འདོགས་ནང་ནས་ཆོད་པ་ཅིག་འོང་བ་ཡིན། རྟགས་དཔྱད་འདི་ལྟར་སྟོང་ན་དང་པོ་དཔེ་ལ་སྟོང་བ་ཡིན་པས། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་དང་པོ་གང་ནས་འོངས་ཐ་མ་གང་དུ་སོང་ན། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ཤིང་། གང་དུ་ཡང་མ་སོང་སྟེ། སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་རང་བཞིན་མེད་དེ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟའི་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་དཀར་དམར་གྱིས་སྣང་བའི་དུས་ཉིད། སྣང་བ་
1-5-25a
འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ཤིང་། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་ལ། སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་ཁོ་ན་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་ངོས་ཟིན་པ་དེ་ཀ །སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངོས་ཟིན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྤྲུལ་འཁོར་ལས། དཔེ་དོན་བསྲེས་ཀྱིས་དཔེ་ལ་སྤྱོད། །དཔྱད་པ་ཉིད་ན་ངོས་བཟུངས་བྲལ། །བྲལ་བ་དེ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ལ་རང་གིས་དཔྱད་བྱས་ན། །སྐད་ཅིག་གྲོལ་བ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ། །གྲོལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་ན། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་མི་ཐད་ཅེས་ན། མི་ཐད་པ་མེད་དེ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་མ་ལས། ཆོས་རྣམས་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །སེམས་ལས་མ་རྟོགས་ཆོས་རྣམས་མེད། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། སྣང་བ་འདི་དག་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། །འོ་ན་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདུག །མེད་སྣང་དུ་འདུག་ན། སེམས་རང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་ན། རང་གི་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་། བལྟས་ན་སེམས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བཟུང་བྱ་སྟེ། །གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །བལྟས་ཤིང་བལྟས་ཤིང་མཐོང་བ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
如是，不具足这四种特质是不可能的。若无传承，则有无殊胜教言之过失。若贪欲太大，则有教言增减混杂之过失。若悲心太小，则无法成就众生之利益。若无加持，则无法在弟子相续中生起证悟，故此。那么，仅仅依靠一位具足特质的上师是否足够呢？不足够。如果没有向那位上师求闻，则首先应当求闻。了解，如果不先求闻，则不能确定所知，故首先应当求闻。此外，当一位具证悟的上师对一位恭敬的弟子，在宣说了义教言之时，教导显现、轮回涅槃的一切法本来无生，是法身的自性，弟子也如是听闻并了悟。如此，《道歌》中也说："本来无生之自性，今日蒙具德上师护主教导而证悟。"为了了解，应当在未通达未了解之前求闻。如此，在仓布贡穹的信函中也说："未证悟本性之前需要闻法，所以聆听圣者的教言。"
中间需要思考的意思是：如此求闻后理解了义理是否足够？不足够。对所理解的义理，需通过思考断除增益，因此需自己的心进行观察分析。通过思考与观察分析，可从内心断除增益。如何进行观察分析？首先以喻例观察，例如，梦中显现的一切，最初从何而来，最后往何处去？既不从任何处而来，也不往任何处而去，在显现时自性即空，离一切执著。同样，现在外境显现白红等色，这一切显现也不从任何处而来，不往任何处而去，在显现时并无真实建立，远离一切执著。如是认识到远离一切执著，即是认识显现为法性无生，断除增益。
如此，《幻轮》中说："合喻义，依喻修，观察时离执著，离执著即法性。"《道歌》中也说："愚者心中若自行观察，刹那解脱即是法身，解脱之外别无大乐。"那么，如果如是无自性，显现种种岂不相违？不相违，这一切皆为心的迷乱显现，如同眼翳者见到空中毛发一样。如此，《灯论》中说："诸法是心之迷乱，离心不觉无诸法。"《道歌》中也说："这些显现是心的迷乱。"那么，若显现为心的迷乱，为虚妄显现，心自身是怎样的呢？观察自心，观察时，心无实体无相可立，如虚空一般。如此，《道歌》中也说："心如虚空可执取，本来清净如虚空自性，看了又看见解止息。"


 །དེ་ལྟར་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དེ་ཀ་རང་སེམས་གཏན་ལ་ཕེབས་
1-5-25b
པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསམས་ནས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ན་དེས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན་མི་ཆོག་སྟེ། ཐ་མར་བསྒོམ་དགོས། ཞེས་པའི་དོན་ནི། མ་བསྒོམས་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ཀྱང་། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་བློ་དང་མི་འབྲལ་ཏེ། དེ་དང་མ་བྲལ་ན་སྤྲིན་ནག་པོ་བསལ་ཡང་དཀར་པོས་བསྒྲིབས་པ་དང་འདྲའོ། །སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་བློ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལ། བློ་བྲལ་གྱི་དོན་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་གོམས་པ་ཡིས། །དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་བར་བྱེད། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གོམས་པས་ནི། །དེ་ཡང་ཕྱིས་ནས་སྤོང་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དང་། དེ་ཀའི་ངང་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་མི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ། གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་ལ་རང་སར་བཞག་གོ། དེ་ལྟར་ཡང་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སྤང་བླངས་དང་ཡིན་མིན་གྱི་རྩོལ་བ་མེད་པར་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་ལ་ཤེས་པ་མ་བཅོས་པར་བཞག་ལ། དེ་ཀ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྒོམ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལས། དོན་ལ་བློ་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་དོན་བསྒོམ་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་མ་ལས། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །གང་གིས་ཤེས་ནས་རྩོལ་བ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །བཏང་སྙོམས་ཙམ་དུ་མ་བཅོས་ངང་ལ་བཞག །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྒོམ་ཞེས་དེ་ལ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ།། །།
༄། །བཀའ་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་བསྡུ་ན་གཉིས།
ན་མོ་གུ་རུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། བཀའ་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྤོ་ཏི་རི་རྒྱུད་ཙམ་པ་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་བསྡུ་ན་གཉིས། དྲང་དོན་སྐྱེ་བ་བཟང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་། ངེས་དོན་སྐྱེ་བ་འདག་པར་
1-5-26a
བྱེད་པའི་ཆོས་སོ། །དང་པོ་དེའི་བརྗོད་བྱ་མི་དགེ་བ་བཅུ་རྒྱུ་ཡི་ཉེས་དམིགས་དང་། འབྲས་བུའི་ཉེས་དམིགས་དང་། དགེ་བ་བཅུ་རྒྱུའི་ཕན་ཡོན་དང་། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པས། མངོན་མཐོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་གིས། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་དགེ་བ་བཅུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལྷ་དང་མིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གསུམ་གྱིས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སྒོར་ཞུགས་ནས། སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ད་རེས་དྲང་དོན་མི་སྟོན། ངེས་དོན་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ཉན་རང་གིས་ཐེག་པ་མི་སྟོན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདམ་ངག་ཅིག་སྟོན། དེ་ལ་གཉིས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་དང་གསང་སྔགས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པའོ། །ད་རེས་དང་པོ་དེ་མི་སྟོན། གཉིས་པ། གསང་སྔགས་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་དེ་སྟོན། དེ་ལ་གཉིས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་གདམས་ངག་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་གདམ་ངག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འདིར་བསྐྱེད་རིམས་མི་སྟོན། རྫོགས་པའི་རིམས་པའི་གདམ་ངག་སྟོན། དེ་ལ་གཉིས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གདམ་ངག་སྟོན། དེ་ལ་ཡང་དྲི་བཅས་དང་དྲི་མ་མེད་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འདིར་དྲི་མ་མེད་པའི་གདམ་ངག་ཅིག་སྟོན། དེ་ལ་གསུམ། གཞི་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་དྲི་མ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་དང་མི་འབྲལ་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
如是远离一切执著，断除无生的增益，即是确定自心本性。思考后若断除增益，是否足够？不足够。最后需要修行。其义是，若不修行，虽然断除了显现、轮回涅槃一切法无自性的增益，但不离断除增益的分别心，若不离此，如同乌云虽去却被白云遮蔽一样。为了脱离断除增益的分别心，需要修习离心之义。如《入行论》中说："由习空性习气，能除实有习气；由习无一物，后亦能舍彼。"如此，以思所生慧断除增益，而后于此境界中，离一切有无、修不修等分别心，于本性境界中自然安住。如此，了知显空不二后，无有取舍及是非之造作，将无改动的心安置于本性境界中，这仅以名言上称为"修行"，实际上不可能以心意对境之方式修行。如此，《灯论》中说："违缘与对治不二故，已知此而舍一切造作，只是平等无改动而安住，仅以名言称此为修行。"
三藏宝贵经典所诠义摄二
南无古鲁。尊贵上师口传：三藏宝贵经典的佛法文献虽有如山之多，然其所诠义若摄要有二：引导趣向善趣的权法，和引导净除轮回的实法。第一种的内容是十不善业的因果过患及十善业的因果利益，通过讲解这些，希求增上生的士夫，断十不善业而修十善业，能获得增上生天人果位。第二种是，三种种姓的士夫，入三乘之门，修习实修，获得三种决定胜之菩提。如是有二，今不讲权法。实法若分有三，今不讲声闻乘之法，而讲大乘教言。大乘分二：波罗蜜多乘和密咒果乘。此次不讲前者，而讲后者，即密咒果乘。此又分二：生起次第教言和圆满次第教言。此处不讲生起次第，而讲圆满次第教言。此又分二：大圆满窍诀和大手印窍诀。此处讲大手印教言。大手印又有有垢和无垢二种，此处讲无垢教言。无垢分三：无垢基、无垢道和无垢果。第一是法性本自清净。第二是将俱生智慧转为道用。第三是不离法界与智慧无二之义。


 །དེ་ལྟར་དྲི་མེད་ཟང་ཐལ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ། པདྨ་ལྟ་བུའི་
1-5-26b
གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དེ་ཡང་དྲི་མ་མེད་ཅེས་སྟོན་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་བློའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། །ཟང་ཐལ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་གདམ་ངག་ནི། གཞི་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། འབྲས་བུ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་མེ་ཏོག་པདྨ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་པདྨ་སྟེ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་སྡོང་བུ་དང་ཡལ་ཀ་དང་མེ་ཏོག་གི་དུས་གསུམ་ཀ་རུ། འདམ་གྱིས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། གཞི་དྲི་མ་མེད་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དོན་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་དོན་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ། ལམ་དྲི་མེད་འོད་གསལ་ལམ་དུ་ཁྱེར་བས། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་འབྲས་བུ་དྲི་མ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས། པདྨ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དྲི་མེད་ཟང་ཐལ། ལྟ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་གཅིག །ཅེས་པ་ནི། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཤར་ཏེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ། ཕྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ནང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། གསང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཡང་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་དུས་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ས་ར་ཧའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། སྣང་བ་སློབ་དཔོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ། དུ་མ་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ། དངོས་པོ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་བྱ། ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ངོ་མ་ཤེས་པ་ཇི་སྲིད་དུ། ཕྱི་བཟུང་བའི་ཡུལ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ངོས་ཟིན་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་
1-5-27a
ཤེས་བྱ་ལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས། །གཉིས་པ་ནི། ནང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་འོད་གསལ་སྟོང་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ལ། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཡང་། འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་དུས་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ། །དེ་ལྟར་ངོས་མ་ཟིན་པ་ཇི་སྲིད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ལ་ངོས་ཟིན་ན་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ས་ར་ཧའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དུག་ལྔ་སྨན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན། །གཟུང་རྟོག་འཛིན་རྟོག་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན། དེ་ངོས་མ་ཟིན་པ་ཇི་སྲིད་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ངོས་ཟིན་པས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རིག་པའི་རྟོག་པ་དག་སྟེ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་ཀྱང་བྱ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་ཀྱང་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ལས། དོན་ལ་ཡེ་ཤེས་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ས་ར་ཧ་པས། ལམ་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་དོ། །ཅེས་གསུངས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
如是为了将无垢自在带入修行，讲此莲花般的教言。所谓"无垢"是指远离能取所取分别心之垢染。"自在带入道"的教言是：确立无垢之基础并将其带入道用，从而获得无垢果位，如同莲花一般。譬如莲花虽从淤泥中生，但在茎、枝、花三个阶段中，都不被泥垢染污。同样，以见解确定无垢之基——俱生义，以修行实践此义时，将无垢光明带入道用，当现前果位时，获得无垢果位法身，此莲花般教言即是达成这一目的的方法。此教言有四义：无垢自在大手印，其一是确立大手印见地。此指一切显现与声音的法都是由俱生智慧所显，其分为三：外俱生、内俱生和秘密俱生。
第一，外界六根尘境的一切显现与法性空性俱生，法性空性也与显现俱生，这二者在时间上无先后，在实质上无好坏，故称为俱生。如萨拉哈所言："应了知显现为上师，应了知多种为一味，应了知诸法为俱生。"如是，只要不认识俱生，外在所取境即是分别念。认识俱生后，依其本性命名为"俱生智慧"，从境与境者的角度命名则为"尽所有智慧"。
第二，内在能取之心与光明空性俱生，心性光明空性也与能取之心俱生，这二者在时间上无先后，在实质上无好坏，故为俱生。如是，只要不认识，即是能取分别念；若认识，依本性命名为"俱生智慧"，从境与境者的角度命名则为"尽所有智慧"。如萨拉哈所言："分别念即大智慧，五毒即药物自性，所取执念能取执念即金刚持。"
第三，断除增益之心与法界也是俱生。未认识之前为俱生智慧；认识后，通过法界智慧的加持净化了了知的分别，对法界与智慧无二之境，也称为"如所有智慧"或"无分别智慧"，仅是名言安立，实际上无有智慧。如萨拉哈所说："无有道，无有智慧。"


 །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། བསྒོམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཤེས་སྟོན་པ་ནི། བསྒོམ་པ་འོད་གསལ་དྲི་མེད་ལམ་དུ་འཁྱེར་ཤེས་པ་དང་གཉིས། ཞེས་པ་ནི། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་སྟོང་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་
1-5-27b
ངོས་ཟིན་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོ་ལས། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །ཤེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་ངོས་ཟིན་པ་དང་། དེ་ཀའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པ་དང་མི་བསྒོམ་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་འཛིན་བློའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་བྱས་ལ་བློ་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་འཛིན་མེད་དུ་གཞག་གོ། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག་ཅེས་པ་དང་། མ་བཅོས་ཤེས་པ་བུ་ཆུང་ལྟ་བུར་གཞག །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །སྤྱོད་པ། ཅིར་སྣང་ཐུག་ཕྲད་རང་གྲོལ་ལམ་དུ་འཁྱེར་ཤེས་པ་དང་གསུམ། ཞེས་པ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བ་དང་། ལེགས་པ་དང་མི་ལེགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གིས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་འདངས་ཐམས་ཅད་ལ། ཞེས་པ་ནི། སྔར་ལྟར་ལྟ་བསྒོམ་གྱི་དུས་སུ། སྣང་གྲགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བ་གང་དང་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོས་ཟིན་པས་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། ཅེར་གྱིས་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་དུ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པ་ནི། །དུས་མཉམ་དག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་སོ། །འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་རེ་དོགས་མེད་པའི་གདིང་ཚུད་པ་དང་བཞིའོ། །ཅེས་པ་ནི། འོད་སྟེ་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ། ལྷུན་གྲུབ་ནི་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་གོ་སྟེ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་
1-5-28a
དུ་རྟོགས་པའོ།། །མཆན་བུ། དེ་ལྟར་ལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱིས་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འབྲས་བུ་གང་ཐོབ་པ་ཡིན་སྙམ་ན།། རྩ་བ། རེ་དོགས་མེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལོགས་ནས་ཐོབ་ཏུ་རེ་བ་མེད་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་འཁོར་བར་རྟོགས་པ་དང་། འཁོར་བ་ངན་པ་ཅིག་ཏུ་ལྷུང་གིས་དོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། ཁམས་གསུམ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན། །འཁོར་བ་ཡེ་ནས་མྱ་ངན་འདས། །ཤེས་གསུངས་སོ། །གདེང་དུ་ཚུད་པ་ནི། སྒྲོ་འདོགས་ནང་དུ་ཆོད་དེ་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཤེས་པ་གཏིང་ནས་སྐྱེས་པས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་དོགས་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
如是仅仅确立俱生见解是不够的，教导说必须实修，第二是"修习光明无垢带入道"。这意味着认识到一切显现与声音之法本来光明空性无生，是法身自性，本初清净，远离一切戏论边际。如经中所说："深寂离戏光明无为。"此意为：如是认识一切法无生后，在此境界中，远离修与不修、有与无等能取所取分别垢染，安住于离心的状态中，无所执著。大婆罗门也说："于离戏法性中，安置离戏心识"，又说："如同婴儿般安置无改心识。"
行为，第三是"能将任何显现接触自解带入道"。这是指眼前所见的大小、美丑等各种形象，以及耳边所闻的各种声音等六识所对的一切显现，即前述在见修阶段，通过俱生智慧确立一切显现与声音之法并修习的力量，在后续阶段中，对遇到的一切显现都能认识为俱生智慧，从而使六识对境的一切显现都能自解，如同认出以前熟悉的人一样。如大婆罗门所言："正在明显显现之时，了知为大手印，此为同时解脱。"
第四是果位任运成就无有希惧之确信。果是法身，任运成就是了解一切显现与声音之法本来无生，是法身自性，证悟轮回涅槃无二。
【注释】如是通过见修行三者实修，获得何种果位？
【正文】无有希惧是：如是了悟轮回即是涅槃，故无从他处获得涅槃之希望；了悟涅槃即是轮回，故无堕入恶劣轮回之恐惧。如大婆罗门所言："三界本来即佛陀，轮回本来即涅槃。"确信是：内心断除增益，对了义之义生起深刻了解，对轮回涅槃一切法毫无芝麻许的希望与恐惧。
;


། །།
༄། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཅིག་ཚོལ་དགོས།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྐལ་ལྡན་ཀུན་འཁོར་བ་འདི་མེ་དོང་དང་འདྲ་ཙོན་ར་དང་འདྲ། གཤེད་མའི་རལ་གྲི་དང་འདྲ། སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལས་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་པས། ད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཅིག་ཚོལ་དགོས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཅིག་ཚོལ་དགོས། འོ་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཅི་དགོས་ན། དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་དག་དགོས། འཁྲུལ་པ་འཇིག་དགོས། འཁྲུལ་པ་དག་པའམ་ཞིག་པ་དེ་ཀ་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་ཅེས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལོགས་ནས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། དེ་ལྟར་རྒྱན་ལས། དེ་ཕྱིར་ཐར་པ་ནོར་ཙམ་ཟད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཅི་དགོས་ན། དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་དགོས། གནས་ལུགས་གོ་དགོས། །འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པའི་
1-5-28b
སྣང་བ་འདིའི་ཡིན་ལུགས་ཅི་ཡིན་ན། ཡིན་ལུགས་མེད་པ་ལ་སྣང་བ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན། སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་སྟོང་བ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ཡིན། གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་གནས་ན་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ན་གཉིས་འཛིན་དང་གཉིས་སྣང་གི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་སར་གྲོལ་ཏེ། འཁྲུལ་པ་དག་པ་ཡིན་པས་གནད་ཀྱི་ཚིག་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་པའི་གཞི་རྩ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྤུ་གྲི་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་སྟོན། མཚན་གྱི་དོན་བཤད་ན། གནད་ཅེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་ཤིང་། གནས་ལུགས་གོ་ན་འཁྲུལ་པ་འཇིག་པ་ལ་ཚེགས་མེད་དེ། འཁྲུལ་པ་འདག་ངེས་སོ། །ཚིག་བཞི་པ་ཞེས་པ་ནི། སྣང་བའི་ཡིན་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གཉིས། གནས་ལུགས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གཉིས་ཏེ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་མན་ངག་གིས་ཚིག་བཞི་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། འཁྲུལ་པའི་གཞི་རྩ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྤུ་གྲི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྤུ་གྲི་དེས་ཀྱང་སྤུ་ཕྲ་རགས་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ཉལ་གྱིས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། མན་ངག་གི་ཚིག་བཞི་པོ་འདིས་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཕྲ་རགས་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་ནས་བཅད་ནས་འདག་པར་བྱེད་པས་ན། སྤུ་གྲི་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། གནད་ཀྱི་ཚིག་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་པའི་གཞི་རྩ་གཅོད་པར་བྱེད་པ། སྤུ་གྲི་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། ཞེས་པ་ནི། གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །མེད་པར་སྣང་བ་དང་གཅིག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་དེའི་ངང་ལས། རྒྱུ་མ་རིག་པས་བྱས་རྐྱེན་རླུང་ལྔས་བྱས་ནས་ངོ་བོ་རིག་པ་འཁྲུལ་པས་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་
1-5-29a
ཤར་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དངས་པ་ལ་སྤྲིན་བློ་བུར་དུ་བྱུང་བའམ། ཆུ་དངས་པ་ལ་རྙོག་མ་བློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་བློ་བུར་བ་ཅེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་བཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས། ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་འཁྱག་པ་ཉིད་ཆུ་ཡིན་པ་བཞིན་ནམ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་ཆུ་ཐིག་པ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་མ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
应寻求解脱轮回痛苦的方法。
南无古鲁。尊贵上师说道：有缘者们，此轮回如火坑，如监狱，如刽子手的利剑，唯有痛苦而无一刹那安乐时分，故现在应当寻求从轮回痛苦中解脱的方法。应当寻求获得涅槃安乐的方法。那么，为了脱离轮回痛苦而获得涅槃安乐需要什么呢？需要净化迷乱，需要摧毁迷乱。对于迷乱的净化或摧毁，仅是名言上安立为"获得涅槃安乐"，并非从他处修得涅槃安乐。如《庄严经论》中所说："故解脱仅是过患尽。"为了净化迷乱，需要什么呢？需要了知迷乱的实相，需要领悟本性。
那么，世俗迷乱显现的实相是什么？无实相而显现如阳焰，显现之时即空如水月，本性则安住为显空不二。若了悟如是不二之义，则能自然解脱二取二显的一切分别，迷乱净化，因此依据四要句断除迷乱根本的教言如同剃刀一般。
名义解释：所谓"要"，是指若了知迷乱实相，领悟本性，则不费力即能摧毁迷乱，必然净化迷乱。"四句"是指确立显现实相的两句和引导理解本性的两句，共四句。如是依靠教言的四句断除迷乱根本，如同剃刀一般，剃刀能不分粗细将所有毛发一刀切断，同样，这四句教言也能不分粗细，从根本断除一切迷乱分别，使之净化，故称为剃刀般的教言。
依据四要句断除迷乱根本的剃刀般教言有四义。第一，基础事物本性法界如实清净，如虚空中心，无有实体和相可成立，"无而显现"。意为：从如虚空中心般的法界中，由无明因和五风缘，本性觉性迷乱而起能取所取的种种迷乱显现，体验轮回与涅槃的苦乐等种种。这如同清净虚空中忽然生起云彩，或清澈水中忽然产生浑浊一样。如《般若波罗蜜多经》所言："空性即是色"，又如《释量论》所言："心性本光明，诸垢皆客尘。"
如是所取能取、轮回涅槃、苦乐、过患功德等种种显现，"显现与空性二者"，如同冰即是水，或如阳焰中见水时水滴亦从未存在一般。


 །དེ་ལྟར་ས་ར་ཧ་པས་ཀྱང་། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་ལས་ཅི་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ན། །སྣང་བ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་སྣང་མེད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁྲུལ་པར་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་གསུམ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་སྣང་བར་ཤར་བ་ཡིན་པས་ན་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་འཁོར་བར་སྣང་བས་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་སྟོང་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་སྟོང་པར་འདུག་པས་ན་བདེ་སྡུག་གཉིས་སུ་མེད། སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་སུ་མེད་དེ་རོ་གཅིག །སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་རོ་གཅིག་པའོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་དུང་དང་དུང་གིས་དཀར་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་ཞེས་པ་དང་། ས་ར་ཧའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། འཁོར་བ་
1-5-29b
ཡེ་ནས་མྱ་ངན་འདས། །སེམས་ཅན་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །བློ་དང་བྲལ་བའོ། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་སྟོང་པར་གོ་བས་སྣང་བ་དགག་པའི་བློ་དང་ཡང་བྲལ། སྟོང་པ་ཉིད་སྣང་བར་གོ་བས། སྟོང་པ་བསྒོམ་པའི་བློ་དང་བྲལ་ལོ། །ལར་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་བས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གོ་བས། རེ་དོགས་ཀྱི་བློ་དང་ཡང་བྲལ་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་དུ་གོ་བས་བླང་དོར་གྱི་བློ་དང་བྲལ། དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་ན་གཉིས་འཛིན་གྱི་བློ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། བློ་བྲལ་གྱི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་པར་གཞག་གོ། ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་། བཏང་སྙོམས་ཙམ་དུ་མ་བཅོས་ངང་གཞག་ན། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བསྒོམ་ཞེས་དེ་ལ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་གཞག །ཅེས་གསུངས་པས་སོ།། །།
༄། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ལ་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་གནས་ལུགས་ཅིག་བསྟན་པ།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཅིག་གསུངས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་བས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ལ་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་གནས་ལུགས་ཅིག་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་ལ་གཉིས། ལམ་དང་འབྲས་བུའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་གོ་བ་ཡང་། ལམ་ནི་སྤང་བྱ་སྤང་ཞིང་གཉེན་པོ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །འོ་ན་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་ཡིན་ན། སྤང་བྱ་གང་སྤོང་བ་ཡིན་སྙམ་ན། སྤྱིར་སྤང་བྱ་ལ་མང་ཡང་། བསྡུ་ན་མཐོངས་སྤངས་དང་བསྒོམས་སྤངས་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད། དེ་བས་ཀྱང་བསྡུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོགས་པའོ། །
1-5-30a
དེ་སྤངས་ཤིང་ལམ་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ལ་གསུམ། སྤོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒྱུར་བའི་ལམ་དང་། གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་གཉུག་མ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའོ། །དང་པོ་ནི་སྤོང་བའི་ལམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་པོ་ནི། མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་ལྔ་བསྒོམས་པས་སྤོང་བར་འདོད། གཉིས་པོ་སྒྱུར་བའི་ལམ་གསང་སྔགས་པ་ནི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བསྒོམ། ནང་བཅུད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒྱུར་ནས་བསྒོམ་པའོ། །ལམ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གཉེན་པོའི་ངོས་སྐལ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་པ་དེས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་ནོན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་གྱིས་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
如是萨拉哈也说："色即空。"经中也说："若就本性而言，这些显现不存在；就真实而言，无显现的识之迷乱而显。"
"不二与第三"，意为：如是显现即是空性，空性之力显现为显相，故显现与空性不二。轮回即是涅槃，涅槃即显为轮回，故轮涅不二。乐的本性亦空，苦的本性亦空，故苦乐不二。过患与功德不二一味，所断与对治不二一味。这如同海螺与海螺的白色一样。如是也说："不二即是无二"，萨拉哈也说："轮回本来即涅槃，众生本来即解脱，烦恼本来即菩提。"
"离心"，意为：如是了解此显现为空性，则远离否定显现之心；了解空性显为显现，则远离修空之心。总之，了解轮涅不二，远离希望恐惧之心；了解为无过，远离取舍之心。如是了悟不二之义，则远离一切二取之心，不散乱地安住于离心之义。如《灯论》中也说："平等不改安住时，仅以名言称为修。"大婆罗门也说："于离戏法性中，安置离戏心识。"
对具大乘种姓者开示道果本性
南无古鲁。尊贵上师说道：一般而言，正等正觉虽说无量大乘法，然其所诠义若总摄，即是对具大乘种姓者开示道果本性。此分二：道与果。二者含义为：道是断所断而于相续中生起对治；果是断除与智慧究竟。那么，在修道时若断所断，断何所断？一般所断虽多，若摄略，则无不包含在见所断与修所断二者中。更简要则为烦恼和遍计。
断除并转为道用分三：断除之道、转变之道、确定本性后将本性转为道用。第一，断除之道，波罗蜜多宗认为通过修习不净观等五种对治来断除贪欲等五毒烦恼。第二，转变之道，密咒乘者将外器世间修为宫殿，内情众生一切转变为男女本尊坛城而修习。两种道中，第一断除之道单方面修对治，虽能以镇伏方式断除烦恼，但不能从种子根本上断除。
;


 །གཉིས་པ་སྒྱུར་བའི་ལམ་གཉེན་པོའི་བསྒོམ་ལུགས་དེས་ཀྱང་ཐ་མལ་གྱི་ངན་རྟོག་སྤང་བར་ནུས་ཀྱང་། བཟང་རྟོག་ལྷར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མི་འགག་པས་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་སོ། །གསུམ་པ་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་གཉུག་མ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལ། རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དེའི་དོན་བཤད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། སྤྱིར་རྣམ་པ་རྟོག་པ་མང་ཡང་བསྡུ་ན་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱི་སྣང་བའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕེབས་ན་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་འགགས་ལ། ནང་རིག་པའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕེབས་ན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་འགགས་ཏེ། གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕེབས་ན་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་བྲལ་ཙ་ན་གཉིས་མེད་ཙམ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དང་ཡང་བྲལ་ནས། བློ་བྲལ་དུ་ཁྲེས་ཁྲེས་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན་མཚོན་ཆའི་འཁོར་ལོ་དེས་དངོས་པོ་གང་དང་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། སྒྲོ་འདོགས་
1-5-30b
གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དེ། གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕེབས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རང་སར་གྲོལ་ཏེ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གནས་སོ། །དེས་ན་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཁ་མེད། དེ་ངོ་མ་ཤེས་ན་སྣང་བ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་འགག་ཏུ་མི་བཏུབ། དེ་མ་འགགས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བསགས་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ནས་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་ན། །དེ་སྲིད་ངར་འཛིན་ཡོད་པར་འགྱུར། །ངར་འཛིན་ཡོད་ལ་ལས་ཡོད་དེ། །ལས་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་འདག་པར་བྱེད་པ་ལ་ལས་འདག་དགོས། ལས་འདག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འདག་དགོས། དེ་འདག་པར་བྱེད་པ་ལ་སྣང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་འདག་དགོས། བདེན་ཞེན་འདག་པ་ལ་སྣང་བ་འདིའི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་དགོས། གནས་ལུགས་གོ་དགོས། འོ་ན་སྣང་བའི་ཡིན་ལུགས་ཅི་ཡིན་ན། སྣང་བ་འདི་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མདང་གསུམ་གཉིད་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་དང་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་ས་ར་ཧ་པས། སྣང་བ་འདི་དག་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཕལ་པོ་ཆེ་ལས་ཀྱང་། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་པས་སོ། །གནས་ལུགས་ནི་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་གོ་ན་སྣང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་མེད་དེ། དེ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད། དེ་མེད་ན་ལས་མེད་དེ་དེ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་ལེན་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་དོ་ཧ་ལས། འགྲོ་རྣམས་ལས་ཀྱིས་ཕོ་མོར་རྩིར་གྱུར་ཏེ། །ལས་ལས་གྲོལ་ན་ཡིད་ནི་ཐར་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །
1-5-31a
སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཁ་མེད། དེ་ངོ་མ་ཤེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རང་འགར་འཆོར་ཏེ། ལས་བསགས་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་འདི་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ན། །ངར་འཛིན་ལས་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག །དེ་ལས་དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེ་བ་བཟང་དང་ངན། །ཞེས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་དགོས། དེ་ཤེས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་དགོས། གནས་ལུགས་གོ་དགོས། འོ་ན་སེམས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ཅི་ཡིན། སེམས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དེ་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ར་ཧ་པས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་གསལ་བའོ། །འོད་གསལ་བ་གང་ཞེ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
第二，转变之道的对治修法，虽能断除平凡的恶念，但不能止息执着本尊为善念的分别，故有过失。第三，确定本性后将本性转为道用，此教示能断一切分别念的轮盘般教言。其义解释：所谓"一切分别念"，一般而言分别念虽多，归纳起来即是所取分别和能取分别，通过确定本性的方式断除。若确定外显现的本性，则所取分别念止息；若确定内觉性的本性，则能取分别念止息；若确定不二之义，则远离一切二法。远离之后，也远离执着于不二的心，彻底达到离心的状态。如同兵器轮盘与任何物体相遇都能切断一样，断除增益的智慧若断除增益、确定本性，则一切分别念自然解脱，法界与智慧安住为不二。因此，教示此轮盘般的教言。
能断一切分别念的轮盘般教言有四义：不了知显现为心不可能，若不认识它，则不能止息对显现的真实执着。若不止息此执着，则生起贪等烦恼，积累业而流转轮回，体验轮回的种种苦乐。如龙树所说："只要有蕴执，就会有我执，有我执则有业，从业而有生。"因此，为断除生，需断除业；为断除业，需断除烦恼；为断除烦恼，需断除对显现的真实执着；为断除真实执着，需了知显现的实相，需领悟本性。那么，显现的实相是什么？此显现是心的迷乱显现，如同昨晚睡眠中的梦境无异。如萨拉哈所说："这些显现是心的迷乱。"《华严经》也说："善男子，此三界唯是心。"本性则是显现与空性不二安住。如此了知领悟后，对显现无真实执着；无此执着则无烦恼；无烦恼则无业；无业则不可能受生。如《道歌》中说："众生因业计为男女，若解脱业，心即解脱。"
不了知心为法性不可能，若不认识它，则烦恼自然流出，积业流转轮回。如《宝鬘论》所言："若不完全了知此法，将随我执而行，从此产生善不善业，从业产生善恶生。"因此，需了知心为法性，为此需了知心的实相，需领悟本性。那么，心的实相是什么？心无任何实体相可成立，它是光明法身自性，如同无云虚空。萨拉哈也说："心之坛城光明，何为光明？空性之形容词。"


 །ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་ལུགས་ནི་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་གོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག །དེ་ལྟར་དག་ན་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པས་སྐྱེ་བ་དག་པའོ། །ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ངོ་མི་ཤེས་པའི་ཁ་མེད། དེ་ངོ་མ་ཤེས་ན་གཟུང་འཛིན་བློའི་དྲི་མ་བག་ལ་ཉལ་མི་འདག །དེ་མ་དག་ན་གོལ་སྒྲིབ་ཀྱི་གཡང་ལ་ལྷུང་བའི་ཉེན་ཡོད། དེས་ན་བློའི་དྲི་མ་འདག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་དེའི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་དགོས། གནས་ལུགས་གོ་དགོས། འོ་ན་ཡིན་ལུགས་ཅི་ཡིན་ན། ཆོས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མུ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་བསམ་དུ་ཡང་མེད་ལ། བརྗོད་པ་སྒྲའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་དེ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས་ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
1-5-31b
དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བློ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་ན། གཟུང་འཛིན་བློའི་དྲི་མ་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། གོལ་སྒྲིབ་ཀྱི་གཡང་ལ་ལྷུང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་ངོ་མི་ཤེས་པའི་ཁ་མེད། དེ་མ་ཤེས་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདུད་འཇུག་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲལ་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་། དེའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་འདུག་ན་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གོ་ན་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདུད་འཇུག་མི་སྲིད་ཅིང་། རེ་དོགས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་།། །།
༄། །ངེས་པ་དོན་གྱི་གདམ་ངག་གི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཅིག
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། འོ་སྐོལ་ད་རེས་ངེས་པ་དོན་གྱི་གདམ་ངག་གི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཅིག་སྟོན། འོ་སྐོལ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པ་ལ། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་ན། འབྲེལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ཡོད། འབྲེལ་བ་ཡོད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་དམ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་དམ། བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། རྒྱུ་ས་བོན་དྲུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ། བསྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་བུ་ནི་མེད། ཡོད་ན་སེམས་ཅན་རྒྱུ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད། ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཚའོ་དང་ཞང་པོའམ། ཕོ་བོ་དང་ནུའོ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད། ཡོད་ན་ཆོས་སྐུ་བློ་ཡུལ་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད། འོ་ན་འབྲེལ་བ་གང་ཡོད་ན། བདག་ཉིད་ཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད།
1-5-32a
བདག་ཉིད་གར་གཅིག་ན་སེམས་སུ་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ། བློ་ལས་འདས་པ་ཅིག་ཡིན་པས་ན་བདག་ཉིད་སེམས་སུ་ཅིག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
如是所说。本性安住为明空不二。如是了知领悟，烦恼不必断而自净，如是净化则不受生，是为净除生。
不了知法性不可言说不可能，若不认识它，则能取所取心的潜在垢染不会净除。若不净除，则有堕入迷失障碍深渊的危险。因此，为净除心的垢染，需要了知法性的实相，需要领悟本性。那么，实相是什么？通过有、无等四边观察法性，不能被心所思，不能用言词表达，远离一切戏论边际。如经中所说："深寂离戏光明无为"，又说："言思皆绝般若波罗蜜。"
如是了悟不可思议、不可言说、超越心的大手印义，能取所取心的一切潜在垢染自然净化，不可能堕入迷失障碍的深渊。不可言说即是法身，不了知这一点不可能，若不了知，则意欲魔入侵。因为不可言说之义即是法身，应在一切时与不可言说之义不相分离而修持。如是修持，一切时不离不可言说之义，不动摇于其境界，即获得法身果位。如是了解，则意欲魔不可能入侵，希惧之心不可能生起。
依靠了义教言的要点成就正等正觉佛果的方法
南无古鲁。尊贵上师说道：现在我们依靠了义教言的要点教示成就正等正觉佛果的方法。我们在众生相续中成就正等正觉佛果，众生与佛陀二者有无关联？非无关联而有关联。若有关联，是否有因果关联？是否有相互观待法的关联？是否有自性一致的关联？如种子直杆依靠而生青色嫩芽那样的能生因果关联是没有的。若有此关联，则如众生因是迷乱自性，佛陀也应有迷乱，有此过失。相互观待法的关联，如伯父与侄子或兄与妹那样的关联也没有。若有，则法身应成为心的对境，有此过失。那么有何关联？有自性一致的关联。
一致于何自性？一致于心。佛陀的自性是不可思议、不可言说的，众生心的自性也是不可思议、不可言说、超越心的，因此自性一致于心。


 །དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཅིག་པ་ཅིག་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་རང་མི་དགོས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་མ་གོ་མ་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་ཏེ་འཁོར་བར་འཁྱམས་ནས། གཉིས་སྣང་དང་གཉིས་འཛིན་གྱིས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་འདག་པར་འདོད་པས་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཅིག་པ་སྟེ་རྟོགས་དགོས། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་དགོས། བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་མཚན་བཅས་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་ལ་ཉམས་དང་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡིན་ལུགས་གཏན་ལ་ཕེབས་དགོས་པས། ཡིན་ལུགས་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དེ་ཡང་ཡིན་ལུགས་ཤེས་པ་ནི་མཚན་བཅས་ཀྱི་བསྒོམ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་སམ་གནས་ལུགས་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བྱེད་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་མཛེས་པ་དང་མི་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་ཕེབས་ལ། མེ་ལོང་མེད་ན་རང་གིས་བྱད་བཞིན་མི་མཐོང་ཞིང་མི་རྟོགས། དེ་བཞིན་དུ་གདམས་པ་འདི་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་སམ་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འཕེབས་ལ། མ་ཐོས་ན་མི་ཕེབས་པར་འདུག་པས། དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། ཡིན་ལུགས་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་བྱས་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་གཉིས། མཚན་མ་
1-5-32b
དང་བཅས་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པས་རྒྱས་མི་ཐེབས་པའམ། བསྐྱེད་རིམ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་དང་། རྩ་དང་རླུང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྒྱས་མ་ཐེབས་པ་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་བློ་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྒོམ་ཡིན་པས་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་འཁོར་བ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བསྒོམ་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་འདུས་མ་བྱས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཚན་བཅས་ནི་སྤང་བྱ། མཚན་མ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ། །བླ་མའི་བྱིན་བརླབས་དང་ཉམས་མྱོང་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡལ་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན། ཐབས་ཟབ་མོའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་གསུམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་། ས་མ་ཏི་བཟང་པོ་བྱུང་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་མ་ཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ངོས་མ་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱ་བས་གཡེང་པའམ་བླ་མ་དང་བྲལ་ཏེ་མོས་གུས་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཉམས་མྱོང་ངམ་ས་མ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྟོང་ཉིད་དང་ནི་བྲལ་བའི་སེམས། །འགགས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདུས་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམ་འཇུག་བཞིན་ཞེས་སོ། །གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་གཉིས། དྲན་སྣང་གི་གནས་ལུགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ནང་དྲན་པའི་གནས་ལུགས་དང་། ཕྱི་སྣང་བའི་གནས་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི་དྲན་པ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཅིང་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་བློས་བཅོས་སུ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དྲན་པ་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པས། ང་དྲན་རིག་གི་རྟོག་པ་འགགས་པ་
1-5-33a
དང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་བློས་བཅས་བཅོས་བྱར་མེད་དོ། །ཕྱི་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་དང་། སྣང་བ་འགགས་པ་དང་སྟོང་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་བློས་བཅོས་སུ་མེད་དོ།

 །དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཅིག་པ་ཅིག་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་རང་མི་དགོས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་མ་གོ་མ་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་ཏེ་འཁོར་བར་འཁྱམས་ནས། གཉིས་སྣང་དང་གཉིས་འཛིན་གྱིས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་འདག་པར་འདོད་པས་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཅིག་པ་སྟེ་རྟོགས་དགོས། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་དགོས། བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་མཚན་བཅས་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་ལ་ཉམས་དང་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡིན་ལུགས་གཏན་ལ་ཕེབས་དགོས་པས། ཡིན་ལུགས་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དེ་ཡང་ཡིན་ལུགས་ཤེས་པ་ནི་མཚན་བཅས་ཀྱི་བསྒོམ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་སམ་གནས་ལུགས་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བྱེད་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་མཛེས་པ་དང་མི་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་ཕེབས་ལ། མེ་ལོང་མེད་ན་རང་གིས་བྱད་བཞིན་མི་མཐོང་ཞིང་མི་རྟོགས། དེ་བཞིན་དུ་གདམས་པ་འདི་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་སམ་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འཕེབས་ལ། མ་ཐོས་ན་མི་ཕེབས་པར་འདུག་པས། དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། ཡིན་ལུགས་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་བྱས་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་གཉིས། མཚན་མ་
1-5-32b
དང་བཅས་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པས་རྒྱས་མི་ཐེབས་པའམ། བསྐྱེད་རིམ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་དང་། རྩ་དང་རླུང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྒྱས་མ་ཐེབས་པ་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་བློ་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྒོམ་ཡིན་པས་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་འཁོར་བ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བསྒོམ་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་འདུས་མ་བྱས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཚན་བཅས་ནི་སྤང་བྱ། མཚན་མ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ། །བླ་མའི་བྱིན་བརླབས་དང་ཉམས་མྱོང་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡལ་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན། ཐབས་ཟབ་མོའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་གསུམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་། ས་མ་ཏི་བཟང་པོ་བྱུང་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་མ་ཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ངོས་མ་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱ་བས་གཡེང་པའམ་བླ་མ་དང་བྲལ་ཏེ་མོས་གུས་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཉམས་མྱོང་ངམ་ས་མ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྟོང་ཉིད་དང་ནི་བྲལ་བའི་སེམས། །འགགས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདུས་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམ་འཇུག་བཞིན་ཞེས་སོ། །གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་གཉིས། དྲན་སྣང་གི་གནས་ལུགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ནང་དྲན་པའི་གནས་ལུགས་དང་། ཕྱི་སྣང་བའི་གནས་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི་དྲན་པ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཅིང་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་བློས་བཅོས་སུ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དྲན་པ་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པས། ང་དྲན་རིག་གི་རྟོག་པ་འགགས་པ་
1-5-33a
དང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་བློས་བཅས་བཅོས་བྱར་མེད་དོ། །ཕྱི་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་དང་། སྣང་བ་འགགས་པ་དང་སྟོང་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་བློས་བཅོས་སུ་མེད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是藏文文本的中文直译：
如此，如果自己是唯一的，那么是否不需要佛陀呢？虽然确实如此，但由于不知道、不了解、不明白，所以迷惑而在轮回中游荡，产生了种种二元显现和二元执著的分别念。如果想要净化迷惑的分别念，就需要认识到无二性和自己的唯一性。为了认识这一点，需要确定实相的含义并进行修行。修行又有有相修行和无相修行，对于修行中的体验和证悟等存在方式需要确定，因此展示如镜子般清晰呈现存在方式的口诀。了解存在方式就像镜子一样，清晰地显示所有有相修行等一切修行的存在方式或实相。例如，依靠镜子可以确定自己的面容是美丽还是不美丽等一切，没有镜子则看不见也不了解自己的面容。同样，依靠听闻这些教言，可以确定一切修行的存在方式或实相，如果没有听闻则无法确定。因此，展示这如镜子般确定并清晰呈现存在方式的口诀。
如镜子般清晰呈现存在方式的口诀有四个要点。"一切有相造作之门都是会毁灭的。"这是指一般修行分为两种：有相意义的修行和无相意义的修行。第一种是：修行慈悲菩提心时，若不以三轮不执著来印持，或修行生起次第，以及修行脉和气等一切，若未以无生印持，这些都是有相的、以意识为对象的修行，因此是会毁灭的。因为是有为之因，所以结果是产生有为轮回的因。第二种是：修行无相深奥的空性法义，这是获得无为、不住涅槃果位的因。因此，有相是应当舍弃的，无相是应当修持的。
"一切从上师加持和体验中生起的法都会消逝。"指通过深奥方便的要点所产生的乐、明、无念三种体验，即使有很好的三摩地，但若未断除增益、未认识法性的意义，当被事务干扰或与上师分离导致信心增减变化时，这些体验或三摩地就会消逝。如《入行论》所说："离开空性的心，虽然已停止，但会再次生起，如同无想定一样。"
实相的意义有两种：念与显的实相和法界的实相。第一种又分两个：内在念的实相和外在显现的实相。第一个是念与空二者无二。第二个是显现与空二者无二。第二个总义是法界离一切戏论边际，通过断除增益确定实相的意义，这是不能被心意改造的。由于确定念为不二，所以不能通过我的念头意识停止或修行无分别等心意造作来改造它。由于确定外显与空为不二，所以不能通过停止显现或修空性等对治心意来改造它。


 །དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་མ་ལས། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་སེམས་སྣང་ལ། །རང་བཞིན་ཤེས་པ་བཅོས་སུ་མེད། །མི་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་འཆོས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །བཅས་བཅོས་བྱེད་ན་དྲན་སྣང་གིས་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་བློ་ལས་འདས་པ་ཅིག་ཏུ་གཏན་ལ་ཕེབས་ན། བློ་འདས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་ལ་སོགས་པའི་བློས་བཅོས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོན་མ་ལས། རང་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་འདས་ཤེས་ནས་ནི། །སྒྲོ་འདོགས་བྱིས་པའི་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་ན། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡོངས་ཀྱིས་བཅོས་མི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བཅས་བཅོས་བྱས་ན་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངང་དེ་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་མ་བཅོས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་མ་གཡོས་ཤིང་། དེའི་རང་བཞིན་དང་མི་འབྲལ་བ་དེ་ཀ་ལ། མ་རིག་པའི་གཉིད་སད་པ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ན་སྣང་བ་སེམས་སུ་ཤེས་པས་སེམས་མིན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་མྱོང་བར་གོ། སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་གོ་བས་དུག་ལྔ་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པ་དེ་ཀ་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཤེས་ཀྱང་བྱ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོན་མ་ལས། རྨི་ལམ་སད་ནས་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་བཞིན། །སྒྲིབ་སྤངས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བཅེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཤེས་པས་སོ། །མི་ལའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། སེམས་མ་བཅོས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཅེས་སོ།། །།
1-5-33b
༄། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས། ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་པ་དང་། དེའང་དོན་རྒྱུད་ལ་བཀལ་བའི་ཕྱིར། སྙན་བརྒྱུད་གདམས་ངག་གི་དོན་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་ནི། དེ་ཤེས་བྱ་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་ཤོར། དེ་ལ་འགྱངས་པས་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་བཀལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་མ་ཤེས། དེ་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་བར་འདུག་པས་དང་པོ་མི་སྟོན། གཉིས་པ། རྒྱུད་ལ་བཀལ་བའི་ཕྱིར་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམ་ངག་གི་དོན་བསྟན་པ། དེ་ལ་གཉིས། དྲང་དོན་གྱི་གདམ་ངག་ལམ་རིམ་གྱིས་པ་དང་། ངེས་པ་དོན་གྱི་གདམ་ངག་ལམ་ཅིག་ཅར་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དེ་མི་སྟོན། གཉིས་པ་འཆད་པས། དེ་ལ་བཞི། ཤེས་བྱ་བསྟན་ལ་འབེབས་པ་ལ་ལྟ་བའི་གདམ་ངག་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བསྒོམ་པའི་གདམ་ངག་དེ་ཉིད་ཡུལ་དང་བསྲེ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་གདམ་ངག །དེ་ལ་དོན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་འབྲས་བུའི་གདམ་ངག་གོ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་བསྒོམ་པ། སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཤད་ཀྱང་། དོན་ཅིག་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དཔེར་ན་གངས་ཀྱི་ཐིགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གངས་ཀྱི་ཐིགས་པ་དེ་དང་པོ་གར་བྱུང་བ་དེའི་ཤུལ་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་འབབ་པ་ལྟར། ངེས་པ་དོན་གྱི་གདམ་ངག་གོ། ཉམ་སུ་ལེན་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བསྒོམ་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དང་པོ་ལྟ་བས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་སུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཅིག་ཏུ་གཏན་ལ་ཕེབས་ཙ་ན། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ངང་དུ་རང་གྲོལ་ཞིང་རང་དག་པས། བསྒོམ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལོགས་ནས་མ་རྙེད་པས། དེ་ཙ་ན་མ་བསྒོམས་པ་ཆེན་པོ་རང་འབྱུང་། དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བསྒོམ་
1-5-34a
མཐར་ཕྱིན་ཙ་ན། ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་སྤྱོད་ཅིང་སྤོང་ལེན་མེད་པ་ཅིག་འབྱུང་། དེ་ལྟར་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ན་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
如此，《灯论》中也说："如同蜃景般的心显现，自性觉知不可改造。不了解者如同想要改变蜃景一般。"若进行造作修改，则是未领悟念与显的实相。若确定法界实相是不可思议的、不可言说的、超越心识的意义，则对这超越心识的意义，不能用有无、是非等心识来改造。如《灯论》中说："知晓不离自性本然后，不随随增益的愚者，则自性本身不需要任何改造。"因此，若进行造作修改，则是未领悟法界实相。
如是，于离一切戏论边际的状态中，不加改造的觉知即是法身。在那状态中不动摇，且不离其自性，这就称为从无明的睡眠中觉醒。在那里，由于了知显现即是心，所以明白从未有过非心的事物。由于了悟心即法性，五毒不必断除而本自清净，这就是所谓的断除障碍，也称为获得菩提。如《灯论》中说："如同从梦中醒来离开形体一样，断障获得菩提是佛所说的。"由于了知。密勒日巴尊者也说："心不加改造即是法身。"
佛陀所说的一切法，归纳起来有两种。
顶礼上师。尊贵的上师说道：一般而言，正等正觉佛陀所说的一切法归纳起来有两种：为了断除对所知的增益而讲解的经续，以及为了将其义理应用于心相续而解说的耳传教言。这两种中，第一种只停留在所知一般性的层面上，由于专注于此，不知如何将其应用于心相续并实修，因此不能对治烦恼和分别念，所以不讲授第一种。第二种，为了应用于心相续而讲授耳传教言的内容，分为两类：渐次道的不了义教言和顿悟道的了义教言，其中不讲授第一类，而解说第二类。
这包括四个方面：建立所知的见地教言，修持它的修行教言，将它与境界结合的行为教言，以及在此基础上成为一体的果位教言。虽然这样分为见、修、行、果来解说，但实际不离一体，就像冰川的水滴一样，冰川的水滴最初从哪里流出，后面的水滴也都顺着那个路径流下，这就是了义教言。
作为修持基础的人，即大修行者们，最初在以见解确定时，当他们确定一切法的深奥空性是离一切戏论边际之后，一切显现、轮回涅槃的诸法，在那种状态中自解脱、自清净，因此未另外寻得需要修的东西，那时自然生起无需修持的大状态。当这种见修达到究竟时，无论身语做什么行为，都在那种状态中行持，没有取舍，这样在一切时间和情况中不离那种状态，果位就会现前。


 །དེས་ན་གངས་ཀྱི་ཐིགས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་སྟོན། དོན་གཅིག་ལས་མི་འདའ་བ་གངས་ཀྱི་ཐིག་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་དེ། ཅེས་པ་ནི། དཀར་དམར་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ་རང་སེམས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན། འོ་ན་སེམས་རང་བདེན་པའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་བམ་སྙམ་ན། སེམས་ཀྱང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ་ཡོད་མ་མྱོང་། འོ་ན་མེད་པར་སོང་ངམ་སྙམ་ན། ཡོད་མ་མྱོང་བ་ལ་མེད་པར་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་དེ། དཔེར་ན་མོ་ཤམ་ལ་བུ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བས་ཐ་མ་འཆི་རྒྱུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་མེད་གང་ལ་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་། དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟོང་པའང་མེད། །ཆོས་ཅན་མེད་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། དོ་ཧ་ལས། དངོས་པོར་སྐྱེ་བ་མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་བ། །དངོས་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་ཞིག་སྐྱེ། །ཞེས་པའོ། །མཐའ་དང་བྲལ་བ། ཅེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་གྲུབ་པས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་ཙ་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མེད་པ་ཡང་མ་གྲུབ། དེ་མ་གྲུབ་ཙ་ན་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་ལྟ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གོ་ཙ་ན་འདིས་ལྟར་དུ་བསྒོམ་བྱ་ཡིས། དམིགས་གཏད་དང་ཅས་པའི་བསྒོམ་པས་ཐར་པ་ལ་བསྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས་གང་ལ་དམིགས་ཀྱང་དམིགས་པ་དེ་ཡིས་ཐར་པ་སྒྲིབ་ཅེས་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་
1-5-34b
མེད་དེ་དམིགས་གཏད་མེད་པ། ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་ཕྱི་རོལ་ན་བདེན་པའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་མེད། རང་གི་སེམས་སུ་ཤེས་ལ་སེམས་ལ་བལྟས་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་གྲུབ་མ་མྱོང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དུ་ངོས་ཟིན་པའོ། །དེ་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན། ཆུ་ཐིག་པ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོན་མ་ལས། དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡང་། །སྣང་བ་ཉིད་ན་མཚན་མེད་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གོ་ཙ་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དང་འབྲལ་མ་མྱོང་སྟེ། བསྒོམ་པ་དང་མི་བསྒོམ་པ་གཉིས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་མ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རོ་གཅིག་ཕྱིར། །བསྒོམ་པར་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་གཉིས་སུ་མེད། །སེམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་ཡིན་ཞེས་ན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་གཞན་དུ་བསྒོམ་མི་དགོས། །ཤེས་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། ཀྱེ་མ་རང་བཞིན་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་དུ་ཡོད་དམ་ཟེར། །གལ་ཏེ་བསྒོམ་པར་བྱ་དང་བསྒོམ་བྱེད་གཉིས་རྟོགས་ན། །གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྤངས་ཏེ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡིས་རང་གིས་རང་ལ་སྡིག་པ་བྱས། །ཤེས་གསུངས་སོ། །སྤྱོད་པ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བླང་དོར་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྲུལ་འཁོར་ལས་ཀྱང་། ནམ་ཡང་སྤོང་ལེན་བྱ་མི་རིགས། །ཤེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་མི་ལེན་མི་སྤོང་སྙམ་པ་རྒྱལ་པོའི་ངང་། ཞེས་པ་ནི་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་སྟོང་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་སྟོང་པར་འདུག་པས་ན། བདེ་སྡུག་གཉིས་མེད་སྐྱོན་ཡོན་གཉིས་མེད། རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་། རྨི་ལམ་དག་གི་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །ཞེས་པས་རིག་ན་རང་བཞིན་ཡོངས་ཀྱིས་མཉམ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་
1-5-35a
ཀྱང་། ཐ་མི་དད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཕྱོགས་ཅིག་པུ། །རང་བཞིན་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
因此，展示这如冰川水滴般的教言。不离一体如冰川水滴般的教言有四个要点。"见地中无有所是"，意思是：一切显现为各种红白色彩的现象，从未在外界存在过，而是自心迷乱的显现。那么，是否心本身成立为实有的法呢？心也未曾实有地成立，从未存在过。那么，是否变成了无呢？从未存在的东西也没有变成无的可能，就像石女从未生育过孩子，所以也没有孩子可以死亡一样。如经中所说："若实体完全不成立，则无实体依何而存在？"《灯论》中也说："因无实体故无空性实体，因无所依故法性亦非有。"《道歌》中说："诸法生起如虚空般寂静，既已舍离实体，又有何生起？"
"离诸边际"，意思是：由于有未成立，所以离常见边际；由于有未成立，所依赖的无也未成立；由于无未成立，所以离断见边际。如经中所说："所谓有是常见，所谓无是断见，因此，智者不应住于有无。"当这样了解时，以这样的方式修持，带有对境执著的修行会障碍解脱，如经中所说："无论缘何，彼所缘会障碍解脱。"
"修行中无所不是，无有所缘执著"，意思是：当显现为各种蕴、界、处、轮涅等各种现象之时，外界并不存在成立为实法的东西。了知它们为自己的心，当观察心时，也从未成立为实体或相，这就是认识法性。就像当海市蜃楼显现为水的时候，一滴水也不曾存在，其实是虚空的自性一样。如《灯论》中说："如是诸法显现各种相，于显现中无相如虚空。"当这样了解时，无论如何行持，都从未离开法性的状态，修行与不修行无二无别。如《灯论》中说："一切诸法本来一味故，所修与能修二者无二别。心本来即是法性故，法界本身不必另外修习。"《道歌》中也说："哎呀！离自性者，那能有所修吗？若执著能修所修二者，则以二取之心舍弃菩提心，此人自作自己之罪业。"
"行为中无二，无取舍"，如《幻轮经》中也说："任何时候都不应当取舍。"以及"不取不舍即王者之境界"，意思是：乐的本性也是空，苦的本性也是空，因此乐苦无二，过失功德无二，分别与无分别无二。如《灯论》中也说："梦中之乐与苦，了知则自性完全平等。"《道歌》中也说："无别智慧唯一方向，安住自性之心遍及自身。"


 །དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་དུ་གོ་ཞིང་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་ཙ་ན། སྤྱོད་པ་ལ་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་ཏུ་གོ་བས། རེ་དོགས་མེད་པའོ་ཞེས་པས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་འཁོར་བར་སྣང་སྟེ། དོན་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་དེ་རོ་གཅིག་པས། ད་འཁོར་བར་ལྷུང་གིས་དོགས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཏུ་རེ་བའི་རེ་དོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདི་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ། །མྱ་ངན་འདས་ཤེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། བྱམས་པས་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། གང་ཟག་མྱ་ངན་འདས་དང་འཁོར་བ་རོ་གཅིག་པས། །དེ་འདྲའི་བློ་ལྡན་དེ་འདིར་ཀུན་འགྲོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཅེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། འཁོར་བ་གང་ཡིན་མྱ་ངན་འདས་པ་གང་། །ཡིད་ཀྱི་དྲི་མ་དག་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་སོ།། །།
༄། །དུས་འདི་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་བཙལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ།
ན་མོ་གུ་རུ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པའི་ཞལ་ནས། འོ་སྐོལ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ། ཕྲད་པར་དཀའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཕྲད་པའི་དུས་འདི་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་བཙལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ལགས། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ལམ་དང་མ་ཕྲད་ཅིང་། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ཤིང་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་མ་ཤེས་ཤིང་། ལེགས་པར་གོ་བས་རྒྱུ་ལ་རྐྱེན། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་གཞི་མ་རིག་པ་ལས་ལས་གསུམ་བསགས་ཏེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ། མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ། མཐའ་མི་མངོན་ཅིང་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་། ད་དུང་དུ་ཡང་འཁོར་དགོས་པར་འདུག་པས་
1-5-35b
ད་འཁོར་བ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། །ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་གཉིས། དྲང་དོན་ཐབས་ལ་དམིགས་པའི་གདམ་ངག་དང་། ངེས་དོན་ཤེས་རབ་ལ་དམིགས་པའི་གདམ་ངག་གོ། དང་པོ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བར་མི་ནུས་པས་དེ་མི་སྟོན་ཐ་མ་དེ་འཆད། དེ་ལ་ཡང་གདམས་པ་གནད་དུ་ཐེབས་པ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། གནད་དུ་མ་ཐེབས་ན་འཁྲུལ་པ་འཇིག་ཏུ་མི་བཏུབ་པ་དཔེར་ན། རྭ་ལས་ཞོ་འཇོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
当这样了解无二并证悟无二时，于行为中了悟果为一味，即"无有希惧"，意思是轮回即是涅槃，涅槃即是轮回显现，实际上轮回与涅槃无二一味，因此远离一切害怕堕入轮回的恐惧和希求获得涅槃的期望。如经中所说："轮回与涅槃，此二无差别，证悟轮回法性，即称为涅槃智慧。"弥勒《庄严论》中也说："人以涅槃与轮回一味，如是智者此处当知为普行者。"《道歌》中也说："何为轮回何为涅槃？心垢净化后为俱生。"
此时寻求解脱和遍智之道的时机已到来。
顶礼上师。善知识说道：我等已获得难得的闲暇圆满珍贵人身，遇到难遇的珍贵佛法，此时已到寻求解脱和遍智之道的时机。以前未遇到道路，未断除因集谛的业和烦恼，不了解四谛的含义，通过善于理解，因上加缘，从贪爱和取，基础无明，积累了三种业，以非福业投生三恶趣，以福业投生欲界天人，以不动业投生色界和无色界，在无始轮回中流转，现在仍然需要继续流转，因此现在需要修持对治轮回的道路。
修持道路有两种：不了义方便为目标的教言和了义智慧为目标的教言。第一种无法从根本断除烦恼，所以不讲授，而是解说后者。在这方面，需要一种能切中要点的教言。如果不能切中要点，就无法摧毁迷惑，就像试图从牛角挤奶一样。
;


 །གནད་དུ་ཐེབས་ན་གྲོལ་བ་ལ་ཚེགས་མེད་པ་དཔེར་ན་ལོང་བའི་མིག་འབྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོ་ན་གནད་གང་ཡིན་ན་གཉིས་སུ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་ཡིན་པས། སྣང་བ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་དུས་སུ་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ། བརྗོད་པ་སྒྲ་དང་ཕྲད་པའི་དུས་སུ་གྲགས་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ། མྱོང་བ་རོ་ལ་དམིགས་པའི་དུས་སུ་མྱོང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ། ཚོར་བ་རེག་བྱ་ལ་དམིགས་པའི་དུས་སུ་བདེ་སྡུག་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་གྲོལ་བ་ལ་ཚེགས་མེད་དེ། དཔེར་ན་ལོང་བ་མིག་འབྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་མིག་ལོང་བ་ཞིག་ལ། སྨན་པ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་ཐུར་མ་ལེགས་པ་ཅིག་གིས་མིག་གི་བསྒྲིབས་གཡོགས་དེ་བསལ་བ་ཙམ་གྱིས་སྣང་བ་འདི་བཀྲ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། སྨན་པ་མཁས་པ་དང་འདྲ་བའི་བླ་མ་དམ་པ་ཅིག་གིས། ཐུར་མ་ལེགས་པོ་དང་འདྲ་བའི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་ཅིག་བཏབ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་དུ་ངོ་སྤྲད་པས་འཁྲུལ་པ་འཇིག་པ་ལ་ཚེགས་མེད་པས་ན། ལོང་བ་མིག་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། གདམ་པ་གནད་དུ་ཐེབས་པ་ལོང་བ་མིག་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། སྣང་བ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཉམས་སུ་བླངས་བའི་གདམ་ངག་དང་། ཞེས་པ་ནི།
1-5-36a
ས་རྡོ་རི་བྲག་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡིན་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དེ་རང་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་ཆུ་ཐིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ། ངོ་བོས་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱས་ལ། དེ་ཀའི་ངང་ལ་བཞག་ཀྱིན་བསྒོམ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་རྗེས་ལ་ཉམས་མྱོང་སྣང་བ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཉམས་མྱོང་སྣང་། ཞེན་པ་མེད་པའི་ཉམས་ཤར་བས། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་རྙེད་ན་དགའ། མ་རྙེད་ན་མི་དགའ་བ་གཉིས་པོ་དེ་ལས་གྲོལ་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུང་གདའོ། །བརྗོད་པ་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་གྲགས་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བྲག་ཆ་ལྟ་བུར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གདམ་ངག་དང་། ཞེས་པ་ནི། ངག་ཏུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། གྲགས་སྡོ་ཙ་ན་ངོ་བོས་སྟོང་སྟེ། གྲགས་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་བྲག་ཆ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་གྲགས་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། གཏམ་སྙན་པ་དང་མི་སྙན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་སྡང་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། གཅིག་པུར་འདུག་ན་སེམས་ལ་ལྟོས། །མང་པོར་འདུག་ན་སྒྲ་ལ་ཏོགས། །ཤེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སྒྲ་གྲགས་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པས། ཆགས་སྡང་མེད་པའི་ཉམས་ཤར་ཙ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས། གྲགས་ན་དགའ་མ་གྲགས་ན་མི་དགའ་བསྟོད་ན་དགའ། མ་བསྟོད་ན་མི་དགའ་བའི་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་ལས་གྲོལ་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན་
1-5-36b
གསུང་ངོ་། །མྱོང་བ་རོ་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་མྱོང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྨྱོན་པའི་ཁ་ཟས་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་གདམ་ངག་དང་། ཞེས་པ་ནི། ལྕེ་ཐོག་ཏུ་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་སུ་རོ་ཞིམ་པ་དང་། མི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རོ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་སུ། དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དུས་གསུམ་དུ་བརྟག་གོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
若能切中要点，则解脱无有困难，如同为盲人开启眼目。那么，什么是要点呢？确定无二并且实修就是要点。当专注于显现形色时，确定显空不二；当遇到言说声音时，确定声空不二；当体验味道时，确定味空不二；当感受触碰时，确定乐苦不二。这样修持则解脱无有困难，如同为盲人开启眼目。比如，一个盲人，由一位技艺高明的医生用良好的针具仅仅除去眼睛上的障膜，立刻就能清晰地看见，同样，由如同善巧医生般的殊胜上师，运用如同优良针具般的深奥教言，将一切外境指示为无二，摧毁迷惑就没有困难，因此，传授这如同为盲人开眼般的教言。
这切中要点、如同为盲人开眼般的教言有四个要点：显现色境的禅定，确定显空不二，并如海市蜃楼般修持的教言，意思是：地、石、山岩、草木、森林、男人、女人等各种现象，在显现的同时，显而无自性，体性为空，这空性体性又显现为各种自显。总之，显现与空性无二。如《心经》中说："色即是空，空即是色，色不异空，空不异色。"这就像海市蜃楼显现为水时，一滴水也不曾存在，本体为空一样。如此确定显空不二，安住在那个状态中修持。这样修持后，在后续体验中会生起对显现无执著的体验。由于生起无执著的体验，从世间八法中的得到欢喜、未得不欢喜这两种中解脱而去。
言说声境的禅定，确定声空不二，并如回声般修持的教言，意思是：一切语言言说之声，在发声时本体为空，声空不可分，就像回声一样。如此了知声音声空不二后，对一切好听与不好听的言论无有贪嗔地修持。如经中所说："独处时观察心，众处时观察声。"如此修持后，确定声空不二，生起无贪嗔的体验时，从世间八法中的得名欢喜、无名不欢喜、受赞欢喜、不赞不欢喜这四法中解脱而去。
体验味境的禅定，确定味空不二，如疯子食物般修持的教言，意思是：在舌头上体验味道时，各种美味和不美味等多种味道的体验时，了知它们无有自性，还应在三时中观察。


 འོ་ན་རོ་ལ་ཁ་བ་དང་། མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཞིམ་པ་དང་། མི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འདུག་པ་སྙམ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་དུ་བཟུང་ཞིང་། ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས། སྒྲ་མེད་དྲི་མེད་རོ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པས། དཔེར་ན་སྨྱོན་པའི་ཁ་ཟས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་རེག་བྱ་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་བདེ་སྡུག་གཉིས་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། རྨི་ལམ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་གདམ་ངག་དང་། ཞེས་པ་ནི། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་སུ། དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་མ་ལས། རྨི་ལམ་དག་གི་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག །སད་པར་གྱུར་ན་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ལྟར། །རྣམ་པར་རྟོག་དང་མི་རྟོག་གཉིས་ཀ་ཡང་། །ཤེས་པས་རིག་ན་རང་བཞིན་ཡོངས་ཀྱིས་མཉམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།
༄། །སྤྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས།
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས། འཁོར་བའི་ཉེས་སྐྱོན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བར་འདོད་ཅིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཐོབ་པར་འདོད་པས། ལམ་ཉམས་སུ་
1-5-37a
ལེན་དགོས་དེ་ལ་གཉིས། དྲང་དོན་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་། ངེས་དོན་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གང་ཉམས་སུ་ལེན་ཀྱང་། ཉམས་སུ་བླང་བའི་དུས་སུ་ཉམས་མྱོང་ངམ་རྟོག་པའི་དྲོད་རྟགས་མི་འཆར་མི་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་མ་ཤར་ན་ཉམས་སུ་མ་བླངས་པ་ཡིན། ཡང་ན་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན། ཡང་ན་སྐྱེས་ཀྱང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྤྱིར་དྲོད་རྟགས་ལ་གཉིས། དྲང་དོན་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་དྲོད་ཚད་ངོས་བཟུང་བ་དང་། ངེས་དོན་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་བའི་དྲོད་ཚད་ངོས་བཟུང་བའོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་དེ་མི་སྟོན། གཉིས་པ་ངེས་དོན་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཉམས་མྱོང་ངམ། དྲོད་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲོད་ཚད་ངོས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དཔེར་ན་ཞིང་པ་སོ་ནམས་མཁན་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཞིང་པ་སོ་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས། དང་པོ་རྨོས་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་དང་། དེ་ནས་འདེབས་པའི་དུས་ཚོད་དང་། ཐ་མ་བཙའ་བའི་དུས་ཚོད་རིག་དགོས། དེ་མ་ཤེས་ན་ལོ་ཐོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། ངེས་པ་དོན་གྱི་གདམ་ངག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས། དང་པོ་སྣང་བ་སེམས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ནས་སེམས་ཉིད་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དགོས། གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་དུས་སུ་སྣང་བ་སེམས་སུ་གཏན་ལ་ཕེབས་ན། དྲོད་རྟགས་འདི་འཆར་དགོས་པ་ཡིན། རྟགས་འདི་མ་བྱུང་ན་གཏན་ལ་ཕེབས་
1-5-37b
ཟེར་ཀྱང་མ་ཕེབས་པ་ཡིན། གཉིས་པ་སེམས་ཉིད་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་དུས་སུ་གཏན་ལ་ཕེབས་ན་རྟགས་འདི་ལྟ་བུ་འཆར་དགོས་པ་ཡིན། རྟགས་དེ་མ་བྱུང་ན་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ཟེར་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
那么，若想味道有冷、甜、酸、美味、不美味等各种差别，这一切都是由自己的分别念那样执取，并按照那样安立名言而显现的。若究竟观察推究，则无有自性成立。如《心经》中说："无声无味无香"。这样都是迷乱的分别念，所以如同疯子的食物一样。
感受触境的禅定，确定乐苦不二，如梦境般修持的教言，意思是：当体验各种乐苦感受时，应了知它们无有自性，就像梦中体验的乐苦无有自性一样。如《灯论》中说："如同梦中的乐与苦，醒来时自性平等，有分别与无分别二者，若以智慧了知则自性完全平等。"
一般而言，具有大乘种性的人应当修持道路。
尊贵的上师说道：一般而言，具有大乘种性的人，通过了知轮回过患而想要舍弃，通过了知涅槃功德而想要获得，因此需要修持道路。这分为两种：修持不了义方便之道和修持了义证悟实相智慧之道。无论修持了义还是不了义，在修持时不可能不生起体验或分别念的暖相。若未生起，则是未修持；或者虽修持但未在相续中生起；或者虽生起但未获得稳固。
一般而言，暖相有两种：辨识不了义方便道修持的暖度和辨识了义证悟实相智慧道修持的暖度。这两种中，不讲授第一种，而传授如同农夫耕种般的教言，通过体验或暖相来辨识了义证悟实相智慧道修持的暖度。就像农夫耕种的人们，需要知道首先耕种的时间，然后播种的时间，最后收获的时间。若不知道这些，就不会产生丰盛的庄稼，同样，为了获得圆满正等觉佛果，修持了义教言的人们，首先需要确定显现为心而修持，然后确定心性为空而修持。一般需要断除对所知的增益，确定无二之义而修持。
如此修持时，若确定显现为心，就必须生起这些暖相。若未生起这些相，即使说已确定，实际上未确定。第二，若在确定心性为空并修持时已经确定，必须生起这样的相。若未生起这些相，即使说已断增益，实际上未断。


 །གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་བའི་དུས་སུ། དྲོད་རྟགས་འདི་འཆར་དགོས་པ་ཡིན། རྟགས་དེ་མ་བྱུང་ན་གཏན་ལ་ཕེབས་ཟེར་ཀྱང་མ་ཕེབས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དྲོད་ཚད་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚེགས་མེད་པས་ན། དྲོད་ཚད་ཀྱི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་ལ་ཞིང་པ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་བཞི། ཕྱི་རོལ་དཀར་དམར་གྱི་སྣང་བ་སེམས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་པའི་ཆོས་སུ་ཕྱི་རོལ་ན་གྲུབ་པ་མེད་དེ་འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཞེས་པ་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས་ཀྱང་། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས། རྨོངས་པ་མདའ་བསྣུན་གྱིས་སྨྲས་ཙ་ན་ཞེས་པར་བྱོས། ཤེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། །སེམས་ལས་མ་རྟོགས་རྣམ་རྟོག་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱིན་བསྒོམས་པས་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་རུང་། སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤར་བ་སྣང་བ་ལ་ཞེན་པ་རང་གྲོལ་དུ་སོང་བ་གཉིས་དུས་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བའི་དུས་སུ། སྨིག་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པས་ཆུ་ཐིགས་པ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་མ་མྱོང་བར་ཤེས་པ་དང་། ཆུར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་ཞེན་པ་མེད་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ལ་ཞེན་པ་མ་
1-5-38a
འགགས་ཤིང་སྒྱུ་མར་མ་ཤེས་ན། སྣང་བ་སེམས་སུ་གཏན་ལ་ཕེབས་ཟེར་ཀྱང་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པ་ཡིན། ཡང་ན་གཏན་ལ་ཕེབས་ཀྱང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལུང་རིག་གི་སྒོ་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱིན་བསྒོམས་གསུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ན་བདེན་པའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། རང་གིས་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་པ་ཁ་ནང་དུ་ལོག་ལ་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་། བལྟས་པས་སེམས་ལ་དངོས་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བློ་བུར་བ། །ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བཟུང་བྱ་སྟེ། །ཞེས་པ་དང་། གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཉིད། །བལྟས་ཤིང་བལྟས་ཤིང་མཐོང་བ་འགགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་མི་དམིགས་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་དང་། །གཏི་མུག་འདི་ལ་ནམ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲའོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་གང་ཤེས་དེ་ནི་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱང་ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་ལ། །བསྒོམ་པ་པོ་དག་གང་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཅིག་འོང་སྟེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དང་། ཆགས་སྡང་གི་གནོད་པ་ཞི་བ་དུས་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཐག་པ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་ཤིང་ཐག་པར་མཐོང་བ་དང་། སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་ཡང་མེད་ལ། སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པ་དུས་མཉམ་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
当确定无二之义并修持时，必须生起这些暖相。若未生起这些相，即使说已确定，实际上未确定。应了知暖度后再修持。因为获得圆满正等觉佛果没有困难，所以传授这暖度的教言。
这如同农夫般把握修证暖度的教言有四点：首先，了知外在红白显现为心，所有各种显现都不是在外界成立为实法，而是迷乱显现。如《八千颂般若经》中说："这显现是心的迷乱。"《华严经》中也说："善男子，这三界唯是心。"《道歌》中也说："轮回的自性即是心的本体，愚痴被箭伤者如是说。"《灯论》中也说："诸法是心的迷乱，离心不了解则无分别。"
如此通过经教和理证确定后修持，就会同时生起这显现是心的迷乱，显现如幻，以及对显现的执著自解脱这两种体验。就像在海市蜃楼显现为水时，了知是海市蜃楼就会明白从未有过一滴水，同时没有执水的分别念，这两者同时生起。若对显现的执著未停止且不了知为幻化，即使说已确定显现为心，实际上未确定，或者虽已确定但未获得稳固，所以应如前所述，通过经教和理证反复确定而修持。
如此，了知所有这些显现在外界不成立为实法，而是自己心的迷乱，然后回观内心，观察心时，心不以实体或相状任何方式成立，如同虚空中心。如经续中所说："心的自性明光，烦恼是暂时的。"《道歌》中也说："应持心如虚空。"又说："本初清净如虚空自性，观察观察则见止息。"还说："贪欲不可得，如是嗔恨与愚痴，于此皆不可得，一切诸法如虚空，如是知者即成佛。"《灯论》中也说："心本无生，能修者何所有？"
如此通过经教和理证确定并修持，就会确定心性为空并断除增益，这样心的法性确定为空并断除增益，以及贪嗔的危害平息这两者会同时生起。就像在绳子上错误地看到蛇时，认识到是绳子并看到绳子，既不再显现为蛇，也不再执著为蛇，这两者同时发生一样。


 །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རང་
1-5-38b
གྲོལ་དུ་མ་སོང་ན། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ཆོས་སྐུར་གཏན་ལ་ཕེབས་ཟེར་ཡང་མ་ཕེབས་པ་ཡིན། ཡང་ན་ཕེབས་ཀྱང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལུང་དང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱིན་བསྒོམ་གསུང་ངོ་། །ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྡུ་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་པས་རྟགས་ཤིང་དཔྱད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དང་། འཁོར་འདས་དང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་དུ་ངོས་ཟིན་ནས། གནས་ལུགས་མ་བཅོས་པའི་ངང་ལ་ལྷུན་གྱིས་རང་སར་གནས་པ་གཉིས་དུས་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱ་རོག་གཟིངས་ལ་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། བློ་དང་ལྡན་པས་གཉིས་པོ་མེད་རིག་ནས། །དེ་མི་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་། བརྗོད་པའི་གཙོ་བོ་སེམས་དེ་ཉིད། །མ་སྐྱེས་དངོས་གཞི་ཡོད་མིན་ན། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་ཡིན། །ཐ་སྙད་གང་དང་གང་གིས་འཇུག །ཅེས་པ་དང་། ས་ར་ཧས་ཀྱང་། ཐ་མི་དད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཕྱོགས་གཅིག་པུ། །རང་བཞིན་ཁྱབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་སུ་མི་བཏུབ་པར་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་ན་ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ཟེར་ཡང་མ་ཆོད་པ་ཡིན། ཡང་ན་ཆོད་ཀྱང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། ལུང་དང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ཅིང་བསྒོམ་གསུང་། གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་དང་། སྤྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མེད། སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་སུ་མེད། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད། སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ། བསྒོམ་པ་དང་མི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་ཅིང་དབྱེར་
1-5-39a
མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །འདི་གཉིས་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ། །མྱ་ངན་འདས་ཤེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། ལས་རྣམས་གང་ལ་དགེ་དང་སྡིག་པ་གཉིས་རྟོག་པ། །གང་ཞིག་རྩོལ་བ་དེ་ནི་དགེ་དང་སྡིག་པའི་སྦྱོར་བར་བཤད། །གང་གིས་སྤྱད་པ་དེ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་བཅིངས་པའོ། །ཅེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་། གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་དང་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ལ་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྟ་གླང་གི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་དུས་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱིས་གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་མ་དག་པར་འདུག་ན། ནང་དུ་གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཟེར་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
如此若烦恼未成为自解脱，即使说已确定心性光明为法身，实际上未确定，或者虽已确定但未获得稳固，所以如前所述，应通过经教和理证反复确定而修持。
所有所知法归纳起来无不包含在轮回和涅槃两者之中，对轮回涅槃一切法以智慧考察思维而断除增益，以及认识轮回涅槃与乐苦等一切显现与声音之法的法性为无生，在不造作的实相状态中任运自然安住，这两者会同时生起，就像乌鸦落在船上一样。如《庄严论》中也说："智者了知二者无别，不具彼者住于法界。"《灯论》中也说："言说之主即是心，无生实体不存在，有修无修皆是它，任何名言皆可入。"萨拉哈也说："无别智慧唯一方向，自性遍及之心遍及自身。"
如此修持，若因昏沉掉举过患而无法安住于实相状态，即使说已断除所知的增益，实际上未断除，或者虽已断除但未获得稳固，所以应通过经教和理证反复断除增益并修持。
了解无二之义，一般而言，轮回与涅槃无二，过失与功德无二，显现与空性无二，所断与对治，修与不修等一切在无生法性状态中一味无别。如龙树也说："轮回与涅槃，此二无差别，证悟轮回法性，即称为涅槃智慧。"《道歌》中也说："对于行为认为有善恶二者，若有勤作，说为善恶之加行，若有行持，即是自身束缚自己。"
如此应通过经教和理证反复确定并修持。与二现分别念同时消失，就像对幻化的马牛了知是幻化，以及脱离马牛的执着这两者同时生起一样。若外在的二现分别念未清净，即使说已了解内在的无二之义，实际上未了解。


 །ཡང་ན་རྟོགས་ཀྱང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། ལུང་དང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱིན་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་།། །།
༄། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཅིག
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། འོ་སྐོལ་ད་ལྟ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལྷ་དང་མིའི་སྟེགས་ལ་འཛེགས་ནས་ངེས་པར་ལེགས་པ་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་འདོད་པས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒོར་ཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ལ། ད་རེས་ཉན་རང་གི་ཐེག་པའི་སྒོར་ཞུགས་ནས། ཉན་རང་གི་བློ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ད་ལྟ་བསྒོམ་བློའི་རྟེན་དང་མ་བྲལ་ཞིང་། སྤྱོད་པས་གཞན་དོན་གྱི་འཕྲིན་ལས་མི་འགྲུབ་པར་འདུག་པས་ད་རེས་དེ་ནི་མི་སྟོན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཅིག་སྟོན། དེ་ལ་དོན་བཞི། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་གཉིས་
1-5-39b
ཡང་བསྡུ་ན་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་སུ་འདུས། དེ་ཡང་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ལམ་བསྟན་ལ། ཐབས་ནི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །ལམ་ལ་གསུམ་དུ་འོང་བ་ཡང་། སྤྱིར་ལམ་ལ་མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མཉམ་གཞག་བསྟན་ལ། སྤྱོད་པས་རྗེས་ཐོབ་བསྟན་པའོ། །མཉམ་བཞག་ལ་ལྟ་སྒོམ་གཉིས་བསྟན་པས། ལྟ་བ་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཕུ་ཐག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཅིག་ཡོད་ཙ་ན། བསྒོམ་པ་གོལ་སྒྲིབ་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་མི་སྲིད། སྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་འབྱུང་ངེས་ཤིང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་ངེས་སོ། །དང་པོ་ལྟ་བས་ཐག་མ་ཆོད་དེ། ལྟ་བ་མ་དག་ཙ་ན་སྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། གོལ་སྒྲིབ་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་ངེས་སོ། །བཟློག་ངེས་སོ། །དེས་ན་དང་པོ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་སུ། ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་རང་གིས་རྒྱུད་ལ་བཀལ་ནས་བསྒོམ་པས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དུས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་འཆར་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཤར་ཙ་ན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་མ་ཙམ་དུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤོང་ཞིང་། །ཞེས་ཡང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་བསྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཅིག་ཡོད་ཙ་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཅིག་མི་འཆར་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
或者虽已了解但未获得稳固，所以应通过经教和理证反复确定并修持。
入大乘之门获得无上菩提果的一种方法。
尊贵的上师说道：我们现在想要登上天人高处的阶梯，获得三种决定胜妙的菩提，就需要进入三乘之门而修持实践。如今不讲授进入声闻缘觉乘之门修持声闻缘觉之心的方法，因为目前尚未脱离修行心之所依，且行为无法成就利他事业，所以现在不讲授这些。今传授入大乘之门获得无上菩提果的一种方法。
这分为四个要点：清净的见解、清净的修持、清净的行为和清净的果位。这四者又可归纳为道和果两者。前三者阐明了道，第四者阐明了果。道有三种是因为一般来说，道有入定和出定两者，前两点阐明入定，行为阐明出定。入定又分为见和修两者，当有任运成就实相之义的清净见解时，修持不可能堕入迷误与障碍的边际，必定会生起清净修持，必定会随之而行。如果首先见解未确定，当见解不清净时，不可能生起清净修持，必定会堕入迷误与障碍的边际，必定会相违。
因此，首先确定时，应确定一切所知法为不可思议不可言说的俱生智慧，然后将所确定的义理安置于自己相续中修持。如此修持后，在出定时一切显现都如梦如幻般显现。当这样显现时，如梦如幻般地断除恶业不善，也如梦如幻般地修持。如此当有清净的见解、修持和行为三者时，不可能不显现清净果位。


 །དེས་ན་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་མི་ཚང་ཁ་མེད་དུ་འདུག་པས་ན། མན་ངག་བཞི་སྒྲོམ་དུ་བཅུག་ནས་ལམ་གྱིས་སྲོལ་འབྱེད་པ་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་སྟོན། དེ་ཡང་མན་ངག་བཞི་བསྒྲོམས་སུ་བཅུག་ནས། ཞེས་པ་ནི། ལྟ་བ་བསྒོམ་པ། སྤྱོད་པ། འབྲས་བུ་དང་བཞི། ལམ་འབྲས་བུ་བཞི་ཏེ་ལམ་འབྲས་ཚར་ཅིག་ཏུ་ཁྱེར་ནས་ལམ་གྱི་
1-5-40a
སྲོལ་འབྱེད་པ་དེ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་དེ་ལ་འཁོར་ལོ་བཞི་ཀ་ཚང་དགོས་གང་རུང་ཅིག་མ་ཚང་ན་ཡང་ཤིང་རྟ་དེ་དྲང་དུ་མི་བཏུབ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། ཆོས་བཞི་པོ་མི་ཚང་ཁ་མེད་དུ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། དང་པོ་ལྟ་བས་ཆོས་ཉིད་གྱི་དོན་ལ་ཕུ་ཐག་སྲིང་བ་དང་། ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་དཀར་དམར་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། ནང་དྲན་རིག་གིས་རྟོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན། འོ་ན་དྲན་སྣང་གི་ཆོས་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་དང་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། འོད་གསལ་ཆོས་སྐུ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་འོང་ངོ་ཞེས་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་དྲན་སྣང་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན། དྲན་སྣང་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ། དྲན་སྣང་རང་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བའི་དུས་སུ་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། དོན་ལ་ནམ་མཁའ་དང་སྐྲ་ཤད་ཡོད་མ་མྱོང་དངོས་ན་མཁའ་ངང་སྐྲ་ཤད་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་སྣང་ཡང་རང་གིས་མིག་འཁྲུལ་ནས་སྣང་བ་ལས་དེ་ནི་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོང་མ་མྱོང་སྟེ། ནམ་མཁའ་རང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ནི་ནམ་མཁའ་དང་སྐྲ་ཤད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་རང་ཡིན་པས། དོན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲིབ་པའམ། མི་སྣང་བས་འཕེལ་བ་མེད་འགྱུར་བ་མེད་པས། བླང་དོར་རམ་བཅས་བཅོས་བྱར་མེད་དོ། །དཔེར་ན་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་སྣང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་པ། སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། བཅས་བཅོས་དང་། འཕེལ་འགྲིབ་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་སྤང་བླང་བྱར་མེད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང་། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །
1-5-40b
ཅེས་གསུངས་པ་སོ། །འོ་ན་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་ཡོད་མ་མྱོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། ཅི་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ན། །སྣང་བ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་སྣང་མེད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པར་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དེ་རང་སྤང་དགོས་པ་མེ་ནམ་ཞེས་ན། སྤང་མི་དགོས་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པ་དང་། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་རང་སར་དག་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁྲུལ་པ་ལ་ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བའི་དུས་སུ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པ་དང་། འཁྲུལ་སྣང་དག་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
因此，这四法必不可少，故传授将四种教言置入心中，如同车轮般开辟道路的教言。所谓"将四种教言置入心中"，是指见解、修持、行为、果位这四者，即道与果四者，将道果一并带入而开辟道路，这如同车轮，就像马车必须具备四个车轮，若缺少任何一个都无法拉动马车。同样，一个人要获得佛果，必不可少地需要这四法，这如同车轮的教言有四个要点：
首先，以见解伸展法性之义的终极，意思是：外在红白各种显现以及内在各种念头觉知的显现，这一切都是光明法身。那么，如同记忆显现的法有增减变化，光明法身是否也会有变化呢？不会有过失，因为在记忆显现似乎有增减时，记忆显现从未有过增减，因为记忆显现本身就是光明法身。就像有眼翳者看到空中毛发时，在显现的同时实为虚空本性，实际上虚空和毛发从未存在过，虽然虚空中的毛发似乎有增减，但这只是因为自己眼睛迷乱而显现，它们从未有过增减，因为它们本是虚空。
因此，虚空和毛发无论如何显现都是虚空本身，所以实际上毛发显现并不使虚空减少，不显现也不使虚空增加，无有变化，故无需取舍或造作。同样，一切记忆显现的法，虽然显现为乐与苦、所断与对治、过失与功德等各种差别，但一切都是光明法身的自性，故无需造作、增减、否定肯定或取舍。如《宝性论》中所说："于此无所除，亦无少可立。"
那么，显现究竟如何？这显现是迷乱的显现，实际上从未存在过。如经中所说："若依自性观，此等显现不存在，真实中无显现，识迷乱而显现。"那么，是否需要断除这迷乱的显现？不需要断除，因为了知迷乱为迷乱以及迷乱显现自然清净这两者同时发生，就像迷乱中绳子显为蛇时，了知是迷乱和迷乱显现清净这两者同时发生一样。


 །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་། སྤང་བླང་དང་ཡིན་མིན་ལ་སོགས་པ། བློ་ཡུལ་དུ་བྱར་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་ན། བསྒོམ་པ་བསྒོམ་དུ་ཡང་མེད་པ་ཅིག་ཡིན་སྙམ་ན། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་བློས་བྱར་མེད་ཅིང་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྟེན་གྱིས་གང་ཟག་གིས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དེ་ཉིད་རྒྱུད་ལ་བཀལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གཉིས་པ་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ལ་གོལ་སྒྲིབ་གྱི་འཁྱོག་བསྲང་བ་དང་། ཞེས་པ་ནི། ལྟ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བློ་ལས་འདས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། བསྒོམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་གོལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེན་པའི་འཛིན་པས་གོལ་བ་ཡིན་པས། ཞེན་པའམ་འཛིན་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱས་ལ། ཞེན་མེད་འཛིན་མེད་དུ་ཁྲེས་སེ་གཞག་གོ། །བླང་དོར་བྱར་མེད་དུ་ཁྲེས་སོ་གཞག་གོ། །དེ་ལྟར་མ་བཅོས་པར་གཞག་པ་དེ་ཀ་ལ་བསྒོམ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོན་མ་ལས། བཏང་སྙོམས་ཙམ་དུ་མ་བཅོས་ངང་གཞག་ན། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྒོམ་ཞེས་དེ་ལ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དོན་ལ་ལུས་
1-5-41a
ངག་གིས་ཚད་བསྡམ་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་། བླང་དོར་བྱར་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ད་དགེ་བ་དང་དུ་མི་ལེན་ཞིང་སྡིག་པ་སྤང་མི་དགོས་སྙམ་ན། མཉམ་བཞག་གི་དུས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་བྱར་མེད་ཅིག་རྟོགས་ཀྱང་། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དུས་སུ་སྣང་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤང་ཞིང་། དགེ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་རྒྱུ་འབྲས་ལ་གཉིས། ཞེན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་། སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་སོ། །དང་པོ་ནི། འོ་སྐོལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་སྒོ་ནས་ལས་དགེ་མི་དགེ་སྤྱད་པས། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་འདི་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྟོགས་ནས། ལས་དགེ་མི་དགེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྤྱད་པས། འབྲས་བུ་ཡང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ནས་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་མི་འཐད་ཅེ་ན། མི་འཐད་པ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་། སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གོམས་པས་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་བག་ཆགས་སྲབ་པས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་འབྱུང་བ་རག་པོ་མེད་ཀྱང་། ཕྲ་བ་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་ལ། །དེ་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་ཆགས་སྐྱེ་ན། །དེ་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་བྱས་ལ། །ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ། །དེས་ན་དེ་མཐོང་བ་ན་དེ། །སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་ཉམ་ཆུང་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ལས་དགེ་མི་དགེ་སྤྱད་ཀྱང་། བདེན་ཞེན་མེད་པས་འབྲས་བུ་
1-5-41b
འབྱིན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ། རྒྱུ་ལ་ཞེན་པ་མེད་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྤྱད་པས། འབྲས་བུ་ཡང་ཞེན་པ་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་རང་དང་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བཞི་ལས། ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་འགྱུར་དུ་མི་སྟེར་བའི་སྒྲིབ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། མ་རིག་བག་ཆགས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་བརྒྱད་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ལེན་པ་དང་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
如此一切法无生，是光明法身的自性，无有取舍和是非等，不是心识所缘之境，那么是否也没有所修之修呢？虽然在实相之义上无法以心作为，无有所修之修，但依止之人必须将实相之义安置于自己相续中修持。
这就是所教授的第二点：在光明之义上矫正迷谬与遮蔽的偏曲，意思是：将大手印不可思议、不可言说、超越心识的见解确定后，在修持时，一般所有迷谬都是由执著的执取而迷谬，所以应当远离一切执著或执取，安住于无执无取。安住于无取舍可为。如此不造作而安住，就是所谓的"修持"这一名言的安立。如《灯论》所说："平等无造作而安住，名言上称之为修持。"
第三，在因果之义上调伏身语的规范，意思是：如此显现与存在、轮回与涅槃的一切法本来无生，是法身的自性，无有取舍可为，那么是否不需接受善法，不需断除恶业呢？虽然在入定时了解一切法的甚深空性离一切戏论边际无有作为，但在出定时，即使只是梦幻般地也要断除恶业不善，修持善法。
一般而言，因果有两种：执著的因果和仅仅显现的因果。第一种是我们凡夫明显执著事物，通过迷乱而造作善恶业，其果报也是感受轮回各种苦乐。第二种是具有证悟的瑜伽士，了解这显现如梦如幻，一切善恶业也如梦如幻而行持，果报也如梦如幻而体验。
若问，既然了解显现如幻，为何还会产生业和烦恼？这并非不合理，因为虽已了解空性之义，了解显现如幻，但由于空性之义的修习尚未圆满，习气仍然微细，所以虽然没有粗大的业和烦恼，但因未断除微细的随眠习气而生起。如《入行论》所说："若时于幻女，幻者亦生贪，应知此乃是，未断烦恼习。所以见彼时，空性习气弱。"
如此，虽造作善恶业，但没有实执，难道不会产生果报吗？这也不是不合理，因为因无执著如幻而行，果也无执著如幻而体验。《宝性论释》中说，凡夫、声闻缘觉、住于十地的菩萨这四者中，有四种障碍不允许法身现前：无明习气、无漏业、不可思议的死亡以及意化所受身，有这四种障碍。
;


 །རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་མེད་ཀྱིས་མཚམས་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་ཤིང་། སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་རྟོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་ལ། ཆོས་ཉིད་བདེན་པའི་དོན་རྟོགས་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཀྱང་། གོམ་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད། ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་བས་ཆོས་སྐུ་མ་རྟོགས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་ལ། ཆོས་སྐུ་རྟོགས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བའི་མིང་མེད་དོ། །བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དོན་ལ་རེ་དོགས་ཀྱི་བློ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་པ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས། ཆོས་སྐུ་ལོགས་ནས་ཐོབ་ཏུ་རེ་བ་ཡང་མེད་ལ་འཁོར་བར་ལྟུང་གིས་དོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །རེ་དོགས་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ཇི་སྲིད་དུ་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དོན་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།། །།
༄། །ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་སྲང་དུ་ཧྲིལ་གྱིས་བཅུག་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས།
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གིས་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་སྲང་དུ་ཧྲིལ་གྱིས་བཅུག་ནས། ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། དཔེར་ན་ལྟ་བ་མིག་
1-5-42a
རྒྱངས་དང་འདྲ་བ་ཡིན། སྒོམ་པ་གོམས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། སྤྱོད་པ་སྐྱེལ་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། འབྲས་བུ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དང་པོ་ལྟ་བ་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅིག་གལ་ཆེ། དེ་མ་རྟོགས་ཤིང་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་ན། བསྒོམ་པ་ཡིད་སྨོན་དུ་འཆོར་རོ། །དེ་ཤོར་བས་སྤྱོད་པ་ཚུལ་འཆོས་སུ་འགྲོ། དེ་ལྟར་སོང་བས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་མི་ཐོབ། དེས་ན་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པ་ལ། དང་པོ་ལྟ་བའི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་ཤིང་གནས་ལུགས་གོ་དགོས། དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་ཤེས་ཤིང་གོ་བའི་དུས་སུ། བདེ་སྡུག་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉམས་ང་བ་དང་། བག་ཚ་བ་མེད་པ་ལྟ་བའི་གདེང་དང་ལྡན་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སེང་གེ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ཁོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་ལས་སྟོབས་ཆེ་བ་གཞན་མེད་པ་དང་། ཁོའི་སྟོབས་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་དང་། ཡེ་ནས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན། སྟག་དང་དོམ་དང་དྲེད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁོ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ལ། ཁོ་གང་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་དང་ཉམ་ང་བ་མེད་པར་རྒྱུ་བ་བཞིན་དུ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་དང་པོ་ལྟ་བའི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་ཤིང་། གནས་ལུགས་གོ་བའི་དུས་སུ་ཆོས་བཞི་ཡིན་ཏེ། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་མཐའ་དབུས་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕེལ་འགྲིབ་བམ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་པས། འཁྲུལ་སྣང་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཉམ་མི་ང་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་རེ་དོགས་མེད་པ། སེང་གེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། ཉམ་ང་
1-5-42b
བ་མེད་པ་ལྟ་བའི་གདེང་དང་ལྡན་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི། སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་མཚོན་བྱའི་མིང་མེད་དེ་རང་དག་པའོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའམ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བརྡར་གོ་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
因果有无的界限是：在未了解法性之义且未了解显现如幻之前，有执著的因果；虽然了解法性真实之义并了解显现如幻，但在修习未圆满之前，有仅仅显现的因果。总之，在未证悟法身之前有因果，证悟法身后就没有因果这一名称。
第四，于任运成就的果位之义远离希望与畏惧之心，意思是：确定显现存在、轮回涅槃的一切法本来无生，是法身的自性后，既不希望从他处获得法身，也不畏惧堕入轮回。只要有希望和畏惧之心，就不了解任运成就果位之义。
在道的阶段，应将见解、修持、行为三者完整置入道路而修持。
尊贵的上师说道：一般而言，具有大乘种性的所依之人为了获得圆满正等觉佛果，在道的阶段应将见解、修持、行为三者完整置入道路而修持。这样做的理由是：见解如同目视远方，修持如同习惯，行为如同伴随，果位如同如意宝珠。
因此，首先重要的是不颠倒的实相见解。若未了解并确定它，修持就会变成期望，行为就会变成伪装，因此无法获得三身果位。所以，为了获得三身果位，首先需要了解见解的实相并理解实相。在了解和理解见解实相时，对一切苦乐轮回法无有恐惧与忧虑，具有见解的自信，如同狮子一样。
就像狮子具有四种特性：它具有力量，没有比它更有力的其他，它的力量无有增减，本来就具有力量，所以老虎、熊、豹等所有动物见到它时都惧怕恐惧，而它行走时不惧怕任何东西，也不感到恐惧。同样，具有证悟的所依之人，当初次了解见解的实相并理解实相时，有四种特性：了解一切显现声音之法的法性无生，无有边中且离戏论，永远无有增减或变化，本初清净且任运成就，因此断除一切迷乱显现及习气，不惧怕轮回痛苦，对涅槃安乐无有希望和畏惧。
这如狮子般的教言有四点：无有恐惧、具有见解自信的如狮子教言有四点：了知一切为法性，意思是：了解一切显现声音之法的法性为无生，因此无有所表名称，本自清净。如此，理解这一切显现都是清净智慧的幻化，或是法性的自然表现。


 །རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱིན་ན་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལས། ས་དང་རྡོ་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད་དོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་འབའ་ཞིག་ལས་ཆོས་ཅན་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད་དོ། །མཐའ་དབུས་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་བཙལ་བས་མཐའ་མ་རྙེད། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དབུས་ཀྱང་རྙེད་མི་སྲིད་དེ་མཐའ་དབུས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མཐའ་དབུས་བཙལ་བས་མཐའ་དབུས་མ་རྙེད། དེ་མ་རྙེད་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མཐའ་དབུས་ཀྱང་རྙེད་མི་སྲིད་དེ། མཐའ་དབུས་དང་བྲལ་ལོ། །ཡང་ནམ་མཁའ་དེ་ལ་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། བློས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕེལ་འགྲིབ་བམ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ཡང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་བཟང་དུ་མ་སོང་སྟེ་མ་འཕེལ་ལ། མ་རྟོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ངན་དུ་མ་སོང་སྟེ་མ་འགྲིབས་སོ། །དོན་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་སའི་སྙིང་པོ་གསེར་ལྟ་བུ། ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་གསེར་དེ་འཇིམ་
1-5-43a
འབག་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་བཅུག་ཀྱང་ངན་དུ་མ་སོང་ལ། འདམ་ནས་གཏོན་པ་སྦྱངས་ཤིང་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་གསེར་གྱི་ངོ་བོ་བཟང་དུ་མ་སོང་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ངན་དུ་མ་སོང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་བཟང་དུ་མ་སོང་སྟེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གདོད་མ་ནས་གནས་ཅིང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། སྤངས་བྱའི་མིང་མེད་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ནས་དག་པས་གདོད་མ་ནས་དག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་བཟུང་བྱས་ཏེ། །ཞེས་པ་དང་། གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །བལྟས་ཤིང་བལྟས་ཤིང་མཐོང་བ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དཔེར་ན་ཉི་མ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་ཞིང་མུན་པ་བྱ་བའི་མིང་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་སྤང་བྱ་མི་དགེ་བའི་དོན་ལ་སྤང་བྱ་སྤང་དུ་ཡང་མེད་ལ། ཐོབ་བྱའི་ཡོན་ཏན་སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
如同去往宝贵的金洲，意思是：若去到珍宝金洲，一切所见皆为黄金本性，甚至连"土"和"石"的名称也不存在。同样，对于了解显现为法性的人，唯有法性之义，甚至没有"现象"这个名称。
无边无中且离一切戏论，如同虚空，因为寻找虚空之边无法找到，依靠它的中央也不可能找到，已离一切边中。同样，在法性之义中寻找边中也找不到，找不到它，也就找不到依它而存在的边中，已离边中。又如虚空离一切有无等戏论，法性之义也离一切有无等戏论，不可思议且不可言说。
无增减或变化，意思是：法性之义存在于具有证悟的瑜伽士相续中并不变好而增加，存在于未了解的众生相续中也不变坏而减少。实际上无有变化，如同大地精华黄金，意思是：例如黄金即使放入泥土中也不会变坏，从泥中取出后经过冶炼和打磨，黄金的本质也不会变好。同样，法性存在于众生相续中不会变坏，存在于佛陀相续中也不会变好，是无有变化的。
本初安住且离戏论，无有所断名称，如同太阳。因本来清净故为本初清净。如《道歌》中所说："应持心如虚空。"又说："本初清净如虚空自性，观察观察则见止息。"
就像太阳自性光明，没有"黑暗"这一名称一样，法性也因自性清净，所以无有需要断除的不善义，也无有需要获得的先前未得的功德。如《宝性论》所说："于此无所除，亦无少可立，于真实性中真实观，若见真实则解脱。"


། །།
༄། །དེའི་དུས་སུ་ཆོས་མིན་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་བསྟོང་།
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། མདོ་ལས། གྲོགས་དག་ཚེ་འདི་མི་རྟག་སྟེ། །རི་གཟར་ཆུ་དྲག་མགྱོགས་འདྲ་བར། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་མ་རྟོགས་པས། །མི་མཁས་འདོད་པའི་དྲེགས་པས་མྱོས། །ཅེས་གསུངས་པས། རང་གི་ཚེ་འདི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། འཆི་བའི་ཕྱིར་ནི་འགྲོ་ངེས། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངེས། དེ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་སྐྱབས་མགོན་ཆོས་མིན་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་བསྟོང་གསུང་། དེའི་དུས་སུ་ཆོས་མིན་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་བསྟོང་ན། ཆོས་ལ་ཐོས་པ་བྱས་པས་བསྟོང་ངམ། བསམས་པས་བསྟོང་ངམ། བསྒོམས་པས་བསྟོང་སྙམ་ན། ཐོས་པས་ཀྱང་མི་
1-5-43b
བསྟོང་། བསམ་པས་ཀྱང་མི་བསྟོང་། སྒོམ་པ་ཁོ་ནས་བསྟོང་པ་ལས་གང་གིས་ཀྱང་མི་བསྟོང་། དེ་ཅི་སྟེ་སྙམ་ན་འཆི་བའི་དུས་སུ་ལུས་འདོར་བ་ཡིན། ངག་འགག་པ་ཡིན། བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་བཞག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་པས་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་གསུང་། སྒོམ་པ་ལ་སྒོམ་ལུགས་གསུམ་ཡིན། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། སྔོན་དུ་ཤེས་རབ་བསྒོམས་ནས་ཐབས་ཕྱི་ལ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐབས་སྔོན་དུ་བསྒོམས་ནས་ཤེས་རབ་ཕྱི་ལ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་ལུགས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་མི་སྟོན་ཐ་མ་དེ་འཆད། དང་པོ་གཉིས་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དབང་པོ་ཡང་རབ་ལས་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མ་ཐབས་བསྒོམ་པ་ལ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པས་ཉམས་མྱོང་ངམ། རྟོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ངེས་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་མགར་བ་མཁས་པས་རྒྱན་བརྡུངས་པས། རྒྱན་གྲུབ་པའི་དུས་སུ་རྒྱན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ། སྒོམ་པ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ངེས་པས། དཔེར་ན་གསེར་ལས་རྒྱན་བརྡུངས་ལ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་སྟོན། བསྒོམ་པ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པས་གསེར་ལ་རྒྱན་དུ་བརྡུངས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་འདི་ལ་དོན་བཞི། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ནི། ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གི་ཕ་མ་མ་བྱས་པ་མེད་པ་ཡིན། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཅིག་གིས་ཕ་མ་བྱས་པའི་གྲངས་ཀྱང་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཕ་མ་ཐམས་ཅད་དྲིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཕ་མ་བས་དྲིན་ཆེ་བ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། ཕ་མ་དྲིན་ཅན་འདི་རྣམས་འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་འདི་སྙིང་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ།
1-5-44a
འདི་རྣམས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཚད་ཅིག་བསྒོམ། བདེ་བ་དང་ཕྲད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་བྱམས་པ་བསྒོམ། མ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཅུང་ཞིག་སྒོམ། སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ལ་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བདག་གི་ལུས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་གཏང་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །རང་ལུས་སྦྱིན་པར་བཏང་ནས་སེམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལུས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བཏང་བས་མེད་ན། ད་སེམས་དེ་གང་ན་འདུག་ཇི་འདྲ་འདུག་ལྟོས་དང་། བལྟས་པས་སེམས་ལ་ངོས་ཟུང་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་དེ་ཀའི་ངང་ལ་རང་གི་ལུས་འདི་འདོད་ཡོན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བསམས་ལ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱིན་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་ལུས་སྦྱིན་པར་གཏོང་བ་ཡང་། བྱམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཞན་ལ་མི་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོངས་མེད་དེ་ཅེས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
那时非法之事无法遣除。
尊贵的上师说道：经中说："朋友们，此生无常，如同峭壁急流迅速，愚童未能了解，不智者为欲望傲慢所醉。"自己的生命刹那也不常住，必定走向死亡，必定生起死亡恐惧，当恐惧生起时，除正法外无有其他能够遣除。若那时除正法外无有其他能够遣除，那么通过闻法能遣除吗？通过思维能遣除吗？通过修持能遣除吗？
闻法不能遣除，思维也不能遣除，唯有修持能遣除，除此之外无有他法能遣除。为什么呢？因为在死亡时要舍弃身体，言语停止，一切习气留存于心而离去，所以唯有修持最为重要。
修持有三种方法：方便智慧双运而修、先修智慧后修方便、先修方便后修智慧。虽然有这三种修法，但不教授第一种，只解释最后一种。不教授前两种的原因是因为它们不是根机最利者之外所有人的行境。最后一种，通过熟练方便修持达到极致，修持智慧后必定在相续中生起体验或不颠倒的证悟，就像熟练的金匠打造饰品，当饰品完成时成为所有饰品中最殊胜的一样。通过方便摄持修持，必定在相续中生起止观双运的最胜三摩地，所以传授这如同用金打造饰品的教言。
通过方便摄持修持，如同用金打造饰品的教言有四点：
修持慈爱、悲悯和菩提心：思维与虚空等同的一切众生都曾做过我的父母，没有一个未曾为父母。因此，一个众生做父母的次数也数不尽。如此，一切父母都具恩德，世间没有比父母更有恩德的，应当思维。怜悯这些有恩父母在轮回中受苦，想着"若这些众生能脱离轮回痛苦该多好"，修持生起悲悯心。修持想着"若能遇见快乐该多好"的慈爱。为了与虚空等同的一切众生之利益而获得圆满佛果的缘故，稍微修持菩提心。思维为了除众生之苦难成就快乐，我愿将自身也布施给众生。
布施自身后修持心性，意思是：自己的身体已布施给众生而不复存在，现在应观察心在哪里、是什么样子。观察后，发现心无法确定，如同虚空，就在那样的状态中，将自己的身体想象成巨大的欲乐享用之聚，布施给与虚空等同的一切众生，思维一切众生都脱离一切痛苦而具有快乐。如此布施自身也是如菩萨一样，"慈爱菩萨没有不布施给他人的身体和受用"。


 །བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་རང་ལུས་མཆོད་པར་འབུལ་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་ལས་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ད་ལྟ་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་འདི་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤང་དུ་ཡོད། དགེ་བ་ཉམས་སུ་བླང་དུ་ཡོད་པ་འདི་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་ཡིན། ཡི་དམ་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་བྱུང་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ནས་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་
1-5-44b
སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བཞུགས་པར་བསམས་ལ། དེ་ནས་རང་གི་ལུས་འདི་མཆོད་པའི་རྫས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསམ་ལ་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་འབུལ་ལོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་གི་ལུས་ཀུན་གཏན་དུ་དབུལ་བར་བགྱི། །སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་བདག་ནི་ཡོངས་བཞེས་ཅིག །ཅེས་པས་སོ། །ཕུལ་བས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་མཉེས་པར་བསམ། དེ་ནས་རང་གིས་ལུས་ཕུལ་ནས་མེད་ན། དེ་རང་གི་སེམས་ག་ན་འདུག །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མཁས་པས་རྣམ་པར་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་འཚོལ། །ཞེས། བལྟས་པས་སེམས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ཀ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ངོས་ཟིན་པ་དང་། དེ་ཀའི་ངང་ལ་ཤེས་པ་མ་བཅོས་པར་བཞག་གོ། གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པས་རང་ལུས་སྦྱིན་སྲེག་ཏུ་བཏང་ནས་སེམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
忆念上师恩德的方式献供自身并修持心性，意思是：一般而言，轮回的一切痛苦都是由造作恶业不善而生起，一切快乐都是由造作善业而生起。现在获得闲暇圆满人身时，能够断除恶业不善，能够修持善法，这是上师加持进入之故，本尊成就出现之故，被一切佛菩萨悲心钩子所摄持之故，应当如此思维。
然后观想上师、本尊众、一切佛菩萨安住于前方虚空中，将自己的身体观想为无量供养物品，供养给上师和三宝。如《入行论》所说："我将永久献上自身，至尊菩萨请全然接受我。"献供后想着上师三宝欢喜。然后，自己供养身体已不存在，观察自己的心在哪里、是怎样的。如同经言："智者当寻求心的心性。"观察后发现心不成立为任何实体或相，这就是了悟心的法性。如经言："心的心性永不变异。"如此认识后，就在那种状态中安置未经造作的觉知。祈祷上师使加持入心，将自身作为火供献出后修持心性。


 །ཞེས་པ་ནི། རང་གིས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་འདི་ལ་པདྨའི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་གཅིག་བསམ། དེའི་སྟེང་དུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་གདན་གཅིག་བསམ། དེའི་སྟེང་དུ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་བཞུགས་པར་བསམས་ལ། བླ་མ་འདི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་སྙམ་དུ་མོས་གུས་སིང་པ་ཅིག་བསྒོམ། དེ་ནས་བླ་མ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཆོད་པ་འབུལ། དེ་ནས་ངག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ནི། བླ་མ་དམ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། བདག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡིག་པ་དང་སྒྲིབ་པ་བྱང་ཞིང་དག་པར་མཛད་དུ་གསོལ། སྡིག་པ་དང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བྱང་ཞིང་དག་ནས་ཀྱང་རང་སེམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་བློའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། རྟོགས་པའི་དོན་དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་ལན་གསུམ་
1-5-45a
གདབ། དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བླ་མའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་བརླབ་ཀྱིས། འོད་ཟེར་མེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱུང་བས། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡིག་པ་དང་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ནས། མེ་དང་ལུས་གཉིས་ཀ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པར་བསམ། དེ་ནས་སེམས་ལ་བལྟས་པས་སེམས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་ལུས་སྟོང་པ་དེ་དང་གཅིག །སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་དེ་དང་གཉིས། འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་དེ་དང་གསུམ་པོ་དེ་དབྱེར་མེད་དུ་སོང་བ་དང་། གཉིས་མེད་ཙམ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཡང་བྲལ་ལ། བློ་བྲལ་གྱི་ངང་ལ་རང་སར་ཁྲེས་ཀྱིས་བཞག་ལ་བསྒོམ། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ཕྱི་རོལ་ན་བདེན་པའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་མེད། རང་གི་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། སེམས་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ལྟར་བསམ་པས་སྣང་བ་སེམས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དང་། དེ་ཀའི་ངང་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཀ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་དུ་བསྒྱུར་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་ཞལ་ཏ་ཞུས་ཏེ་འཕྲི་སྣན་དང་ལྷག་ཆད་མེད་པར་ཉེ་གནས་བསྒོམ་པ་ལེགས་མཛེས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྡེབས་པའོ།། །།དགས་ལྷ་དཔལ་གྱི་སྒམ་པོར་བྲིས་པ་དགེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译成简体中文：
意思是：自己想象在前方虚空中有一个大莲花茎。其上想象日月垫。其上想象自己的根本上师安住，思维此上师即是真正的佛陀，修持一个真挚的恭敬心。然后以意向上师顶礼并献上三摩地供养。然后口中祈祷道："神圣珍贵上师的身语意加持，愿净化清除我身语意三者的罪障。愿一切罪障无余净化清除后，了悟自心无生之义，祈请加持了悟远离一切能所执着心垢之义。祈请加持不离此了悟之义。"如是祈请三遍。
如此祈祷后，从上师心间不二智慧加持的光芒以火的本性出现，焚烧自己身语意三者的一切罪障和习气，想象火与身体二者如虚空般清净。然后观察心，了悟心也如虚空，身体的空性是一，心性的空性是二，无为虚空的空性是三，这三者成为不可分离，甚至远离执着不二的心，在远离心的状态中自然地安置而修持。修持心性无生之义，也应将基界与智慧不可分离地修持。
意思是：外在六识对境的一切显现，在外境中不成立为真实法，应思维它们是自己心的迷乱显现。心也不成立为任何实体或相，应思维它是光明法身的自性。如此思维，断除将显现执着为心的妄想，就在那种状态中，将断除妄想的觉知也转入基界中，不分离基界与智慧而修持。
根据尊贵的噶举上师所说，请教后无增删缺漏地由近侍修行者雷美集于一处。于噶举吉祥岗波寺撰写，愿吉祥！


། །། །།བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབར་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དུ་ཤོག། །།


愿吉祥光明燃烧成为世界的庄严！
;
;


